رادیو چگونه به وجود آمد

how-was-radio(3)

اولين کسي که متوجه شد، مي توان از بي سيم به عنوان يک وسيله ارتباطي استفاده کرد، “مارکوني ” ايتاليايي بود که بعدها به نام مخترع راديو معروف شد. وي در سال 1895 اولين خبر راديويي خود را به وسيله بي سيم در يک فاصله سه کيلومتري فرستاد. در ژوئن سال 1896 در لندن ، اولين ايستگاه تلگرافي بي سيم به کمک امواج الکترونيکي نمايش داده شد.
او در سال 1897 به ايتاليا برگشت و يک ارتباط بي سيم بين دو کشتي جنگي در يک مسافت 12 کيلومتري ايجاد کرد و بالاخره در سال 1901 در تکميل اختراع خود موفق شد، علائم بي سيم را از يک طرف اقيانوس اطلس يعني از شهر “پل دو” در انگلستان به آن طرف اقيانوس اطلس ، شهر “سن ژان ” آمريکا بفرستد.
مردم از اختراع مارکوني چنان به شور و هيجان آمده بودند که خواستار پخش صداي انسان از راديو شدند، اما چون لامپ هاي راديو ضعيف بود، سازندگان راديو بايد فکر بهتري مي کردند. به همين منظور در سال 1906 يک فيزيکدان آمريکايي به نام “دو فورست ” لامپ سه الکتروني را اختراع کرد که براي راديو الکتريسيته خيلي قابل استفاه بود. بعد از آن “روبرت فون ليئن ” موفق به ساخت لامپ هاي قوي شد، اين لامپ ها تحول بزرگي در زمينه دستگاه هاي الکترونيکي به وجود آوردند در سال 1910 براي اولين بار صداي موسيقي و آواز اپراي “متروپولتين نيويورک” در سراسر آمريکاي شمالي شنيده شد.
در سال 1913 جمعي از دانشمندان سعي کردند که صداي موزيک در تمام نقاط جهان کاملا شنيده شود، ولي جنگ جهاني اول زحمات آن ها را بي نتيجه گذاشت . نيازهاي نظامي در دوران جنگ ، استفاده از بي سيم را گسترش داد و در تاريخ 11 نوامبر سال 1918 تلگراف بي سيم، نويد پايان جنگ را به همه جهانيان اعلام کرد. تاريخ شروع بهره برداري عمومي از راديو در سال 1920 است. نخستين دستگاه هاي پخش منظم راديويي در سال 1920 در انگلستان به کار افتاد و در سال 1926 اولين کنفرانس بين المللي راديويي با شرکت 27 کشور جهان ، در برلين برپا شد و آيين نامه مقررات ارتباطات راديويي به تصويب رسيد. رشد فزاينده راديو و مخاطبانش ، آن را تبديل به رسانه اي جمعي و فراگير کرد. ارزاني بهاي راديوهاي ترانزيستوري نيز به پيشرفت اين رسانه در کشورهاي توسعه نيافته کمک کرد. در هر حال در دنيا تقريبا يک ميليارد گيرنده راديويي وجود دارد، يعني براي هر چهار نفر يک گيرنده راديويي موجود است.

how-was-radio(1)

راديو در ايران:

تاسيس راديو در ايران با تلگراف بي سيم ارتباط دارد; بنابراين براي درک بهتر از چگونگي تاسيس راديو، به بنيانگذاري تلگراف بي سيم در ايران در اواخر سال 1303 در 200 هزار مترمربع زمين هاي “قصر قاجار” نظري مي اندازيم. مقدمات راه اندازي تلگراف بي سيم توسط وزارت جنگ فراهم شد و نخستين دکل موج بلند به ارتفاع 120 متر که هنوز پايه آن موجود است، نصب شد و در بيست و چهارم ارديبهشت 1304 دستگاه 20 کيلوواتي موج بلند نصب گرديد و در ششم ارديبهشت 1305 کار بي سيم با پخش تلگرافي براي دعوت عمومي براي همکاري به کشورهاي مختلف جهان افتتاح شد. در سال 1307 نصب دو دستگاه موج کوتاه، آغاز و در سال 1309 از آن ها بهره برداري و مرکز گيرنده به نجف آباد تهران و مرکز مخابرات به ميدان توپخانه منتقل شد.

how-was-radio(2)

مقدمات راه اندازي راديو:

