چرا و چگونه ایرانیان شیعه شدند

چرا و چگونه ایرانیان شیعه شدند

موضوع بحث این است که ما چگونه مسلمان شدیم؟ چرا شیعه شدیم؟ به هر حال ما در زمان سنی‌ها مسلمان شدیم. چرا شیعه‌ایم؟ و سوال دیگر اگر ما مسلمان نبودیم و مسلمان نمی‌شدیم چه دینی داشتیم؟ آسمونی در این بخش در مورد چگونگی رسمی شدن مذهب شیعه در ایران صحبت می کند.

چرا و چگونه ایرانیان شیعه شدند

رسمی‌شدن مذهب شیعه در ایران به رسمی شدن مذهب شیعه در دربار صفوی در دهه 880ق و اجرای فقه آن در دستگاه قضایی اشاره می‌کند که سرانجام این مذهب را، مذهبِ رسمی ایران برگزید.

آسمونی : شاه اسماعیل یکم صفوی توانست در سال 880 در تبریز تاجگذاری کند و مذهب شیعه دوازده امامی را در ایران رسمی کند.

پس از حکومتهای محلی علویان (طبرستان)، اسماعیلیان، آل بویه و سربداران، سرانجام قزلباشها و ترکان صفوی توانستند تشیع را در ایران رسمی کنند.

شرح رسمی شدن مذهب شیعه در ایران

آسمونی : در زمان تشکیل حکومت صفویه مناطقی مانند طبرستان، گیلان، آذربایجان، خراسان، عراق عجم دارای اکثریت سنی بود و سنی‌های ایران بیشتر شافعی و حنفی بودند.

تا پیش از استقرار سلسله صفوی، ایران در شمار کشورهای سنی مذهب قرار داشت که با قدرت گرفتن دولت صفوی و به تصمیم شاه اسماعیل، مذهب کشور از تسنن به تشیع تغییر یافت.

از آنجا که دولت صفوی در رقابت شدید با دولت عثمانی بود، شاهان شیعه صفوی به ویژه مؤسس آن شاه اسماعیل، در تغییر مذهب ایران سعی وافر به خرج دادند تا ایرانیان را از فرمان پذیری پادشاه عثمانی (که خود را خلیفه رسول‌الله می‌دانست) خارج کنند وگرنه استقرار دولت مستقل ایرانی ناممکن می‌نمود.

چنین شد که شاه اسماعیل صفوی با بهره جستن از ارتش خود و ورود فاتحانه به تبریز این شهر سنی‌نشین را پایتخت دولت تازه تأسیس خود قرار داد و در سال 1501میلادی (907 هجری) تشیع را مذهب رسمی ایران اعلام کرد.

شاه اسماعیل افزون بر ارتش خود، از روحانیان و مبلغان شیعه کمال استفاده را برد تا مذهب شیعه را در سرتاسر قلمرو خود بگستراند.

آسمونی : روحانیان شیعه در دربار شاهان صفوی از ارج و منزلت بالایی برخوردار بودند.

این شد که شیخ بهایی از بزرگان علمای شیعه لبنان در سن 13 سالگی به همراه پدرش از بعلبک به قزوین کوچ کرد.

پدرش هنگامی که او 17 سال بیش نداشت از سوی شاه تهماسب به شیخ‌الاسلامی قزوین و خودش در 43 سالگی به شیخ‌الاسلامی اصفهان منصوب شد.

بدین ترتیب ریشه ارتباط تنگاتنگ شیعیان ایران و لبنان به قرن 16 میلادی بازمی‌گردد.

معروف است که شاهان صفوی در کنار ارتش مجهز خود همواره شیخ‌الاسلام‌ها (لقب مبلغان شیعه) را همراه می‌بردند.

برخی تاریخ نویسان سنی این روش را با طعن و کنایه تبشیر شیعی (به مثابه گروه‌های تبشیری مسیحی) نام نهاده‌اند.

البته، شیعه کردن ایران بدون خون‌ریزی صورت نگرفت و چندین هزار تن از سنی‌های ایرانی در جریان آن کشته شدند یا به سرزمین‌های سنی نشین پناه بردند.

روش‌های صفویان برای تغییر مذهب مردم ایران

تحمیل مذهب شیعه به عنوان مذهب اجباری و حکومتی و مجبور کردن بسیاری از صوفیان سنی مذهب به شیعه شدن

شاه اسماعیل مساجد اهل سنت را نابود کرد. تومه پیرس، سفیر پرتغالی چین که در آن زمان به ایران سفر کرده بود در کتاب خود می‌نویسد:

آسمونی : «او (شاه اسماعیل) کلیساهای ما را اصلاح می‌کند و خانهٔ همهٔ مسلمانانی که از محمد پیروی می‌کنند خراب می‌کند»

او لعن آیینی و اجباری سه خلیفه اول اهل سنت (ابوبکر ، عمر و عثمان را به عنوان غاصبان خلافت در مساجد اجباری کرد، دارایی سنی‌ها را کشف و ضبط کرد، طریقت‌های سنی مذهب را از هم پاشید، از حمایت دولت برای توسعهٔ زیارتگاه‌ها، نهادها و هنر شیعی استفاده کرد.

او همچنین عالمان شیعه را جایگزین عالمان سنی کرد.

او خون سنی‌های زیادی را ریخت و به تخریب و بی حرمتی قبرها و مساجد سنی‌ها پرداخت تا حدی که بایزید دوم که در ابتدا پیروزی‌های شاه اسماعیل را به او تبریک می‌گفت از او درخواست کرد آزار سنی‌ها را متوقف کند اما شاه اسماعیل به خواستهٔ او توجهی نکرد و همچنان به گسترش شیعه گری با شمشیر ادامه داد.

او سنی‌های سرسخت را آزار، اعدام و زندانی کرد.

او 18 ذی حجه سالروز ولایت خلیفهٔ چهارم علی بن ابی طالب و 9 ربیع‌الاول سالروز کشته شدن خلیفهٔ سوم عمر بن خطاب را جشن ملی اعلام کرد.

هر چند بعدها این جشن با بهبود روابط با کشورهای سنی مذهب از بین رفت.

آسمونی : در سال 1501 اسماعیل از شیعیان خارج از ایران دعوت کرد به ایران بیایند تا از خود در برابر اکثریت سنی در امان باشد.

عواقب رسمی شدن مذهب شیعه در ایران

در سال 893 شمسی وقتی خبر قتل عام سنی مذهبان به گوش سلطان سلیم اول رسید بسیار خشمگین شد و برای گرفتن انتقام خون سنی مذهبان به ایران لشکرکشی کرد و در جنگ چالدران سپاه ایران را درهم شکست و 49000 سرباز ایرانی را ازدم تیغ گذراند و پس از آن به او لقب خلیفه و به شیعیان لقب کافر دادن.

آسمونی : این کار شاه اسماعیل باعث اختلافات شدید میان سنی و شیعه شد اختلافاتی که هنوز هم پا برجاست.

دولت شیعه سال‌ها بعد مدارک موجود در باره این نبرد را از بین برد و امروزه از شاه اسماعیل به عنوان شیر دل شیعه نام میبرند حتی به او لقب شاعر هم داده اند گرچه اکثر شعر‌های او ترکی بود اما در ایران محبوب تر به‌شمار میرود.

ثبت نظر درباره «چرا و چگونه ایرانیان شیعه شدند»

پرسش ها و دیدگاهتان را درمورد این مطلب بنویسید