ویژگی عمو نوروز ما نسبت به بابانوئل اونا

ویژگی عمو نوروز ما نسبت به بابانوئل اونا

در فرهنگ ایرانی عمو نوروز پیر مرد مهربانی است كه هرسال روز اول بهار، فرا رسیدن بهار و آغاز سال نو را به مردم دنیا خبر می دهد. در کشورهای دیگر در زمان کریسمس، شخصیتی به نام بابانوئل این وظیفه را به عهده دارد. اما فرق به این دو چیست؟ آسمونی در این بخش مطالب جالبی در همین مورد برای شما عزیزان تهیه کرده است.

در داستان های قدیم ایرانی آمده است :

پیرزنی در یك خانه ی كوچك به تنهائی زندگی می كرد. حیاط خانه ی او پر از درختان میوه و گلهای رنگارنگ بود. او خیلی دوست داشت كه عمو نوروز را ببیند. او هر سال چند روز قبل از آمدن بهار حسابی خانه تكانی می كرد. روز اول بهار صبح زود از خواب بیدار می شد و حیاط را آب و جارو می کرد.

پیرزن لباس های نو و تمیز می پوشید. او سفره هفت سین را درایوان خانه پهن می كرد و در سفره سیب، سنبل، سكه، سنجد، سیر، سركه و سبزه می گذاشت. پیرزن در كنار سفره به انتظار عمو نوروز می نشست.

اما مثل هر سال، پیر زن از خستگی زیاد به خواب می رفت،و وقتی بیدار می شد كه عمو نوروز بعد از خوردن شیرینی واستراحت در كنار سفره ی هفت سین رفته بود تا آمدن بهار را به مردم شهر ها و روستاهای دیگر خبر بدهد. عمو نوروزمثل سال های قبل شاخه گلی هم روی سفره ی هفت سین پیر زن به یادگار گذاشته بود. پیر زن برای دیدن عمونوروزمی بایست یك سال دیگر صبر كند.

هنوز هم كسی بدرستی نمی داند كه آیا پیر زن موفق شده است كه عمو نوروز را ببیند یا نه !

حاجی فیروز:

از پیدایش نوروز تا تداوم آن در طول تاریخ آنچه مشترك بوده، روح شادى و شادمانى است.شادى در نزد ایرانیان از درجه والاى اهمیت برخوردار است. آنگونه كه معتقدند خداوند در آفرینش پس از خلق آسمان و زمین، نشاط را نیز خلق كرد. این رتبه بندى بیانگر این واقعیت است كه خداوند شادى را از شرایط زیستى انسان و لازمه ادامه حیات دانسته است. پس نوروز كه روزهاى شادى طبیعت است، باید با شادى و خنده آغاز شود تا خانواده در همه سال خنده بر لب و شاد باشد.از این رو افرادى با شكل هاى خنده آور و سرودهاى خوش و اجراى حركات نمایشى و موزیكال شاد، خنده و شادى به خانه مى آوردند و با حركات و آوازهاى خود مردم خانه و كوچه و بازار را شادى مى بخشیدند.او كه فردى نیك سیرت و سیاه صورت است،حاجی فیروزخوانده مى شود.

نظر برخى محققان در مورد انتخاب رنگ صورت و پوشیدن لباس سرخ، بر این است كه این انتخاب خود نمادى از یك تحول عظیم طبیعى است. این كه بهار شكوفه هاى سرخ را در میان سیاهى سرما ارمغان مى آورد، الهامى براى طراحى صورت و لباس حاجی فیروز است. صورت سیاه شده وى نمادى از سیاهى سرماى زمستان است و لبان و لباس هاى سرخش نمادى از بهار كه بر پیكره این سرما مى نشیند و حركات و آواز خواندی اش نیز دلیلى بر همین ادعاست. گویا این كار در قدیم به عهده غلامان سیاه بود كه به علت طرز تلفظ ناقص و نامأنوس واژه ها و طبع شادى طلبشان، مردم را به خنده و شادى و امید وا مى داشتند.

اما اینکه این سنت در کنار سایر سنتهای نوروزی تا چه اندازه در آستانه فراموشی است مجال وسیعتری می طلبد، ولی حداقل می توان به این نکته اشاره کرد که رسانه ها به بهانه چنین مناسبتهایی موظف به معرفی این سنتها و زنده نگه داشتن آنها برای نسل نو می باشد.نسلی که به واسطه کم کاری مسئولین و هجوم فرهنگ غرب،با سنتهای اصیل ایرانی بیگانه شده است.

گسترش بابا نوئل فراموشی عمو نوروز:

مدیر شبکه تهران، در رابطه با زنده نگه داشتن سنتهای نوروزی می گوید: بابانوئل یك كپی و بدل از عمونوروز ایرانی است، غربی‌ها بدل خودشان را به شكل‌های مختلف به كل دنیا تحمیل كردند ولی ما نتوانستیم عمونوروز خودمان را كه نماد مهربانی، محبت، سلامتی و نیكوكاری ایرانیان است به دنیا معرفی كنیم.

نوروز میراث بزرگ ایران فرهنگی است كه مرزهای آن تا تركستان چین، تاجیكستان، ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان، تركیه و از سوی دیگر تا شبه قاره هند و قلب آفریقا كشیده شده است.

