تازه های آسمونی
صفحه اصلی > گردشگری > ایرانگردی > موزه ملی ایران
تبلیغات اینترنتی

موزه ملی ایران

موزه ملی ایران با قدمتی بیش از 70 سال، و دارا بودن سیصد هزار شیء و زیربنای بالای 20 هزار مترمربع نه تنها بزرگترین موزه باستان شناسی و تاریخ ایران است بلکه از نظر حجم، تنوع و کیفیت آثار نیز جزء یکی از چند موزه معتبر جهان محسوب می شود. این موزه در فرهنگ موزه داری ایران به عنوان موزه مادر به شمار می رود که هدف از برپایی آن، نگاهداری و پژوهش در آثار گذشتگان و انتقال آنها به آیندگان، ایجاد و تقویت تفاهم میان اقوام و ملل، شناخت و نمایش سهم ایرانیان در بالندگی فرهنگ و تمدن جهانی و تلاش در بهبود و افزایش میزان دانش عمومی مردم است.

 

nmoir 01 موزه ملی ایران


محل موزه

آدرس: تهران، خیابان امام خمینی، ابتدای خیابان 30 تیر

تلفن: 3-66702061

ایمیل: [email protected]

 

ساعات بازدید

ساعات بازدید عموم از موزه ملی ایران به شرح ذیل می باشد:

* شش ماهه اول سال از ساعت 9 صبح لغایت 18 بعد از ظهر
* شش ماهه دوم سال از ساعت 9 صبح لغایت 17 بعد از ظهر

– شایان ذکر است که موزه ملی ایران همه روزه و بدون تعطیلی پذیرای بازدیدکنندگان گرامی است. همچنین تا 18 فروردین بازدیدکنندگان محترم می توانند از نمایشگاه منشور کوروش در طبقه دوم ایران باستان نیز بازدید به عمل آورند.

– علاوه بر موارد ذکر شده، موزه ملی ایران در روزهای بیستم، بیست و هشتم ماه صفر، بیست و یکم ماه رمضان، بیست و پنج ماه شوال، نهم و دهم ماه محرم الحرام و چهاردهم و پانزدهم خرداد نیز تعطیل است.

– موزه ملی ایران در روز جهانی موزه (28 اردیبهشت) به صورت رایگان پذیرای بازدیدکنندگان می باشد.

همچنین هزینه بازدید از موزه برای دانشجویان و دانش آموزان نیم بها و برای بازنشستگان رایگان است.

 

تاریخچه موزه ملی ایران

طبق اسناد تاریخی، پیشنهاد ایجاد مکانی به نام موزه، برای نخستین بار در ایران از سوی مرحوم مرتضی قلی هدایت ملقب به صنیع الدوله مطرح شد که هرگز نتوانست به آرزویش جامه عمل بپوشاند؛ پس از آن، در سال 1295 هجری شمسی همزمان با تأسیس وزارت معارف و صنایع مستظرفه در ایران، اولین موزه به معنای اعم آن (قدیمی ترین موزه ایران به معنای اخص، موزه همایونی است که به دستور ناصرالدین قاجار در ضلع شمال کاخ گلستان در سال 1294 هجری قمری بر پا گردید و متشکل از هدایای خارجی شاهان قاجار و جواهرات سلطنتی بود.) به نام “موزه ملی” به همت مرتضی قلیخان ممتازالملک با دارا بودن بیش از 270 قلم شیء در یکی از اتاقهای مدرسه دارالفنون بر پا گردید، که پس از مدتی آثار تاریخی این مجموعه نیز از مدرسه درالفنون به تالار آئینه واقع در ساختمان مسعودیه منتقل شد.

