استان تهران

گرمابه های تهران

bathrooms 3 گرمابه های تهران

از جمله مکان هایی که از اهمیت بسیاری در نزد ایرانیان برخوردار بوده است گرمابه یا حمام عمومی است و این دلیلی بر اهمیت نظافت روح و جسم در تاریخ و فرهنگ ایران به شمار می رود. ما در این بخش آسمونی در مورد  گرمابه صحبت می کنیم و گرمابه های تهران را نیز در پایان این مقاله فهرست کرده ایم.

حمام ها نه فقط کاربرد شست و شو و نظافت دارند ،بلکه در شکل آیینی خود در هر برهه ی زمانی شکل دهنده ی فرهنگی خاص و خزنده در میان عامه ی مردم بوده اند .

این حمام ها علاوه بر ارزش معماری ، از دیدگاه اجتماعی نیز حائز اهمیت هستند . از روزگاران گذشته ،به ویژه در قرن حاضر ،آیین ها و سنت های بسیاری مرتبط با حمام پدیدار شده است که می توان آن را نوعی فرهنگ عامه دانست .

در یک نگاه کلی ،شست و شو و اماکنی که برای این کار در نظر گرفته می شود . شامل دو عنصر (آب) و (پالایش و طهارت ) است . از این منظر ارزش این مکان ها به نظام های فکری و تقدسی که در پشت این دو عنصر وجود دارد بر می گردد.

شکل گیری حمام

اماکن بسیاری مخصوص اجرای اعمال تطهیر و شست و شو در آیین های سنتی یافت شده که شباهت هایی به ساختار گرمابه ها دارد . شاید شکل و نوع سازماندهی عناصری که در هنگام اجرای مراسم تطهیر در این آینن ها انجام می گرفته نوعی شیوه ی خاص در کاربرد دو عنصر آب و تطهیر به وجود آورده و مقدمی ای بوده است برای شکل گیری گرمابه .

واژه ی گرمابه مرکب از دو کلمه گرم و آبه ، به معنی محل گرم ساختمان است . مهرابه های دوره ی میترایی علاوه بر اجرای مراسم مذهبی و اعمال مقدس مکانی برای گردهم آیی اعضا و گفت و گوهای صمیمانه ، به دور از هر گونه طبقه بندی اجتماعی بود شاید بتوان رد پایی از این عناصر را در حمام ها به خصوص حمام های ایرانی دوره ی اسلامی مشاهده کرد . پایین تر بودن از سطح زمین و پلکانی که به داخل حمام می رفت موجب شباهت این فضا به معابد میترایی است . حمام ها در فرهنگ مردم نقش هایی جدا از نقش بهداشتی ایفا می کردند . این حمام ها محلی بوده اند برای جمع شدن و گفت و گوهایی صمیمانه ی مردم کوچه و بازار و هم چنین اجرای مراسمی که در باور مردم تقدس دارند ؛ مثل مراسم عروسی و حمام های عروسی ، حمام زایمان ، حمام های پیش از ماه رمضان و حمام های شب عید نوروز .

bathrooms 2 گرمابه های تهران

تاریخچه حمام های عمومی ایران

مردم ایران چه پیش از اسلام و چه بعد از آن به پاکیزگی اهمیت بسیار می دادند و به همین منظور اهتمام ویژه ای در ساخت و را ه اندازی گرمابه ها داشتند . بقایای کشف شده از قدیمی ترین گرمابه ی ایران مربوط به تخت جمشید است . از دوره ی اشکانی نیز بقایای حمامی در کاخ آشور واقع در بین النهرین شمالی و از دوره ی ساسانی بقایای حمامی در تخت سلیمان به دست آمده است .