طبق مقررات ايران، ورود دستگاه هاي مخابراتي و استفاده از آن ها تنها در حيطه مسئوليت وزارت پست و تلگراف و تلفن بود. اين مساله را مي توان از مکاتبه شخصي به نام “داوود موشه لازار” و دايره تجارت داخلي وزارت فلاحت و تجارت و فوايد عامه دريافت کرد. آقاي موشه لازار، در جواب مراسله شما مورخه 14 ژوئن 1929 (خرداد 1308) راجع به تاسيس دستگاه راديو در ايران، اشعار مي دارد: “ورود دستگاه تلگراف و تلفن بي سيم گيرنده و يا مخابره کننده مطالب و آلات و اسباب آن جز براي اداره تلگراف بي سيم دولت وقت به طور کلي ممنوع است، لکن واردکردن و استفاده از دستگاه هاي (راديو کنير) که فقط براي شنيدن نغمات به کار مي رود و همچنين تاسيس سينماي ناطق در ايران با رعايت مقررات مربوط مانعي ندارد.” مقدمات تاسيس راديو تهران فراهم شد. بعد از صدور فرمان تاسيس راديو، قرار شد از دو فرستنده موج کوتاه 20 کيلوواتي و متوسط دو کيلوواتي وزارت پست و تلگراف و تلفن که براي ارسال تلگراف بي سيم توسط کارخانه آلماني تلفونکن در بي سيم قصر، نصب شده بود، استفاده شود. براي آمادگي پخش برنامه پس ازافتتاح راديو، جمعي از استادان و نويسندگان عالي قدر از جمله استاد سعيد نفيسي و دکترذبيح الله صفا و عده اي از بانوان روشنفکر يک سلسله گفتارهاي ادبي، تاريخي، جغرافيايي، اجتماعي و خانه داري را قبلا تهيه کرده بودند، به طوري که نيازهاي راديو را براي مدت سه ماه تامين مي کرد. عده اي مترجم و ماشين نويس هم استخدام شدند و براي انتخاب گوينده در باشگاه افسران و با حضور عده اي از دانشمندان و ادبا و متخصصان صوت (از جمله عده اي آلماني) جلساتي تشکيل شد و امتحانات دقيقي به عمل آمد. کارهاي فني راديو با وزارت پست و تلگراف و تلفن با “ابراهيم علم”، شوکت الملک، وزير پست و تلگراف و تلفن بود و امورمربوط به دستگاه هاي فرستنده و استوديو زيرنظر دکتر داريوش، رئيس کل بي سيم اداره مي شد. موسيقي زيرنظر سرگرد غلام حسين مين باشيان رئيس مدرسه عالي موسيقي بود و بودجه راديو که فقط 80 هزار تومان بود، توسط سازمان پرورش افکار تامين مي شد. بعد از فراهم شدن مقدمات، بالاخره راديو درساعت 10 بامداد روز چهارم ارديبهشت 1319 افتتاح شد. در شروع کار، ساختمان راديو از دو طبقه در بي سيم قصر تشکيل مي شد که طبقه اول شامل يک اتاق انتظار و دستگاه هاي فرستنده و تقويت کننده بود و طبقه دوم از يک اتاق که با نصب پرده در سقف و دوبل کردن در ورودي و خروجي و سيمان کاري ديوارهاي داخلي به صورت استوديو درآمده بود. تا سال 1342 که کل تشکيلات راديو به وزارت اطلاعات منتقل شد و اين وضعيت تا ايجاد “سازمان راديو تلويزيون ملي ايران” در سال 1350 ادامه داشت. اداره و تشکيلات راديو به اين نام ها خوانده مي شد: “انتشارات و تبليغات”، “راديو و خبرگزاري”، “انتشارات و راديو”، “انتشارات و اطلاعات” و “اداره کل انتشارات و راديو”. از سال 1319 تا سال 1327 برنامه هاي راديو در همان استوديوي اوليه اجرا و پخش مي شد. ولي فاصله 9 کيلومتري فرستنده ازشهر و وجود تنها يک اتومبيل براي رفت وآمد اعضاي ارکستر و گويندگان باعث شد تا در ضلع غربي ميدان توپخانه در جوار اداره راهنمايي و رانندگي، محلي در نظر گرفته شود. در ميدان ارک دو استوديوي کوچک ساختند که اخبار از آن محل پخش مي شد.

how-was-radio

توسعه راديو در ايران:

در بدو تاسيس ، راديو تهران داراي دو فرستنده که يکي براي موج متوسط و ديگري براي موج کوتاه بود، براي پخش برنامه هاي خود از يک استوديو در محل اداره بي سيم استفاده مي کرد. در سال 1336 نام راديو تهران به راديو ايران تبديل و بعدها در جنب راديو ايران ، فرستنده دومي به نام راديو تهران نيز مشغول به کار شد که در آغاز امر، تنها موسيقي از آن پخش مي شد.

how-was-radio(4)

اهداف راه اندازي راديو:

اداره  راديو در بدو تاسيس  به  اداره  کل  انتشارات  و تبليغات  به  مديريت  دکتر “عيسي  صديق اعلم “، استاد دانشگاه  واگذار شد.
اهداف  و وظايف  اين  اداره  عبارت  بودند از:
تعيين  سياست  و خط مشي  راديو
توسعه  فرهنگ  عمومي  و آشناکردن  مردم  به  اصول  زندگي  نوين 
توجه  به  وحدت  ملي ، مباني  مليت  و حفظ استقلال 
شرح  تحولات  کشور:
رعايت  کامل  سياست  دولت  در انتشار اخبار
تاسيس  مدرسه  براي  تربيت  خطيب ، قصه گو، شاهنامه  خوان
نصب  راديو و بلندگوي  عمومي  در مرکز شهر تاسيس  مدرسه  هنرپيشگي 
 نخستين کساني که در راديو کار کردند:
نخستين کساني که در راديو به کار پرداختند، از ميان  فرهنگيان  و هنرمندان  شايسته  و باذوق  انتخاب  و از ساير وزارتخانه ها به  اداره  کل  انتشارات  و تبليغات  منتقل  شدند. استاد محمد حجازي  ملقب  به  مطيع الدوله  (نويسنده  و داستان نويس )، عبدالرحمن  فرامرزي  (نويسنده  و مدير روزنامه  کيهان )، حسين قلي  مستعان  (داستان نويس )، ابوالقاسم  پاينده  (نويسنده )، ابوالقاسم  اعتصام زاده  و مشفق  همداني  (مترجم ). همچنين براي  تعيين  خط مشي  و سياست  راديو، شوراي  عالي  انتشارات  برپا شد که  اعضاي  آن علامه  محمد قزويني ، استاد محمدعلي  فروغي  (ذکا» الملک)، دکتر قائم  غني ، دکتر علي اکبر سياسي  (رييس  دانشگاه  تهران ) دکتر رضازاده شفق ، دکتر محمود افشار و استاد علي نقي  وزيري  بودند.

how-was-radio(6)

پخش  خبر:

مسئول  تهيه  و پخش  اخبار راديو، خبرگزاري  پارس  بود که  روزگاري  آژانس  پارس ، نام  داشت. در ابتداي  کار، آژانس  پارس  اخبار روزنامه ها را قيچي  مي کرد و به  دست  گويندگان  راديو مي داد، اما رفته  رفته ، پس  از پنج  سال ، اين  آژانس  به  يک خبرگزاري  جدي  تبديل  شد که  علاوه  بر تهيه  و پخش  اخبار راديويي ، هر روز چهار شماره  بولتن  صبح  و عصر از اخبار ايران  و جهان  تهيه  مي کرد و به  رايگان  در اختيار روزنامه ها قرار مي داد. گزارش هاي  راديويي  نيز يا از طريق  فرستنده  سيار به  طور زنده  پخش  يا جريان  رويداد، روي  نوار، ضبط و در بخش  اخبار از راديو پخش  مي شد. اخبار خارجي  از طريق  تله  تايپ  (دستگاه  خودکار خبرگيري ) که  نقش  خبرنگار را بازي  مي کرد، دريافت  و سپس  توسط مترجمان  در مدت  کوتاهي  ترجمه  و براي  تنظيم  خبر راديويي  تحويل  سردبير اخبار مي شد. پس  از تنظيم  راديويي ، توسط مسئولان  خبرگزاري  کنترل  و براي  پخش  به  استوديوي  راديو ايران  تحويل  مي شد. ناگفته  نماند از سال  25 تا 38 نيز به  مرور هر استاني  براي  خود (زير نظر اداره  کل  انتشارت  و راديو) اقدام  به  تاسيس  راديو کرد.

0/5 ( 0 نظر )


نظر خودتان را ارسال کنید