مفهوم P/E در بورس چیست ؟
concept-p-e-in-stock(1) آسمونی : P/E یا نسبت قیمت به سود یكی از افزارهای قدیمی و عموماً پر استفاده به منظور ارزش گذاری سهام است. هر چند محاسبه P/E بسیار ساده است اما تفسیر آن عملاً دشوار می نماید. در شرایط معینی این نسبت بسیار گویا و در زمان های دیگر كاملاً بی معنا جلوه می كند. از این رو، غالباً سرمایه گذاران این اصطلاح را نادرست به كار می گیرند و در تصمیماتشان بیش از حد لازم به آن وزن می دهند. در بخش های بعدی این مقاله ابتدا به تشریح و تبیین P/E می پردازیم، سپس چگونگی استفاده از این نسبت را در تجزیه و تحلیل سهام بازگو می كنیم، و سرانجام به شرایطی می پردازیم كه نباید از این نسبت استفاده شود. P/E چیست ؟ P/E كوتاه شده نسبت price) P یا قیمت سهم) به ESP) Earning Per Share) یا سود هر سهم است. همان گونه كه از نام آن پیدا است، برای محاسبه P/E آخرین قیمت روز سهام یك شركت به سود هر سهم (EPS) آن تقسیم می شود. غالباً P/E در تاریخ هایی محاسبه می شود كه شركت ها اطلاعات EPS (معمولاً سه ماهانه) را افشا می كنند. این P/E را كه بر مبنای آخرین EPS محاسبه می شود بعضاً P/E دنباله دار نیز می گویند. اما گاهی از EPS برآوردی برای محاسبه P/E استفاده می شود، این EPS معمولاً معرف سود برآوردی سال آینده است. در این صورت به P/E محاسبه شده P/E برآوردی یا پیشتاز گفته می شود. محاسبه P/E گاهی روش سومی هم دارد كه مبتنی بر میانگین دو فصل گذشته و برآورد دو فصل باقیمانده سال است. تفاوت عمده ای بین این سه نوع وجود ندارد اما باید بدانید كه از محاسبات داده های تاریخی واقعی در مقایسه با برآوردهای تحلیلگران مالی استفاده كنید. مشكل بزرگ محاسبه P/E مربوط به شركت هایی است كه سود آور نیستند و از این رو EPS منفی دارند. در خصوص چگونگی رفتار با این پدیده دیدگاه های متفاوتی وجود دارد. برخی قائل به وجود P/E منفی هستند، گروهی در این حالت P/E را صفر می دانند و بسیاری دیگر هم معتقدند كه دیگر P/E محلی از اعراب ندارد. به لحاظ تاریخی در بورس اوراق بهادار تهران عموماً میانگینP/E در دامنه 2‎/3 تا 2‎/13تجربه شده است. نوسان P/E در این دامنه عمدتاً بستگی به شرایط اقتصادی هر زمان دارد. در حال حاضر میانگین P/E كل شركت های پذیرفته شده در بورس تهران حدود 2‎/8 است. همچنینP/E بین شركت ها و صنایع می تواند كاملاً متفاوت باشد. كاربرد P/E به لحاظ نظری، P/E یك سهم به ما می گوید كه سرمایه گذاران چند ریال حاضرند به ازای هر ریال سود یك شركت پرداخت نمایند. به همین جهت به آن ضریب سهام نیز می گویند. به عبارت دیگر اگر P/E یك سهم 20 باشد بدین معنی است كه سرمایه گذاران حاضرند 20 ریال برای هر ریال از سود این سهم (كه شركت تولید می كند) بپردازند. رشد سود آنچه در بحث بالا به آن پرداختیم رشد شركت ها است. قیمت سهام بازتاب انتظارات سرمایه گذاران از ارزش‌و رشد آینده شركت است. اما توجه كنید كه اندازه سود (EPS) معمولاً مبتنی بر سود های (EPSهای) گذشته است. اگر شركتی انتظار رشد دارد بنابراین انتظار داریم كه سودش نیز رشد كند. در نتیجه تفسیری بهتر از P/E آن است كه خوشبینی بازار از آینده رشد یك شركت را باز تاب می دهد. اگر P/E شركتی بالاتر از میانگین بازار یا صنعت باشد بدین معنی است كه بازار در ماه ها یا سال های آینده انتظارات بزرگی از سهم این شركت دارد. شركتی با P/E بالا باید سود های فزاینده ایجاد كند، در غیر این صورت قیمت سهمش سقوط خواهد كرد. مثالی از شركت ایران خودرو گویای این بحث است. ارزانی یا گرانی P/E در مقایسه با قیمت بازار شاخص بهتری برای ارزش گذاری سهم است. مثلاً به شرط پایداری سایر متغیرها، سهمی با قیمت 200 ریال و P/E برابر 10 بسیار گران تر از سهمی با قیمت 20000 و P/E برابر 10 است. توجه كنید كه محدودیت هایی در این مثال وجود دارد. شما نمی توانید P/E های دو شركت كاملاً متفاوت را برای ارزش گذاری بهتر آنها مقایسه كنید. concept-p-e-in-stock به عبارت دیگر تعیین بالا یا پایین بودن P/E بدون توجه به دو عامل اصلی بسیار دشوار است : 1- نرخ رشد شركت 2- صنعت  نرخ رشد شركت آیااندازه رشد گذشته شركت ها می تواند معرف نرخ های انتظاری از رشد آینده باشد؟ هر چند پاسخ این پرسش نمی تواند صریح باشد اما در عمل سرمایه گذاران برای پیش بینی سود (EPS ) و محاسبه P/E از نرخ های رشد گذشته استفاده می كنند. صنعت مقایسه شركت ها تنها در صورتی فایده مند است كه به یك صنعت تعلق داشته باشند، مثلاً شركت های صنعتی كه عمدتاً دارای ضرایب P/E پایین هستند. چون به رغم ثبات صنعت رشد پایینی دارند. از طرف دیگر شركت های صنعتی به دلیل انتظار رشد از P/E های بالایی برخوردارند. دام های كاربرد P/E تا بدین جا آموختیم كه در شرایط معینی P/E می تواند ما را در تعیین بالا یا پایین بودن ارزش یك شركت كمك كند. همچنین پی بردیم كه P/E تنها در شرایط معینی معتبر است. اما علاوه براین دام های دیگری نیز در تحلیل P/E وجود دارد كه در ادامه درباره برخی از آنها بحث می شود. حسابداری سود یك اندازه حسابداری است كه در محاسبه اش از اقلام غیرنقدی نیز استفاده می‌شود. معیارهای اندازه گیری سود بر طبق اصول حسابداری همگانی (GAAP ) مقرر می شوند. این اصول در گذر زمان تغییر می كند و در هر كشوری نیز متفاوت از دیگر كشورها است. از این رو محاسبه سود ( EPS) بسته به چگونگی دفترداری و حسابداری می تواند به صورت های متفاوت ارائه شود. در نتیجه مقایسه سودها (EPS ها) با یكدیگر گاهی به مقایسه سیب و پرتقال می ماند. تورم در شرایطی كه اقتصاد كشور تورم بالایی را تجربه می كند طبعاً كالاها و هزینه های استهلاك به دلیل بالا رفتن هزینه های جایگزینی كالاها و تجهیزات در مقایسه با سطح عمومی قیمت ها كم نمایی می شود. بنابراین در زمان های تورمی P/E ها عموماً پایین تر می آیند زیرا بازار سودها را كه به صورت ساختگی به بالا گرایش دارد تخریب شده می بیند. بررسی P/E همانند تمامی نسبت ها در گذر زمان برای پی بردن به روند آن ارزشمند است. تورم این بررسی را دشوار می كند زیرا اطلاعات گذشته در امروز از فایده مندی كمتری برخوردارند. concept-p-e-in-stock(2)   تفسیری دیگر P/E پایین لزوماً بدین معنی نیست كه ارزش یك شركت كم نمایی شده است. بلكه به معنای آن است كه بازار معتقد است شركت در آینده نزدیك با مشكل روبه رو خواهد شد. سهمی كه قیمتش پایین می آید معمولاً دلیلی دارد. عمده ترین دلیلش این است كه سود شركت كمتر از سود انتظاری اش خواهد بود. این مسئله P/E دنباله دار بازتابی ندارد مگر آن كه سود در عمل نیز محقق گردد. تنها به اتكای P/E سهام نخرید یكی از پر بسامدترین اشتباهاتی كه سرمایه گذاران غیر حرفه ای مرتكب می شوند خرید سهام صرفاً به اتكای P/E بالا یا پایین است. توجه كنید كه ارزشیابی سهام تنها با تكیه بر شاخص های ساده ای مانند P/E ساده انگارانه و نادرست است. P/E بالا ممكن است به معنی بیش نمایی ارزش سهم باشد و هیچ تضمینی وجود ندارد كه بعداً به سرعت پایین نیاید. ضمناً توجه كنید كه حتی اگر ارزش سهمی كم نمایی شده باشد ممكن است ماه ها یا حتی سال ها طول بكشد تا بازار ارزش آن را اصلاح نماید. در هر صورت تجزیه و تحلیل سهام امری بسیار پیچیده تر از دانستن چند نسبت ساده است. به عبارت دیگر هر چند كلیدی برای معمای ارزش گذاری سهام است اما تمام آن نیست. از این رو توصیه می شود كه سرمایه گذاران برای خرید سهام با خبرگان سرمایه گذاری رایزنی نمایند. پاسارگاد نیك آماده است تا سرمایه گذاران علاقه مند را با قواعد سرمایه گذاری آشنا سازد. نتیجه گیری P/E همه چیز یا به عبارتی حرف آخر را درباره ارزش سهم نمی گوید اما برای مقایسه شركت های یك صنعت، كل بازار یا روند تاریخی P/E یك شركت سودآور است. به یاد بسپارید كه : • P/E یك نسبت است و از تقسیم P یا PRICE یا قیمت روز سهم به EPS یا E یا سود هر سهم به دست می آید. • سه نوع EPS به نام های EPS دنباله دار، آینده و میانگین وجود دارد. • به لحاظ تاریخی، میانگین P/E ها در بازه 2‎/3 _ 2‎/13 قرار می گیرد. • به لحاظ نظری، P/E یك سهم به ما می گوید كه سرمایه گذاران حاضرند چند ریال به ازای هر ریال سود بپردازند. • تفسیر بهتری از P/E این است كه آن بازتاب خوشبینی بازار از آینده رشد یك شركت است. • P/E در مقایسه با قیمت بازار شاخص بهتری برای ارزش گذاری یك سهم است. • بدون در نظر گرفتن نرخ های رشد صنعت، صحبت از بالا یا پایین بودن P/E یك شركت بی معناست. • تغییر در اصول حسابداری شامل وجود چندین روش مجاز برای سود (EPS ) تجزیه و تحلیل P/E را دشوار می كند. • P/E ها عموماً در زمان تورم حاد پایین تر می آیند. • تفاسیر بسیاری پیرامون دلیل پایین بودن P/E یك شركت وجود دارد. • تنها به اتكای ضریب P/E اقدام به خرید و فروش سهام نكنید.

نظرات 1


ثبت نظر درباره «مفهوم P/E در بورس چیست ؟»

پرسش ها و دیدگاهتان را درمورد این مطلب بنویسید