در جریان حفاری های باستانی شناسی بندر سیراف در حاشیه ی خلیج فارس ،نیز بقایای حمامی مربوط به سده های نخستین اسلامی کشف شد که مشتمل بر رختکن ، گرمخانه ، خزینه ، آب ریزگاه ، تون حمام و انبار سوخت آن بود و با قلوه سنگ های بزرگ و کوچک ساخته شده بود . در دوره سلجوقی و در دوره ی ایلخانی به هم راه اقدامات گسترده ی عمرانی در شهرهای معمی چون تبریز ، مراغه و سلطانیه حمام هایی ساخته شد که امروز آثاری از آنها بر جای نمانده است .

دوره صفویه درخشان ترین دوره ی تاریخی معماری ایران است . حکومت مرکزی مقتدر امنیت ناشی از آن پیش رفت در فناوری ساختمان توسعه شهرها و هنر دوستی پادشاهان صفوی از جمله عوامل شکوفایی معماری و خصوصا ساخت گرمابه بود . علاوه بر این عواملی دیگر چون نظافت ، حرمت آب و نیز رعایت احکام فقهی شیعی ، در کنار خلاقیت و نبوغ هنرمندان در توسعه ی گرمابه ها موثر بودند .حمام گنجعلی خان کرمان ، حمام خسروآقا و علی قلی آقای اصفهان که در نوع خود شاه کار هستند در این زمان بنا شده اند .

بعد از دوره ی صفویه ، هر چند معماری اسلامی هرگز رونق گذشته را به دست نیاورد ، ولی در دوره ی زندیه و قاجار یه حمام های باشکوهی ساخته شد که از بهترین آنها می توان به حمام وکیل شیراز از دوره ی کریم خان زند و حمام ابراهیم خان کرمان از دوره قاجاریه اشاره کرد .

در دوره ی اخیر به علت رکود معماری سنتی ، گسترش حمام های خصوصی و رعایت مسائل بهداشتی ساخت حمام به شیوه ی سنتی و عمومی متوقف شد .

آداب و رسوم حمام رفتن

امروزه حمام عمومی همچنان در بیش تر مناطق ایران وجود دارد . تفاوت این حمام ها با حمام ها قدیم این است که حمام های قدیم خزینه داشتند ، ولی در حمام های عمومی جدید دوش های متعدد جای خزینه را که به هیچ وجه منطبق با اصول بهداشتی نبود ، گرفته است .

در حمام های عمومی خزینه دار ، از قدیم سنن و آدابی رعایت می شد که بعضا حنبه ی ضرب المثل پیدا کرده است . یکی از آن آداب این بود که هر کس وارد حمام می شد ،برای اظهار ادب و تواضع به افراد بزرگ تر که در صحن حمام نشسته و مشعول کیسه کشی و صابون زدن بودند ، یک طاس بزرگ آب گرم از خزینه ی حمام بر می داشت و بر سر آن بزرگ تر می ریخت . این عمل به تعداد افراد بزرگ و محترم که در صحن حمام نشسته بودند ، تکرار می شد و تازه وارد و ظیفه ی خود می دانست که بر سر یکایک آنان با رعایت تقدم و تاخر آبگرم بریزد .

از آداب دیگر در حمام های عمومی خزینه دار قدیم این بود که اگر تازه وارد کسی از آشنایان و بستگان نزدیک و بزرک تر از خود را در صحن حمام می دیدفورا به خدمتش می رفت و به منظور اظهار ادب و احترام او را مشت و مال می داد یا کیسه و لیف و صابون را به زور و اصرار از دستش می گرفت و پشتش را کیسه می کشید یا صابون می زد .