همزمان با برپایی نخستین موزه در ایران و پی بردن مردم به اهمیت مواریث فرهنگی از یکسو، و از سوی دیگر با آغاز حفاریهای باستان شناسان اروپایی به ویژه هیأت فرانسوی به ریاست ژاک دمرگان (J.Demorgan) در شوش و لغو انحصار امتیاز کاوش فرانسویان در ایران در سال 1306 هجری شمسی، ایجاد موزه ای جهت نگهداری و نمایش آثار به دست آمده از حفریات باستانشناسی احساس شد؛ از همین رو، از سوی دولت وقت به آندره گدار (A.Godard) مهندس معمار فرانسوی – که از سال 1308 هجری شمسی در استخدام دولت وقت ایران بود – ماموریت داده شد تا نقشه نخستین موزه علمی ایران را طراحی کند؛ در نهایت، ساختمان موزه ایران باستان به سبک معمـاری ایرانی با سر در ورودی مشابه ایوان بلند طاق کسری مطلق به دوره ساسانی و با آجرهای قرمز رنگ بر اساس طرح مهندس معمار فرانسوی و با معماری حاج عباس قلی معمار باشی؛ در سـال 1314 هجـری شمسی آغاز شـد و پس از 2 سال مورد بهره برداری قرار گرفت.

 

nmoir 02 موزه ملی ایران

“قدیمی ترین نمای ترسیم شده از موزه”

در حال حاضر، موزه ملی ایران شامل دو ساختمان مجزا به نامهای موزه ایران باستان (تاریخ تاسیس 1316 هجری شمسی) و موزه دوره اسلامی (تاریخ تاسیس 1375 هجری شمسی) است هم اکنون موزه ملی ایران 13 بخش مختلف شامل بخشهای پیش از تاریخ، تاریخی، اسلامی، مهر و سکه، مرمت، بخش کتیبه ها، کتابخانه و مرکز اسناد، پژوهشی تاریخ هنر ایران، پژوهشی تاریخ تمدن ملل، عکاسی، روابط عمومی و روابط بین الملل و پایگاه اطلاع رسانی و حفاظت فیزیکی را در بر می گیرد، که در طی سالیان متمادی در فضای داخلی موزه ملی ایران راه اندازی شده است.

موزه ایران باستان

سالن ایران باستان در سال 1316، رسماً بازگشایی شد. اندیشه تأسیس و فعالیت موزه، در بطن تفکرات و تحولات سال های دهه 1300 و 1310 خورشیدی شکل گرفت. در این سال ها،‌ اندیشه های نوگرائی، با تکیه بر اصول فرهنگ کهن ایرانی و احیای سنت ها و ارزش ها و افتخارات ایران باستان، گسترش و نمود روز افزونی داشت، که تبعات آن احداث نهادها و موسسات علمی – فرهنگی، صنعتی، نظیر دانشگاه تهران، بیمارستان ها، مدارس و … موزه بود.

ساخت موزه دوران اسلامی با انگیزه انجام فعالیتهای مختلف فرهنگی در سال 1323 در محوطه بر پایه همین تفکرات، تغییرات بنیادین در قوانین باستان شناسی و علمی شدن این شاخه از فعالیت ها و پژوهش های تاریخی – فرهنگی به وجود آمد، و در عین حال فعالیت های میدانی و پژوهشی باستان شناختی، هدفمند شد و توسعه کمی و کیفی مشهودی یافت.

 

nmoir 03 موزه ملی ایران

 

به تبع آن، اندیشه ایجاد مکانی جهت ارائه آثار تاریخی – فرهنگی و پژوهشی، پیرامون فرهنگ و تمدن ایران و معرفی و آموزش آن در سطوح داخلی و خارجی قوت گرفت که ماحصل آن، ارائه طرح، تصویب و تأسیس موزه ایران باستان بود.

جهت عملی شدن این اندیشه، وزارت معارف آن زمان، “آندره گدار”، مهندس معمار فرانسوی، که متخصص مطالعات شرق شناسی نیز بود را به ایران دعوت نمود و مسئولیت امور اجرائی و مدیریتی موزه ایران باستان را به وی محول نمود.

