نام و تعداد ماهواره های ایران در فضا

نام و تعداد ماهواره های ایران در فضا
کشور ایران نهمین کشور دنیا پس از شوروی (1957)، ایالات متحده آمریکا (1958)، فرانسه (1965)، ژاپن (1970)، چین (1970)، بریتانیا (1971)، هند (1980) و اسرائیل (1988) است که مستقلاً موفق به پرتاب ماهواره شده‌اند. این مطلب آسمونی به معرفی ماهواره‌های تولید شده توسط ایران می‌پردازد. زهره طرح ماهوارهٔ زهره به قبل از انقلاب می‌رسد ولی اجرای آن بعد از انقلاب اسلامی ایران متوقف شد. ایران در دهه 1370 خورشیدی بار دیگر تصمیم گرفت پروژه ساخت ماهواره زهره را دنبال کند و برای این منظور وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در سال 1383 قراردادی 132 میلیون دلاری را با شرکت روسی اویااکسپورت برای طراحی، ساخت و پرتاپ ماهواره زهره امضا کرد. قرار بود که شرکت روسی بعد از دو سال و نیم ماهواره را پرتاپ کند اما وضعیت این ماهواره همچنان نامعلوم است. امید ماهواره امید اولین ماهواره‌ای است که تمام مراحل تولید و ساخت آن در خود ایران انجام شد.این ماهواره که در ارتفاع 246 تا 377 کیلومتری زمین و در قسمت بسیار رقیق جو قرار داشت و در مدار پایین بود و بر اساس ماموریت تعریف شده برای آن، پس ازمدتی در اثر غلبه ی جاذبه زمین بر اصطکاک ناچیز هوا، انرژی خود را از دست داده و سقوط کرد. مصباح 1 ماهواره مصباح اولین پروژه ایران برای ساخت ماهواره پس از انقلاب بود!. این پروژه پس از توقفی 18ساله در برنامه فضایی ایران که در سال 1356 با ماهواره زهره آغاز و پس از انقلاب متوقف شده بود در سال 1375 توسط سازمان‎ ‎پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران (وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) آغاز شد. وزارت ارتباطات و یک شرکت ایتالیایی در 1377در این پروژه مشارکت کردند. موافقتنامه ساخت ماهواره مصباح در سال 1376 میان وزارتخانه‌های علوم و ارتباطات به امضاء رسید و ساخت نمونه آزمایشگاهی این ماهواره طی سال‌های 1378 تا 1380 با همکاری سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و مرکز تحقیقات مخابرات انجام شد. ساخت مدل مهندسی و فضایی ماهواره مصباح نیز با همکاری یک شرکت ایتالیایی توسط نیروهای متخصص داخلی انجام شده‌است. ماهواره مصباح از نوع ماهواره‌های مدار پایین می‌باشد و قرار است از آن برای فعالیت‌های علمی، تحقیقاتی و آموزشی استفاده شود. شناسایی منابع آبی، خاکی، معدنی، هواشناسی، کنترل شبکه‌های آب، برق، نفت و گاز و کمک رسانی در حوادث غیرمترقبه از جمله اهداف ساخت و پرتاپ ماهواره مصباح است . ماهواره مصباح نهایتاً در 12مرداد 1384طی مراسمی با حضور سید احمد معتمدی وزیر ارتباطات رونمایی و اعلام شد طی تابستان به فضا فرستاده خواهد شد.