هر کس وارد خزینه ی حمام می شد به افرادی که شست و شو می کردند سلام می کرد و همان پله ی اول خزینه دو دست را زیر آب کرده ، کمی از آب خزینه را بر می داشت و به یکایک افراد حاضر از آن آب تعارف می کرد . برای افراد تازه وارد مهم و مطرح نبود که افراد داخل خزینه از آشنایان هستند یا بیگانه و چه بسا به افراد بیگانه بیش تر اظهار علاقه و محبت می کردند زیرا معتقد بودند آشنا در هر حال آشناست و دوست و آشنا احتیاج به تعارف ندارند . این رسوم و بسیاری رسم های دیگر از گذشته های دور یعنی از زمانی که حمام خزینه به جای آب چشمه رودخانه در امر نظافت و پاکیزگی مورد استفاده قرار گرفت ، معمول شد .

bathrooms 1 گرمابه های تهران

گرمابه های تهران

محمود صالحی

  • نام مدیر: جناب آقای محمود صالحی
  • تلفن: 021-55645592
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 11-میدان رازی (گمرک) – خیابان انبار نفت – خیابان زربافیان – پلاک 539- کدپستی 1339643864

مهدی صاحب الزمان

  • نام مدیر: جناب آقای قاسم زارع
  • تلفن: 021-55310787
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 15-شوش شرقی – خیابان ابراهیمی – خیابان ابوفاضلی – پلاک 142- کدپستی 1183968911

محمود صادق زاده

  • نام مدیر: جناب آقای محمود صادق زاده
  • تلفن: 021-55824470
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 19-عبدل آباد – بلوار شکوفه – خیابان رحمان -پلاک 309- کدپستی 1897687986

هفده شهریور

  • نام مدیر: جناب آقای داوود علی بادامی
  • تلفن: 021-55317505
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 15-17 شهریور – پایین تر از میدان خراسان -نرسیده به خیابان سعیدی – پلاک 751- کدپستی 1181944763

زمان خان

  • نام مدیر: جناب آقای ابوالقاسم دهقان نیری
  • تلفن: 021-77504088
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 7-خواجه نصیرالدین طوسی – خیابان نامجو (گرگان) – بعد از تابلوسازی رز – پلاک 608- کدپستی 1619737161

رضا زمانی

  • نام مدیر: جناب آقای رضا زمانی
  • تلفن: 021-22555820
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 3-میدان اختیاریه – خیابان تسلیمی – کوچه نماززاده – بن بست زمانی – پلاک 6- کدپستی 1959643511

سعید نادری

  • نام مدیر: جناب آقای سعید نادری
  • تلفن: 021-22700392
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 1-میدان قدس – خیابان دربند – پلاک28- کدپستی 1989947193

نادری مهر

  • نام مدیر: جناب آقای علی صادق زاده
  • تلفن: 021-77504546
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 7-خواجه نصیرالدین طوسی – نبش خیابان سلمان فارسی – پلاک83- کدپستی 1618817973

حسین آبادی

  • نام مدیر: جناب آقای حسین آبادی
  • تلفن: 021-55828190
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 17-زمزم – خیابان جلال آل احمد – پلاک 85- کدپستی 1367847481

سبحان

  • نام مدیر: جناب آقای محمد امیرپور
  • تلفن: 021-44083665
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 5-بزرگراه اشرفی اصفهانی – خیابان پیامبر- کدپستی 1471796411

سیانکی

  • نام مدیر: جناب آقای حسن سیانکی
  • تلفن: 021-55301516
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 16-میدان شوش – ضلع جنوب غربی – پلاک 494- کدپستی 1186637668

گرمابه صادقی

  • نام مدیر: جناب آقای علی صادقی
  • تلفن: 021-77533597
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 12-خ ابن سینا – خیابان قائدی – پلاک 36- کدپستی 1149775965

زین الدینی

  • نام مدیر: جناب آقای زین الدینی
  • تلفن: 021-33882637
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 15-شهرک کیان شهر – خیابان ابراهیمی – خیابان امامی- کدپستی 1858768995

خرم سینا

  • نام مدیر: جناب آقای قربان علی علی محمدی
  • تلفن: 021-55412408
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 11-بزرگراه نواب – خیابان محبوب مجاز (سینا) – پلاک 133- کدپستی 1331778766