آندره گدار، طرح و پلان موزه را که بعدها به دلایلی، تغییراتی در آن ایجاد شد را بر پایه معماری سنتی ایرانی، بویژه معماری پارت و ساسانی، ارائه نمود. در این طرح، پلان با حیاط مرکزی و ورودی طاق ضربی و کاربرد آجرهای قرمز و شبهه ستون های تزئینی، شاخصه های معماری دوره اشکانی و ساسانی، بویژه کاخ اردشیر در فیروزآباد و کاخ کسری در تیسفون را به وضوح نشان میداد. اندیشه یک چنین طرحی درست متناسب با اهداف و فعالیت های موزه بود، چرا که موزه ایران باستان به واقع به عنوان موزه مرکز باستانشناسی ایران، در برگرفتن آثار تاریخی-فرهنگی بدست آمده از کاوش های باستان شناسی در سراسر ایران فعالیت می کرد.

طرح سنتی ارائه شده توسط گدار، توسط 2 نفر معمار ایرانی شاغل در وزارت معارف (استاد مراد تبریزی و…) به مرحله اجرا در آمد.

گسترش کاوش های باستان شناختی و ازدیاد روز افزون آثار در موزه ملی ایران، موجب شد که این موزه طی چند مرحله، گسترش کمی و کیفی یا در حد فاصل سالهای 1357 تا 1370، علاوه بر تعویض ویترین های موزه، نوسازی سیستم گرمایشی و سیستم برقی موزه، واحدهایی تحت عنوان انبار و گنجینه در زیر موزه موزه، ساخته و اضافه شد.

در سال 1375، آثار دوران اسلامی، رسماً از موزه ایران باستان منفک و به ساختمان مجاور موزه منتقل شد. این ساختمان که در سال 1337 ساخته شده بود، در ابتدا با هدف احداث موزه منتقل شد. این ساختمان که در سال 1337 ساخته شده بود، در ابتدا با هدف احداث موزه مردم شناسی مدنظر بود، که پس از انقلاب، با ایجاد سازمان میراث فرهنگی، و تمرکز اشیاء باستانی در موزه ایران باستان، طرح تغییر نام کلی موزه، به موزه ملی ایران و اضافه شدن موزه ای تحت عنوان موزه اسلامی مطرح و اجرا شد که در نهایت در سال 1375 با گشایش رسمی موزه دوران اسلامی، مجموعه موزه ایران باستان و موزه دوران اسلامی، تحت عنوان موزه ملی ایران رسمیت یافت.

برخی دیگر از بخش های موزه ملی

همانطوریکه عنوان شد، موزه ایران باستان در واقع موزه باستان شناسی، با اهداف معرفی غنای تاریخی – فرهنگی ایران است، و به همین دلیل به عنوان موزه مادر در کشور، وظیفه غنی سازی سایر موزه های باستان شناسی ایران را برعهده دارد.

در موزه ایران باستان 2 بخش اصلی وجود دارد که متناسب با تقسیم بندی ادوار فرهنگی و گاهنگاری مصوب باستان شناختی، تحت عنوان بخش پیش از تاریخ و بخش تاریخی معرفی شده است.

در عین حال به دلیل غنای برخی از مجموعه های موزه، بخش های فرعی بطور کمابیش متصل در سالن موزه ایران باستان فعالیت می کند، از جمله بخش (مهر و سکه) و بخش برنزهای لرستان با تکیه بر مدارک باستان شناختی، پیشینه حضور انسان فرهنگی، و فرهنگ جوامع انسانی در ایران، به دوره کهن سنگی قدیم باز می گردد.

قدیمی ترین ابزار و آثار فرهنگی بدست آمده از گروه های انسانی این دوره در ایران، مربوط به حدود 250,000 تا 1,000,000 سال پیش است که از مناطق کشف: رود خراسان، گنچ پرگیلان، هلیلان لرستان، ماهی دشت کرمانشاه و… بدست آمده است.

مهمترین آثار فرهنگی بر جای مانده از این دوران در ایران و در تمامی نقاط جهان، ابزارهای سنگی است. این دوره، معرف فرهنگ هایی است که تقریباً بطور کامل وابسته به محیط زیست خود بوده اند. جوامع و گروه های انسانی که جهت تامین معیشت خود، از طریق جمع آوری خوراک و شکار، در محدود های مشخص جغرافیایی در تردد بوده اند. فرهنگ هائی که فاقد مساک دائمی و معماری بوده و فرمول معیشتی آنها، تهیه و مصرف بوده است.

