نقد روانشناختی فیلم سینمایی "مردی بدون سایه"

نقد روانشناختی فیلم سینمایی "مردی بدون سایه"

نقد از مرجان دلپسند اختصاصی آسمونی

در اکثر اختلالات روانی و روان پریشی از جمله اسکیزوفرنی و از نوع پارانویید می توان به حالتی به نام "سایکوز" اشاره نمود. "سایکوز" به مجموعه ای از نشانه هامی گویند که در فرد مبتلا با حالت هایی مانند ترس سردرگمی، هذیان و توهم و توانایی از دست دادن تشخیص واقعیت از خیال همراه است.

"هذیان " نیز باور ثابت و غِلطی است که با وجود شواهد مغایرپذیرای تغییر نبوده و با موضوعاتی از قبیل گزند و آسیب ، خودبزرگ بینی، پوچ انگاری،رفتارهای متناقض گونه و حسادت همراه است .همانطور که درفیلم سینمایی "مردی بدون سایه " و در شخصیت "ماهان"با بازی"علی مصفا"می توان دید.

این فیلم سینمایی که به کارگردانی "علیرضا رییسیان"نیز می باشد؛ ابتدا در سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر و سپس در شهریور ماه سال 1398 به اکران عمومی درآمد .فیلمی که محتوای آن هذیان حسادت ،بی وفایی به همسر، سوءظن های زناشویی و بعضا جنون آنی می باشد.بازیگران این فیلم سینمایی علی مصفا، لیلا حاتمی، امیرآقایی،نسیم ادبی ،گوهر خیراندیش،نادرفلاح و ... هستند . در این بین نیز می توان به نقش کوتاه دو بازیگر تبعه کشور اسپانیا نیز اشاره کرد. اما به نظر می رسد به لحاظ محتوا و موضوع فیلم به شخصیت« ماهان» به عنوان فردی که خود قربانی خشونت فیلم خودش می شود ،به درستی یا به طور کامل پرداخته نشده است. شاهد این مدعا رامی توان در تغییر حالات خلقی ناگهانی ماهان به عنوان کارگردان فیلم های خشن و دیالوگ های خشک و بدون حتی احساس خشونت در صدای این بازیگر دید .حتی اگر بخواهیم به لحاظ روانشناختی روند ابتلا به یک بیماری روانی را به صورت موردی بررسی کنیم ، آن را با علایم و نشانه هایی که حداقل بین یک دوره یک ماهه تا سه ماهه در فرد مبتلا بروز می نماید ؛ تشخیص می دهند. درحالی که در این فیلم از ابتدا تا دقیقه 50 هیچ سمپتوم و نشانه ای از بیماری روانی در این شخصیت دیده نمی شود .در حالی که با ایجاد اندک تغییراتی درفیلمنامه و دیالوگ های این شخصیت می توانست به این علائم و نشانه های بیماری در این شخصیت پی برد .به لحاظ اجتماعی این فیلم سینمایی با اقدامی جسورانه به موضوعاتی مانندفساد مالی برخی از هولدینگ ها، تحریم و مشکلات مربوط به دلار و تاثیرات آن بر روند معاملات نیز اشاره ای کوتاه کرده است.

همانطور که در سکانس هایی مربوط «سایه»با بازی "لیلا حاتمی" و حضور او در هلدینگ به عنوان یک مترجم و قراردادهایی ضد و نقیضی که برای این شرکت تهیه می کند،می توان دید .به لحاظ هنری نیز این فیلم سینمایی به صورت غیر مستقیم به بیان مشکلات قوانین و ضوابط مربوط به ساخت فیلم های سینمایی با موضوعات فلسفی روانشناسی، اجتماعی با مضامین قتل و خودکشی و در نهایت خشونت علیه زنان می پردازد .شاهد این مدعانیز در سکانس ابتدایی فیلم که اشاره کوتاهی به فیلمی که ماهان کارگردان آن است ، می توان دید . فیلمی که نهایتا برای وی مشکل ساز می شود .تا جایی که «سایه »همسر این شخصیت را برای یافتن کاری خارج از خانه مجاب می نماید و هم چنین حواشی و اتفاقات مربوط به این شخصیت است که در سکانس های پایانی فیلم اتفاق می افتد؛ را رقم می زند . به عبارتی می توان پایان این فیلم مخاطب را با سوالاتی از قبیل " «سایه »کجاست و سرنوشت او چه شد ؟ " روبرو می کند.

شاید بهتر بود سکانس پایانی این فیلم سینمایی نیز با مشابهتی به سکانس ابتدایی اش تمام می شد.

 

ثبت نظر درباره «نقد روانشناختی فیلم سینمایی "مردی بدون سایه"»

پرسش ها و دیدگاهتان را درمورد این مطلب بنویسید