معیر

  • نام مدیر: جناب آقای فخرالدین قاسمی
  • تلفن: 021-55637925
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 12-خیام – کوچه مهدویان اهری – پلاک 31- کدپستی 1199753838

باب همایون

  • نام مدیر: جناب آقای محمد عمانی
  • تلفن: 021-33956581
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 12-باب همایون – بن بست قنات – پلاک 29 – طبقه زیرین- کدپستی 1114854563

درکه

  • تلفن: 021-22411949
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 1-اوین – خیابان درکه – کوچه میراسماعیلی – کوچه حمام- کدپستی 1984155431

فروتن

  • نام مدیر: جناب آقای حسین ابراهیمی
  • تلفن: 021-33554509
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 12-نبش میدان خراسان – پلاک 13و14- کدپستی 1178746111

نقش جهان

  • نام مدیر: جناب آقای محمدعلی زارع
  • تلفن: 021-22553970
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-کلاهدوز (دولت) – دروس – بلوار شهرزاد – خیابان شیدایی – جنب پلاک 130- کدپستی 1949883791

فرد زیبا

  • نام مدیر: جناب آقای اکبری – اسدی – اله بخش
  • تلفن: 021-55647259
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 11-هلال احمر – چهارراه استخر – پلاک 300- کدپستی 1338844894

رزاق نیا

  • نام مدیر: جناب آقای نوروز علی صادقی
  • تلفن: 021-33701125
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 14-بزرگراه محلاتی – نرسیده به خیابان 17 شهریور – خیابان مخبر (عارف) – خیابان عجب گل – پلاک 177- کدپستی 1771695931

عبداله خانی

  • نام مدیر: جناب آقای صمد کریمی
  • تلفن: 021-77537167
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 12-سعدی – خیابان نادری – کوچه میرجانی – پلاک 61- کدپستی 1148839313

آهن شیک

  • نام مدیر: جناب آقای محمدخانی
  • تلفن: 021-55361626
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 11-میدان راه آهن – کوچه تورج – پلاک 7- کدپستی 1196814419

ببری

  • نام مدیر: جناب آقای علی ببری
  • تلفن: 021-77416028
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 13-تهران نو – فلکه اطلاعات – پلاک 177- کدپستی 1743875313

ایزدی مقدم

  • نام مدیر: جناب آقای محمد ایزدی مقدم
  • تلفن: 021-66429673
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 11-آذربایجان – بین خیابان اسکندری و نواب – پلاک 419- کدپستی 1311935511

صالح

  • تلفن: 021-22711937
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-میدان تجریش – خیابان شهرداری – بازار تجریش – پلاک 174- کدپستی 1963643145

جاویدان

  • نام مدیر: جناب آقای شعبان ملکی
  • تلفن: 021-33179207
  • آدرس: دفتر مرکزی: ایران-تهران-تهران-منطقه 14-پیروزی – سه راه سلیمانیه – خیابان 10 فروردین – روبروی نبی اکرم – پلاک 283- کدپستی 1764994483

تازه های آسمونی

بازداشت سه مسئول اوقاف در استان تهران تائید شد

هیچ دستگاهی حق برگزاری نمایشگاه بهاره مستقل در تهران ندارد

طاهره رضایی

آغاز پنج‌ شنبه‌ های طرح‌ دار پایتخت از فردا

بهترین آرایشگاه های تهران

آسمونی

دستفروشی ۸۰ درصد کودکان محله “دروازه غار” تهران

طاهره رضایی

بهترین تابلوسازی های تهران

آسمونی

مکان و زمان نمایشگاههای بهاره

آسمونی

بهترین نانوایی های تهران

ندا رحیمی

بهترین آژانس های مسافرتی در تهران

آسمونی

1 نظر

france sedaine 2018/03/23 at 18:27

ba salam;
hezar merci baraye darj garmabehaye tehran
salha bood donbalash migashtam.
kheyli merci

پاسخ به این نظر

نظر شما چیست؟