قلمرو ایران فرهنگی كه قلمرویی بسیار وسیع است درواقع قلمرو عمونوروز نیز هست، رسالت ما در رسانه این است كه بیشتر به این سنت كهن كه امروز ثبت جهانی شده است توجه كنیم . رسانه در این زمینه فضای كار زیادی دارد و می‌تواند در قالب‌های انیمیشن، فیلم، سریال، برنامه‌های گفت‌وگومحور، تركیبی و غیره به این موضوع بپردازد.

عمو نوروز نماد شخصیت ایرانی و نشانه آمدن بهار است، در مقابل عمونوروز در روایات كهن ایرانی «نه نه سرما» است زمانی كه «نه نه سرما» سرما را با خود می‌برد عمونوروز خبر آمدن بهار را می‌دهد و سپس «میر نوروزی» می‌آید.

عمو نوروز در حكایات و مستندات تاریخی نماد یك تغییر فصل است، در ایران باستان وقتی آهنگ هستی ضربان زندگی می‌گیرد نشانه آمدن عمو نوروز بوده است.

ما این شخصیت را به طور دقیق می‌شناسیم ولی منابع و مصادیق درباره آن خیلی كم است، اگر ما بخواهیم داستان‌هایی كه درباره عمو نوروز وجود دارد را بررسی كنیم می‌بینیم كه با منابع بسیار كمی مواجه می‌شویم.

احمدی مدیر شبکه تهران می گوید:كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان در حدود سال 1353 بود كه كتابی با عنوان قصه‌های عمو نوروز منتشر كرد ولی دیگر رها كرد و ادامه نداد ولی در مقابل درباره «بابانوئل» چه‌قدر كتاب نوشته شده و چه‌قدر فیلم و سریال ساخته شده است و چه‌قدر این فیلم‌ها از شبكه‌های مختلف در سراسر دنیا پخش شده است، این یك تهاجم فرهنگی غرب به شرق است. تهاجم فرهنگی غربی كه بابانوئل خودش را سده‌ها پس از این‌كه عمو نوروز ما وجود داشته ارایه كرده است.

مقایسه بابانوئل و حاجی فیروز

" کریسمس رسیده و اینترنت پر شده از عکسای بابانوئل...چیزی که جالبه،مقایسه میان شخصیت بابانوئل و حاجی فیروز خودمونه

چرا بابانوئل اینقد سفید و زیباست و حاجی فیروز رو سیاهه و زشت؟؟؟

 چرا باید بابانوئل کادو بده؛ ولی حاجی فیروز گدایی کنه؟؟؟

روحش شاد؛دکتر شریعتی؛در کتابی بنام : (پدر و مادر ؛ما متهمیم)

نوشته:ملتی و دین و آیینی که"افتخارش فقر باشه"؛

هرگز،به چیزی"جز فقر"،نخواهد رسید "

پاسخ

  1. این مقایسه، یک قیاس مع الفارق است. چون اصولا فلسفه ی وجودی بابانوئل و حاجی فیروز تفاوت های بسیاری دارند و اگر قرار به مقایسه است می بایست بابانوئل را با عمو نوروز مقایسه کرد.
  2. عمونوروز یکی از نمادهای نوروز است که در شب عید نوروز یرای بچه ها هدیه می آوردو به همراه حاجی فیروز سفر میکند. داستان عمو نوروز، داستانی عاشقانه‌است. براساس یک باور قدیمی، نامزد عمو نوروز از یک ماه به نوروز مانده، به دارکوب‌ها و چرخ‌ریسک‏ها می‌‏گوید که از برگ نورس درختان و گلهای نوشکفته، قبای زیبایی برای عمو نوروز که در سفر دوازده‌ ماهه ‌است ببافند.
  3. حاجی فیروز گدا نیست! حضور حاجی فیروز بازنمود نمایشیِ بازگشت مردگان در پایان زمستان و خوش‌آمدگویی به زنده شدن طبیعت است. رنگ سیاه رویش، سیاهی مرگ و زمستان و قرمزی لباسش رنگ زندگی و بهار است. شخصی به صورت، دوده می مالد و لباس قرمزی به تن می كند و با نام حاجی فیروز، دایره زنگی می زند و نوید آمدن عید می دهد. رنگ قرمز لباس او رمزی از آتش عشق است و این رنگ مقابل روی سیاهش است كه او را خوار و بی مقدار نشان می دهد.او ارمغانی معنوی به ما هدیه میکند که در دنیایی واقعی ما وجود دارد و آن بهار با طراوت  و سرسبزی و خرمی است.
  4. جدا از اینکه افرادی که امروزه با لباس حاجی فیروز گدایی می‌کنند، ‌نیازمند هستند یا خیر  و اینکه آیا رواست مسئولان دست روی دست بگذارند و بیننده به سخره گرفته شدن بخشی از فرهنگ ایرانی باشند، مشکل اصلی برخی از خود ما هستیم که فرهنگ غنی سرزمین خود را پست و فرهنگ دیگران را بالا می گیریم. آنها از یک آدم معمولی بابانوئل و افسانه‌ها می‌سازند، ‌آنگاه ما افسانه‌هایمان را به باتلاق سخره و فراموشی می‌کشانیم.

ثبت نظر درباره «ویژگی عمو نوروز ما نسبت به بابانوئل اونا»

پرسش ها و دیدگاهتان را درمورد این مطلب بنویسید