اما ماهواره مصباح نیز همانند ماهواره زهره هنوز به فضا پرتاب نشده و سرنوشت مبهمی دارد و با آنکه ده سال از طراحی و ساخت مدل زمینی آن می‌گذرد، هنوز مشخص نیست که چه زمانی به فضا پرتاپ می‌شود. هزینه راه اندازی ماهواره مصباح 10میلیارد تومان اعلام گردید. معتمدی وزیر ارتباطات همچنین وعده داد که ساخت ماهواره‌های مصباح 2 و مصباح 3 با همکاری متخصصان تایلندی و چینی انجام خواهد شد. همکاری فضایی ایران و روسیه قرار بود با پرتاب ماهواره مصباح ادامه یابد. برای کاهش هزینه پرتاب ماهواره مصباح تصمیم مسئولان بر آن بود که این ماهواره به همراه ماهواره‌ای دیگر و توسط موشک روسی به نام کوسموس-3ام از پایگاه فضایی پلستسک در نزدیکی مسکو به مدار هزار کیلومتری از سطح زمین پرتاب شود. علت تاخیر در پرتاب ماهواره هماهنگی میان ایران و روسیه در پرتاب همزمان دو ماهواره اعلام شد. اما پس از گذشت 3 سال ماهواره پرتاب نشد و تبلیغات پیرامون آن قطع شد. علت تاخیر در پرتاب ماهواره اثر گذاری تنش‌های سیاسی دولت بر دولت روسیه اعلام شد. مصباح 2 ماهواره ملی مصباح 2 از نوع ماهوارههای مخابراتی است که در باند UHF کار می‌کند. ماموریت این ماهواره شامل ذخیره و انتقال اطلاعات، جمعآوری و پخش دادهها روی مناطق وسیع و پراکنده، سنجش از دور و ناوبری است. ماهواره مصباح 2 با جرم 70 کیلوگرم و ابعاد 70*50*50سانتیمتر مکعب، دارای مداری از نوع خورشیدآهنگ و ارتفاع 15+700 کیلومتر و زاویه میل 1/0 ± 2/98 درجه بوده و طول عمر آن سه سال پیشبینی می‌شود. هدف از توسعه طرح مصباح 2 "کسب دانش فنی طراحی، تحلیل، ساخت و آزمایش ماهواره به صورت بومی"، "دستیابی به فضا از طریق طراحی و پرتاب یک ماهواره نزدیک به زمین به منظور جمعآوری، بازیابی و پردازش، ضبط و ارسال مجدد دادهها" و "ایجاد یک شبکه ارتباطاتی ماهواره برای ارتباط با کاربران در مناطق دورافتاده ایران با دیگر نواحی جغرافیایی دنیا" است. خدماتی که متناسب با نیاز کاربران می‌توان از طریق ماهواره مصباح2 ارائه نمود شامل سرویس کاربران ثابت و سرویس جمعآوری داده بوده و در زمینههای گوناگون قابل پیادهسازی است. سینا 1 سینا 1 نخستین ماهواره و کاوشگر فضایی ایران است. این ماهواره در روز پنجشنبه 6 آبان ماه سال 1384، بر روی یک موشک ماهواره بر کوسموس-3ام روسی به فضا پرتاب شد و با موفقیت در مدار اختصاصی ایران قرار داده شد. محل پرتاب آن پایگاه فضایی پلستسک در روسیه بود. سینا-1 به سفارش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در شرکت پالیوت در شهر اُمسک روسیه طراحی و ساخته شده بود.محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران، در سال 1388 اعلام کرد که کشورهای مشارکت کننده در ساخت و پرتاب این ماهواره پس از پرتاب آن گفتند که نفهمیدیم چه شد آن را گم کرده‌ایم. سنجش از دور، دریافت، ذخیره و ارسال داده‌های مخابراتی دو مأموریت ماهواره سینا می‌باشد که بخش سنجش از دور، در موارد کشاورزی، تشخیص پوشش زمین از نظر گیاهی، تغییرات ژئولوژیک مانند سیل و آتشفشان و غیره کاربرد خواهد داشت. تبادل اطلاعات میان کاربران زمینی و ارائه سرویسهای پست