تکنولوژی ابزار سازی این دوره، با تراش سنگ و ایجاد ساتورها ، قلوه ابزارها و همچنین کاربرد آنچه که طبیعت در اختیارشان قرار میداد، مثل چوب و… شناخته شده است.

دوره کهن سنگی

دوره کهن سنگی که خود به دوره های کوچک تری تقسیم بندی می شود (کهن سنگی قدیم، میانه، جدید و پایانی) معرف یک دوره طولانی مدت از حیات اجتماعی – اقتصادی و فرهنگی انسان است که تاریخ های نسبی آن در ایران به شرح زیر است:
کهن سنگی قدیمی 1,000,000 تا 250,000 سال قبل
کهن سنگی میانی 250,000 تا 70,000 – 40,000 سال قبل
کهن سنگی جدید 40,000 تا 15,000 سال قبل
کهن سنگی پایانی 15,000 تا 10,000 سال قبل

مدارک تقسیم بندی دوره بزرگ کهن سنگی ، علاوه بر بعد زمانی، تحولاتی است که در تکنولوژی ساخت ابزارهای سنگی به وجود می آید. مسلماً یکی از شاخصه های فرهنگ انسانی، روند پیشرفت آن است.

در دوره کهن سنگی میانی، تولید و ساخت ابزارهای متنوع تر و ظریف تر، با گسترش کاربرد آنها، و در دوره کهن سنگی جدید، تولید تیغه های سنگی، ابزارهای حکاکی، مته ها و… ابزارهای هندسی و در کهن سنگی پایانی، تخصصی تر شدن ابزارها و تولید ابزاری کمپوزیت را شاهد می باشیم.

مسلماً با پیشرفت در صنایع ابزار سازی، اقتصاد و معیشت نیز دچار دگرگونی شده و شناخت و تسلط انسان بر محیط زیست پیرامون خود و خواص مواد، فزونی میابد. ماحصل روند پیشرفت تکنولوژیکی و فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی دوره سنگی، در دوره بعدی که تحت عنوان نوسنگی شناخته میشود، به بروز انقلاب مهمی در ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی انسان منجر شد. در این دوره، به مرور، و در برخی مناطق مستعد زیست محیطی، تحول عظیم تولید خوراک (کشاورزی و دامداری) و استقرار دائمی (معماری) بوجود آمد.

این دوره خود به دو دوره کوتاهتر نوسنگی قبل از سفال و بعد از سفال تقسیم بندی شده است. سفال از مهمترین دست آوردهای تکنیکی – فرهنگی جوامع دوره نوسنگی است که کاربرد وسیع آن در شئونات مختلف جوامع انسانی، آنرا به مهم ترین مدارک در تحلیل های باستان شناختی، پیرامون شناخت ویژگی های فرهنگی، تحولات ، تاثیر و تأثرات متقابل فرهنگی، مبدل ساخته است. تولید غذا، یعنی پرورش غلات و پرورش حیوانات، توام با معماری و ایجاد صنایعی مثل سفالگری، جوامع انسانی را در دوره نوسنگی وارد مرحله روستانشینی نمود.

این دوره از حدود 10,000 سال پیش آغاز شده و تا حدود اواسط هزاره 5 هـ.ق. ادامه دارد. شاخصه دوره ده نشینی ، ایجاد استقرارهای موقت، فصلی و دائمی ، با معماری خشتی و چینه ای و تولید و کاربرد سفال و صنایع ابزارسازی سنگی و صنعت نساجی است.
در اواسط هزاره 5 ق.م. با ابداع و کشف تکنولوژی ذوب مس، تحول عظیمی در ساختارهای اجتماعی – فرهنگی و اقتصادی جوامع این دوره که به عصر کالکولتیک موسوم است، به وجود آمد.

تولید ابزارهای فلزی از جنس مس به مرور ساختار اجتماعی جامعه را به سمت ساختار طبقاتی سوق داد. پیشرفت تکنولوژیکی فلزگری در اوایل هزاره سوم ق.م با ابداع و ساخت آلیاژ برنز (مفرغ) به اوج خود رسید.

