ثبت نام لاتاری گرین کارت آمریکا ثبت نام لاتاری آمریکا کلیک کنید !

تاریخچه زاینده رود + آخرین خبر از زاینده رود

آسمونی : زاینده‌رود یا زنده‌رود به معنی دهنده‌زندگی، بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران است که از کوه‌های زاگرس مرکزی به ویژه زردکوه بختیاری سرچشمه گرفته و در کویر مرکزی ایران به سمت شرق حدود ۲۰۰ کیلومتر پیش می‌رود و در نهایت به مانداب گاوخونی می‌ریزد.زاینده‌رود یكی از بزرگترین رودخانه‌های ایران است كه در مركز كشور، یعنی استان اصفهان، از مغرب به مشرق جریان دارد.

این رودخانة مصّفا، رگ حیاتی و عامل اصلی سرسبزی و حاصلخیزی اصفهان محسوب می‌شود. سرچشمه این رودخانه، دامنه‌های زردكوه بختیاری است كه در حد فاصل بین اصفهان و لرستان قرار دارد.

حوزه رودخانه زاینده‌رود ۴۱،۵۰۰ کیلومتر مربع است . برآورد می‌شود جریان آب این رودخانه در مطلوب‌ترین شرایط ۱،۲ کیلومترمربع در سال و یا ۳۸ مترمکعب در ثانیه است. درحال حاضر برای آبیاری زمین‌های کشاورزی استان اصفهان از سدهای آبیاری که بدین منظوراحداث گردیده استفاده می‌شود.

با اتمام تونل سوم و انتقال آب در طرح بهشت‌آباد پیش بینی می‌شود استان کرمان هم از استفاده کنندگان آب رودخانه زاینده‌رود خواهد بود. در اسفند ماه سال ۱۳۹۱ عده‌ای از کشاورزان شرق استان اصفهان به انتقال آب این رود به سایر استان‌های شرقی ایران اعتراض کردند.

زاینده‌رود ۱۱۸ امین اثر طبیعی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.

سرچشمه زاینده رود

سرچشمه زاینده‌رود به شكل حوضی مدور با مساحتی در حدود سیصد زرع می‌باشد كه به «چشمه جانان» معروف است. چشمة مذكور در این ناحیه می‌جوشد و به طرف مشرق سرازیر می‌شود. پس از طی سه فرسنگ، به چشمه دیگری به نام «چهل چشمه» می‌رسد.

همچنین از سمت شمال این منطقه، یعنی ناحیة فریدن، دو چشمة بزرگ دیگر به نام «خُرِسنگ» و «كودَنگ» به جانانه‌رود ملحق می‌شود. انشعاب دیگری نیز به نام زرین‌رود از طرف جنوب یعنی چهارمحال به این رودخانه اضافه می‌شود. منبع اصلی انشعاب‌ اخیر زیر‌ِ كوهی قرار دارد كه زردكوه نامیده می‌شود.

مافروخی در كتاب محاسن اصفهان نوشته است: ایل چهار لنگ در كنار رودخانة خُرِسنگ و كودنگ و ایل هفت لنگ در كنار رودخانة زرین رود زندگی می‌كرده‌اند. در كنار و اطراف جانانه‌رود هم، آبادیها و جمعیت‌هایی وجود داشته كه بر اثر كش‌مكش‌های قومی، به ویرانی كشانده و تبدیل به محل كشت و زرع شده‌اند.

اكثر كوههای این منطقه برف‌گیر است. دو چشمه دیگر نیز در این حوالی وجود دارد، كه یكی از آنها نمكین و شور است و حتی از آن نمك سفید و لطیفی استخراج می‌كنند. اما چشمة دیگر دارای آب شیرین است و با آن زراعت می‌نمایند.