الکترونیک و انتقال فایل نیز از جمله کاربردهای محموله مخابراتی سینا به شمار می‌رود. طلوع ماهواره طلوع، نخستین ماهواره سنجش از راه دور ایران که در 14 بهمن 1388 روز ملی فناوری ماهواره‌ای رونمایی شده و قابل پرتاب با ماهواره‌بر سیمرغ دارای فناوری‌هایی مانند محموله تصویربرداری، کنترل وضعیت مکانیزم‌ها و سلول‌های خورشیدی که ماموریت اصلی این ماهواره، تصویربرداری تک طیفی با تفکیک‌پذیری 50 متر، ذخیره و ارسال داده‌های تصویر به ایستگاه‌های زمینی می‌باشد. مدار ماهواره طلوع از نوع ارتفاع پایین و ارتفاع مدار آن بیش از 500 کلیومتر است و 2 سال عمر مفید برای آن پیش‌بینی می‌شود. انرژی ماهواره طلوع توسط آرایه‌های خورشیدی از روی بدنه و باتری‌های ثانویه تامین خواهد شد. جرم این ماهواره 100 کیلو و ابعاد این سازه 6 ضلعی به عرض 86 و ارتفاع 100 سانتی‌متر است. رصد ماهواره رصد، دومین ماهواره ایرانی است که توسط موشک‌های حامل ایرانی به فضا فرستاده شده است. این ماهواره همچنین نخستین ماهواره تصویربرداری ایران محسوب می‌شود. «رصد»، با نام کامل رصد-1، که در تاریخ 25 خرداد 1390 (15 ژوئن 2011) به فضا پرتاب شده بود، روز 15 تیرماه 1390 (6 ژوئیه 2011) مجدداً وارد جو شد و به عمر تقریباً سه هفته‌ای خود پایان داد. نوید ماهواره نوید علم و صنعت که به اختصار ماهواره نوید نیز نامیده می‌شود، سومین ماهواره پرتاب شده ایرانی و نخستین ماهواره ساخت مرکز تحقیقات ماهواره‌ای دانشگاه علم و صنعت است که در 14 بهمن 1388 مصادف با روز فناوری فضایی رونمایی شده بود. مأموریت این ماهواره تصویربرداری از زمین با وضوح تصویر 750 متر مبتنی بر روش جاروبی[19] و به صورت تک باند است ماهواره نوید علم و صنعت در ساعت سه و نیم بامداد(به وقت محلی) روز جمعه، 14 بهمن 1390 از پایگاه فضایی سمنان به فضا پرتاب شد. این ماهواره مکعب شکل و با ابعاد 50×50×50 سانتی‌متر و جرم 50 کیلوگرم ساخته شده که به منظور استقرار در مدار بیضوی با ارتفاع 250 تا 375 کیلومتر و زاویه انحراف مداری 55 درجه طراحی شده‌است. ارتباط ماهواره با ایستگاه زمینی از طریق سه فرستنده وگیرنده در باندهای وی‌اچ‌اف و یواچ‌اف برقرار است و تامین انرژی آن نیز توسط صفحات خورشیدی نصب شده بر بدنه جانبی سازه ماهواره در کنار باتری و بهره‌گیری از تنظیم‌کننده‌ها و مبدل‌های ولتاژ صورت می‌گیرد. با توجه به مدار این ماهواره، می‌توان انتظار داشت که هر 90 دقیقه یکبار زمین را دور بزند. فجر ماهواره فجر به عنوان اولین ماهواره با ماموریت انتقال مداری کشور با قابلیت تغییر مدار 250 تا 450 کیلومتر بیضوی به مدار 450 کیلومتر دایره‌ای با استفاده از پیشبرنده گاز سرد (تراست گاز سرد) است که سبب افزایش طول عمر ماهواره به یک و نیم سال میشود این ماهواره با کمک ماهواره‌بر سفیر 1-ب به فضا پرتاب می‌شود.

ثبت نظر درباره «نام و تعداد ماهواره های ایران در فضا»

پرسش ها و دیدگاهتان را درمورد این مطلب بنویسید