در عصر کالکولتیک تولید انبوه سفال با ابداع چرخ تند گردش سفالگری و توسعه ارتباطات بازرگانی – فرهنگی یکی از شاخصه های مهم این دوره است.

مهمترین محوطه های عصر کالکولتیک ایران در موزه ایران باستان، محوطه های سیلک اسماعیل آباد، قره تپه، چشمه علی، تپه قبرستان و… می باشند.

حاشیه کویر مرکزی ایران یکی از مناطق مهم در تولید سفال و کاربرد تکنولوژی ذوب مس است . تپه قبرستان (4500 ق.م.) و تل ابلیس کرمان (4200 ق.م.) به عنوان قدیمی ترین محوطه های شاخص در ذوب و استخراج مس شناخته می شوند.

عصر برنز همزمان با دوره آغاز شهرنشینی دوره آغاز نگارش و ابداع خط است. این دوره یکی از مهمترین ادوار حیات سیاسی – اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جوامع انسانی است. ساخت آلیاژ مستحکم برنز، به توسعه کمی و کیفی ابزار سازی در تمامی زمینه های فرهنگی انجامید. در این دوره جوامع، بویژه در دشت خوزستان و مناطق جنوب شرق ایران، به شکل جوامع طبقات با نظارت سیستم ها و نهادها حکومتی شناخته می شوند که از سطح وسیع تبادلات بازرگانی – فرهنگی درون منطقه ای و برون منطقه ای برخوردار است. پیشرفت جوامع این دوره با کشف تکنولوژی ذوب و استخراج آهن روند رو به رشدی یافت.

عصر آهن از حدود 1500 تا 550 ق.م. ادامه می یابد. در این دوره شاهد نقل و انتقالات بزرگ قومی و نژادی در آسیای جنوب غربی می باشیم، که یکی از شاخصه های آن، احتمالاً ورود اقوام هند و ایرانی به سرزمین ایران است. از این دوره تعداد زیادی گورستان و تعداد محدودی محوطه های استقراری مورد شناسایی قرار گرفته است. که بویژه در گیلان، مازندران، آذربایجان، کرمانشاهان، لرستان و حاشیه کویر مرکزی ایران، شاهد تراکم و تجمع فرهنگ ها و استقراری این دوره می باشیم.

عصر آهن از نظر تاثیر نیز، مشهودی که در کلیه ساختارهای اجتماعی و فرهنگی ایران بر جای نهاد از اهمیت زیادی در مطالعات تاریخ و فرهنگ ایران برخوردار است. این دوره پیش زمینه شکل گیری نخستین حکومت های ایرانی به شکل امپراتورهای بزرگ در آسیای جنوب غربی شد. به واقع ورود، توسعه و قدرت گیری فرهنگ های عصر آهن در ایران، به سیادت و برتری اقوام سامی نژاد در آسیای غربی خاتمه داد. مادها نخستین قومی بودند که در این دوره، حدود 708 (712) ق.م. موفق به براندازی امپراتوری بزرگ آشور شده و حکومتی را تامین کردند که تا سال 550 ق.م. ادامه یافت. در این سال کوروش بزرگ، پایه گذار امپراتوری معظم هخامنشی شد. امپراتوری که در اوج قدرت خود در سه قاره آسیا ، اروپا و آفریقا گسترش یافت.

دوره هخامنشی پایه گذار تحولات محسوسی در روند ارتباطات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی دنیای باستان شد. آزادی اندیشه و ادیان، حرمت به فرهنگ های تابعه، تلاش در جهت آبادی و عمران امپراتوری ، توسعه بازرگانی ، ایجاد حقوق فردی و شهروندی از تاثیرات این دوره است. در سال 320 ق.م. با یورش یونانی ها و مقدونی ها به رهبری اسکندر، حکومت هخامنشی منقرض شد و سرزمین ایران به مدت حدود 78 سال زیر سلطه بیگانه رفت. ترویج فرهنگ و تمدن هلینیسم (یونان مابی)، خط و زبان یونانی و تبلیغ اندیشه ها و باورهای مذهبی یونانی از تبعات این دوره است، اما در سال های حدود 250 ق.م. با قیام قبایل پارت (اشکانی) از دسته اقوام ایرانی شمال شرقی، به مرور یونانی ها و مقدونی ها شکست خورده و از ایران رانده شدند و اشکانیان طولانی ترین سلسله پادشاهی را در ایران از حدود 250 ق.م. تا 226 میلادی حدود 476 سال، بنا نهادند.