عظمت رودخانه زاینده‌رود پس از الحاق آب كوهرنگ به آن، مشخص می‌شود. در حقیقت سرچشمة اصلی زاینده‌رود، كوهرنگ است كه باعث می‌شود در فصول مختلف رودخانه زاینده‌رود پر آب و با بركت باشد. اتصال آب كوهرنگ را به زاینده‌رود، به زمان صفوی و شاه طهماسب نسبت می‌دهند.

اسكندربیك در عالم آرای عباسی می‌نویسد: شاه طهماسب به میر فضل الله شهرستانی حاكم آن نواحی دستور داد تا چشمة محمودی (چشمة كوهرنگ) را كه آب آن به طرف خوزستان هدر می‌رفته، به زاینده‌رود متصل نماید. اما به رغم انجام مقدمات كار و تلاش فراوان، وجود كوهی عظیم در حد فاصل بین این دو رود، همچنین وجود معادن گوگرد در آن كوه كه باعث خفگی می‌شد و عده‌ای از كارگران را به هلاكت رساند، این كار پس از صرف هزینه‌های سنگین متوقف گردید.

الحاق آب کوهرنگ به زاینده رود

در سال 1027 شاه عباس، محبعلی بیگ را جهت انجام این كار به كوهرنگ فرستاد، اما او هم كاری از پیش نبرد. سپس شاه عباس، امام قلیخان بیگلربیگی فارس و حسین‌خان حاكم لرستان را مأموریت داد، آنها نیز ناموفق بودند. سرانجام شاه عباس شخصاً اقدام نمود، و به طرف سرچشمة زاینده‌رود حركت كرد ولی اجل او را مهلت نداد. در زمان شاه عباس دوم نیز اقداماتی اساسی و جدی انجام گردید. حتی از مهندسین فرانسوی دعوت به عمل آمد، اما آنها نیز توفیقی نیافتند، زیرا كار سنگین و مخارج آن زیاد و بیشتر سال، هوای آنجا سرد و یخ‌بندان بود.

عاقبت در هفتم مهرماه سال 1327 شمسی مقدمات حفر تونل كوهرنگ آغاز و در 24 مهرماه سال 1332 شمسی تونل مزبور افتتاح و آب كوهرنگ به زاینده‌رود هدایت گردید.تونل كوهرنگ در ارتفاع 2700 متری كوه تعبیه گردیده. طول آن 2835 متر و قطر آن 11 متر مربع می‌باشد. این تونل به وسیله دریچه‌هایی باز و بسته می‌شود. عرض تونل 75/2 متر و ارتفاع آن 5/2 متر است. آب رودخانه زاینده‌رود پس از عبور از تونل مذكور هزاران هكتار زمین را مشروب كرده، پس از پیمودن 360 كیلومتر از راههای پرپیچ و خم و سرسبز و حاصلخیز، در 140 كیلومتری جنوب شرقی اصفهان به باتلاق گاوخونی می‌ریزد.

سرچشمه های دیگر زاینده رود

یكی دیگر از سرچشمه‌های معروف زاینده‌رود، «چشمة دیمه» است كه از نظر شرب و املاح، دارای سالم‌ترین و عالیترین نوع آب در جهان است. این چشمه در روستای دیمه نزدیك فارسان و پایین كوه، در سطح زمین قرار گرفته است كه آب آن در طول سال به طور یكنواخت از زمین می‌جوشد. در سالهای اخیر املاح معدنی آب این چشمه در آزمایشگاههای معتبری مورد آزمایش قرار گرفته و به دنبال تأیید كیفیت عالی آن، كارخانه‌ای بزرگ با سرمایه‌ای سنگین در شرف احداث است تا آب این چشمه به صورت بطرهای سربسته و بهداشتی. به كشورهای جهان صادر شود.

