فرهنگ نام و نام گزینی

ریشه و اصالت فامیلی طباطبایی

آسمونی ، همانطور که می دانید نام خانوادگی همه افراد ریشه و تاریخچه خود را دارد. فامیلی طباطبایی یکی از متداول‌ترین نام های خانوادگی است که آسمونی در این پست، به ریشه و اصالت فامیلی طباطبایی می پردازد.

ریشه و اصالت فامیلی طباطبایی

سادات طباطبایی شاخه‌ای از سادات حسنی از نسل ابراهیم طباطبا که نسب آنان از طریق حسن مثنی به امام حسن(ع) می‌رسد. خاندان‌ طباطبایی در ایرانو دیگر کشورها پراکنده‌اند، و شخصیت‌های علمی و مذهبی در این خاندان پرورش یافته است. ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن مثنی بن حسن بن علی بن ابی‌طالب معروف به طباطبا بوده و این نام برای تبار وی نیز بکار رفته است.

طبا در زبان عبری به معنی پدر بزرگ و طباطبا به معنی پدر بزرگ پدر بزرگ است‌. همچنین، گفته شده است که «طباطبا» در زبان نبطیّه به معنای «سید السّادات» است. همینطور طباطبایی کسی است که هم از جانب پدر و هم مادر سید باشد.

طباطبائی‌ها در ایران

برخی از نوادگان ابراهیم طباطبا به ایران سفر کردند و در طبرستان و دیلم اقامت گزیدند. شاخه‌ای از این سلسله لقب «کیا» داشته و در گیلان و مازندران می‌زیستند و از نقش مذهبی، سیاسی و اجتماعی مهمی برخوردار بودند.

یکی از اینان «خرم کیا» است که مزارش در لاهیجان است و در ۶۷۴ق به قتل رسیده و نامش بر کتیبه‌ای که در ۱۱۰۵ق تهیه شده، نوشته شده است.

در اواخر سدۀ ۳قمری یکی دیگر از نوادگان ابراهیم به اصفهان سفر کرد و در این شهر ساکن شد. سادات طباطبایی ایران بیشتر از نسل وی هستند که از اصفهان به زواره و اردستان و پس از آن به دیگر جاها رفتند و در نقاط مختلف پراکنده شدند.

برخی از این سادات که به تبریز کوچیدند در سدۀ ۹ق در روزگار فرمان‌روایی آق‌قویونلو، غالباً منصب شیخ الاسلامی آذربایجان را عهده‌دار بودند و پس از آن به خاندان‌های مختلف با نام‌های گوناگون مانند وهابی، وکیلی، عدل، دیبا و قاضی تقسیم شدند.

در روزگار دیلمیان یکی از سادات طباطبایی به نام زیدالاسود با «شاهان دخت» دختر عضدالدوله ازدواج کرد و به شیراز آمد و در آن‌جا ساکن شد. نسبسادات انجوی شیراز به او می‌رسد.

بخشي از آنها در شهرستانهاي باغ ملك، ممسني (روستاي فهليان) و يزد ساكن مي باشند.

آنچه از مطالعه سلسله انساب سادات طباطبا معلوم مي‌گردد، سادات طباطبايي اصفهان و اردستان و زواره و نطنز و نايين و كاشان و يزد و قم و بروجرد و قهپايه و آذربايجان و خلاصه تمام شهرهاي ايران از احفاد احمد بن ابراهيم طباطبا ملقب به رئيس و مكنا به ابوالعباد، كه در اصفهان متولد گرديده محسوب مي‌شوند.

افراد معروف با فامیلی طباطبایی

  • سید محمد طباطبایی، از مجتهدان شیعه و از آزادی‌خواهان و رهبران جنبش مشروطه ایران
  • طناز طباطبایی، بازیگر سینما و تئاتر
  • لادن طباطبایی‌، بازیگر سینماو تلویزیون و تئاتر
  • محمد محیط طباطبایی، پژوهش‌گر، مورخ، منتقد و ادیب معاصر ایران
  • سید ضیاءالدین طباطبایی یزدی، روزنامه‌نگار و نخست‌وزیر ایران
  • صادق طباطبایی، فعال سیاسی ایرانی و برادر زن سید احمد خمینی

آسمونی

Related posts

نام های عجیب و غریب ایرانی

آسمونی

اسم های گیلانی

آسمونی

اسم های دخترانه مذهبی

آسمونی

Leave a Comment