شاخصه دوره اشکانی، تلاش در جهت احیای فرهنگ ، تمدن ، خط ، زبان و مذاهب ایران باستان است. همچنین این دوره از نظر سیاسی، یکی از دوره های درخشان ایران است، زیرا اشکانیان ابتدا یونانی ها و سپس رومی ها را بارها و بارها شکست داده و ایران را بار دیگر به عنوان یکی از 2 قطب قدرتمند دنیای باستان، معرفی نمودند. در سال 224 میلادی اردشیر ساسانی، اردوان پنجم آخرین پادشاه اشکانی را شکست داد و حکومت ساسانی را پایه ریزی نمود که تا سال های حدود 656 میلادی به حیات خود ادامه داد. دوره ساسانی یکی از ادوار شکوفای فرهنگ و تمدن ایرانی است.

در این دوره مذهب زرتشتی گری به عنوان مذهب رسمی اعلام شد و سیستم حکومتی ملوک الطوائفی دوره پارت، به حکومت متمرکز شاهنشاهی بدل شد. دوره ساسانی در واقع حلقه ارتباط فرهنگی ایران قبل و بعد از اسلام است. تعبیر دیگر ساسانیان بخش مهمی از شاخصه های فرهنگی ایران باستان را به دوران اسلامی منتقل نمودند.

موزه دوران اسلامی

نمونه های متنوعی از اشیاء و آثار هنری دوران مختلف در موزه دوران اسلامی به نمایش در آمده است. این موزه شامل سه طبقه می باشد. در طبقه اول آن، سالن اجتماعات و نمایشگاه موقت قرار دارد. در طبقه دوم نمایش اشیاء بصورت موضوعی می باشد و شامل گنجینه قرآن، نسخ خطی (شامل کتب علمی، ادبی ، تاریخی) و موضوعاتی چون نقاشی و خوشنویسی، ادوات و ابزار کتابت، وسائل روشنائی، ابزار نجوم، ابزار پزشکی، و هنرهایی چون سفالگری، فلزکاری، منسوجات و… است . در طبقه سوم اشیاء بر اساس سیر تاریخی و با تکیه بر تزئینات معماری ارائه شده است. اکثر این اشیاء در طی حفریات علمی باستان شناسی بدست آمده و یا مربوط به مجموعه های معتبری چون مجموعه آستان شیخ صفی الدین اردبیلی است. نمونه ای از این اشیاء عبارتند از: کاسه سفالی با کتیبه کوفی از نیشابور، قرن 3 هـ.ق. قسمتی از کتیبه آجری به خط کوفی از مدرسه نظامیه خردگرد خراسان قرن 5 هـ.ق. قرآن مذهب و مرصع به خط احمد بن السهروردی با تاریخ 706 هـ.ق. محراب کاشی زرین فام معروف به در بهشت از امامزاده علی بن جعفر قم با کتیبه کوفی، نسخ و ثلث، عمل یوسف بن علی بن محمد بن ابی طاهر از کاشان با تاریخ 713 و 734 هـ.ق. و …

 

nmoir 04 موزه ملی ایران


– منبع: سایت موزه ملی ایران ، nationalmuseumofiran.ir

آیا شما به موزه ملی رفتید؟ نظرتون رو در مورد این موزه، محیط داخل و همچنین نقاط مثبت و منفی آن بیان کنید.

< اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی >

🔗 لینک کوتاه: http://www.asemooni.com/?p=1107
تبلیغات اینترنتی

اینم جالبه !

chazabeh

آشنایی با منطقه چزابه

چزابه نام منظقه ای است که در استان خوزستان واقع است. چزابه مرز بین ایران …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.