این رودخانه در كتب تاریخ و جغرافیا به نام‌های زاینده‌رود، زنده‌رود، زندرود، زرین‌رود، زرینه‌رود، زن رود و زندك‌رود آمده است، زیرا آب آن در طول مسیر زایش كرده، تزاید می‌یابد. و به همین مناسبت زاینده‌رود نامیده شده است. بعضی نیز آن را عامل سلامتی و زنده‌بودن می‌دانستند و نام زنده‌رود بر آن نهاده‌اند ماه فروخی در كتاب محاسن اصفهان می‌نویسد: موقعی كه عضدالدوله برای دیدار پدر و برادرانش به اصفهان آمد، از آب رودخانه فرات برای نوشیدن با خود آورده بود، وقتی آب گوارای زاینده‌رود را چشید، دستور داد آبهای فرات را ریختند و گفت: «با وجود زنده‌رود، فرات، شرب را نشاید.»

از این رودخانه، جهت مشروب ساختن باغها و عمارتها و كشتزارهای داخلی اصفهان، پنج شاخة بزرگ، جدا شده كه در گویش اصفهان به آنها‌«مادی» می‌گویند.

این مادیها به ترتیب زیر وارد اصفهان می‌شوند :

جوی شاه :

كه آب آن مخصوص عمارتهای سلطنتی بوده و نصف مادی فرشادی آب داشته است.

مادی نیاصرم :

این مادی كه از بزرگترین مادیهای اصفهان است از كنار پل مارنان از رود جدا شده، از جنب محله لنبان می‌گذرد به طرف شرق اصفهان جریان می‌یابد. این مادی، به هنگام پرآبی، دویست سنگ آب دارد.

مادی فرشادی :

این مادی بالاتر از مادی نیاصرم از رودخانه جدا شده، محله‌های چهارسو و شمس‌آباد را مشروب می‌سازد و سپس از محلة خواجو می‌گذرد و آب آن به یك چهارم‌اب مادی نیاصرم می‌باشد.

مادی فدن :

آب این مادی را سلاطین صفویه وقف سلامتی خود كرده بودند. این مادی بالاتر از سه مادی دیگر قرار داشت و به دروازه دولت می‌رفت. سپس در آنجا به شعبات كوچكی تقسیم می‌شد.

مادی تیران یا طهران :

این مادی از مغرب شهر گذشته، به محلة بیدآباد و چهارسوق شیرازیها می‌رسید.

سایر مادیهای بزرگ شهر اصفهان عبارت‌اند از ناجوان، نایج، شایج، قمش، و عبدالله خان. بطور كلی از سرچشمة زاینده‌رود تا گاوخونی 154 مادی و نهر از این رودخانه جدا می‌شود. شاید كلمة مادی مربوط به زمان مادها باشد به علت آنكه آب را از چاهها به صورت قنات به روی زمین آورده و جاری می‌ساختند.

فصول مختلف زاینده رود

رودخانه ی زاینده رود به دلیل شرایط آب و هوایی مناسب در فصول مختلف سال در استان چهارمحال بختیاری پل زمانخان و سامان نمای بسیار جالبی را دارا بوده است.

خشک شدن رودخانه زاینده رود

رودخانه زاینده رود سال هاست که برای مقاطع بلند مدت خشک شده است. از عوامل اصلی خشک شدن رودخانه می‌توان به این موارد اشاره کرد:

مهمترین عامل خط لوله انتقال آب سد به یزد، کرمان، کاشان و قم.

برداشت بی رویه سالیانه آب در بالادست رودخانه در محدوده سد تا پل کله توسط پمپاژ که به تنهایی بیش از کل میزان آبی است که سالانه توسط تونل دوم و تونل چشمه لنگان وارد حوضه زاینده رود می‌شود. این میزان هم اکنون در حدود ۴۹۰ میلیون متر مکعب است که سال به سال در حال افزایش است.

انتقال آب به استانهای یزد و شهرهای دیگر

استقرار صنایع بزرگ، پالایشگاه، نیروگاهها در کنار رودخانه. خشکی رودخانه سبب ساز بیکار شدن چندصدهزار ساکنین پاینن دست رودخانه شده و به مهاجرت فصلی یا کامل آنها به استانهای دیگر و یا شهر اصفهان منجر گشته است.
توجه به این نکته مهم است که ایران عضو کنوانسیون بین‌المللی رامسر است که بر طبق آن حق ندارد قوانینی تصویب کند که بر اثر آن تالابها خشک شوند. این در حالی است که برداشت بی رویه آب از حوزه آبریز زاینده رود در فلات مرکزی و اختصاص آن به صنایع و مناطق دیگر خلاف تعهد ایران در این کنوانسیون است.

آخرین خبر

مشکلات آب اصفهان در تابستان امسال بیشتر شده و در بسیاری از روزهای گرم تابستان مردم اصفهان از مشکل کمبود آب شرب رنج می بردند. مشکلات موجود، خشکی چندین و چندساله زاینده رود و همچنین احساس این نکته که در میان مسئولین اراده ای برای رسیدگی به وضعیت زاینده رود وجود ندارد و سکوت چند ساله اصفهان به پایمال شدن حقوقش منجر شده است، باعث شکل گیری حرکت های خودجوش مردمی در اصفهان شد.
6 شهریور ماه بستر خشک زاینده رود میزبان مردم اصفهان بود تا صدای خود را به گوش مسئولین برساند. نمایندگان مجلس و همچنین مدیران استانی تلاش ها و اقدامات خود را بیشتر و پیگیری های جدی تری انجام دادند. مدیران حال و گذشته اصفهان که عموماً مسئولیت های مهم کشوری داشتند، نامه ای را با 172 امضا به رئیس جمهور نوشتند و همچنین مردم و اقشار مختلف اصفهان طوماری را خطاب به مقام معظم رهبری درباره خشکی زاینده رود نوشتند. طوماری که از امام جمعه شهر گرفته تا استاندار، از مردم کوچه و بازار گرفته تا نماینده های مجلس و از بازیکنان فوتبال و ورزشکاران گرفته تا توریست های مسافر اصفهان پای آن را امضا کردند.
همچنین باید اشاره کرد که دولت طی ماه گذشته مصوبات مناسب و مهمی را در خصوص احیاء زاینده رود داشته است و نمایندگان مختلف دولت، مانند معاون اول رئیس جمهور، وزیر نیرو، سخنگوی دولت و معاون پارلمانی رئیس جمهور با حضور در اصفهان و شرکت در جلسات مختلف مردمی و اداری به بررسی مشکلات زاینده رود، بیان راهکارها و همچنین دغدغه دولت و شخص رئیس جمهور برای احیای زاینده پرداختند.
در راستای بررسی مشکلات و راهکارها و همچنین تلاش های مردمی برای احیای زاینده رود، کمیته آب کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق بازگانی اصفهان، قرار است دومین همایش مردم برای احیای زاینده رود را برگزار کند.
همایشی که شنبه 29 شهریور 1393، ساعت 16:30 الی 18:30 در سالن همایش های اتاق بازرگانی واقع در میدان فیض، برگزار خواهد شد.

0/5 ( 0 نظر )


دیدگاه های این مطلب

  1. نویسنده دیدگاه: سندباد
    07 مرداد 1396

    با سلام خسته نباشید
    از سایت خوب شما تشکر میکند

  2. نویسنده دیدگاه: مریلا زمردیان
    10 آبان 1393

    خیلی خوب بود ممنون من اصفهانی هستم ولی در لس انجلس زندگی میکنم شما میدانید که چرا اب رابستن قرار بود باز کنند ولی خبری نیست من هفته ی پیش اصهان بودم ووقتی که زاینده رود را دیدم حالم بد شده بود من الان 10 سالم استوقتی 6 سالم بود رو به روی سی وسه پل خانه ی مان بود هر شب با پدرم نگاه میکردم من با پدرم زندگی میکنم مادرم در لس انجلس نیست در امریکا است پیش ان یکی خواهرم برای دانشگاه خواهرم لطفا بگویید اب را باز کنند

نظر خودتان را ارسال کنید