صنایع دستی شیراز

هم اکنون تولید انواعی از صنایع دستی، در مناطق عشایری و روستایی و نیز در شهرهای استان فارس رایج است که ما در این مطلب آسمونی به این صنایع ارزشمند اشاره میکنیم.

خاتم سازی

خاتم سازی در واقع آراستن سطح اشياء چوبی به صورتی شبيه به موزائيک با مثلثهای کوچک است و اين مثلثها هر چه ظريف تر و طرحها و اشکالی که با اين مثلث ها بوجود می آيد هر چه منظم تر باشد خاتم مرغوبتر است . البته مرغوبيت مواد اوليه به کار رفته در خاتم نيز باعث بالا بردن ارزش آن می گردد .

سفالگری

مهمترين مواد اوليه در کار سفالگری : گل، ماسه و مواد سوختنی است . گل رس به خاطر داشتن اکسيد آهن و آهک دارای خاصيت شکل گيری و چسبندگی است و ميتوان با آن ظرفهای غير قابل نفوذ ساخت . برای تهيه سفال ابتدا گِل را از معدن به محل کارگاه نموده و سپس مقداری معين آب و ماسه به آن می افزايند . پس از اينکه گل و ماسه و آب کاملاً با هم مخلوط شد و آماده گرديد ، گل به قطعاتی با اندازه های مورد نياز تقسيم می شود و هر قسمت را به طور جداگانه روی چرخ سفالگری گذاشته و شروع به چرخکاری می نمايند .

شیشه گری

شيشه جسمی است شفاف ، شکننده و ترکيبی از سيلکيکاتهای قليايی که اين اجسام را در کوره ذوب می نمايند و به وسيله دست يا به کمک قالب های مخصوص به آنها شکل می دهند . اشيايی که از مناطق مختلف کشور نظير شوش ، ری ، ساوه و نيشابور از زير خاک به دست آمده نشان دهنده ساخت اينگونه ظروف در اکثر نقاط کشور در گذشته های دور می باشد . ظروف شيشه ای در اوايل دوره اسلامی بيشتر شامل بطری ، قوری ، گلدان و فنجان بوده است که برای مصارف خانگی به کار می رفته است . برخی اشياء باقی مانده متعلق به قرون هشتم و نهم ميلادی است که بدون تزئين می باشد . همچنين تعدادی دکمه شيشه ای که طی يکی از حفريات ناحيه حسنلو بدست آمده متعلق به عهد هخامنشی است که بروجرد و رونق شيشه گری در آن عصر گواهی می دهد .

قلمزنی

آنچه امروز به عنوان قلمزنی شناخته می شود و مصنوعات فراوانی اعم از مس و برنج به وسيله آن تزئين می گردد در ايران دارای سابقه ای بسيار طولانی است . از آثار فلزی دوره هخامنش نمونه های بسياری به دست نيامده تا دورنمای رواج اين هنر در آن دوران را مشاهده کنيم ولی مجموعه ظرفها و بشقابهای نقره و طلای عصر ساسانی که به دست استادان ايرانی قلم خورده است و سلاطين اين سلسله را در بزم يا رزم و شکار نشان می دهد و در موزه “ارميتاژ” شهر لنينگراد نگاهداری ميشود رواج صنعت قلمزنی را در آن عصر تأييد می کند . در دوران اسلامی تاريخ ايران صنعت قلمزنی رواج فوق العاده داشته است و شاهد بر اين مطلب مجموعه ابريقهای برنزی و آثار زيبای فلزی از نوع بخوردان و ظرفهای آبخوری است که به شکل حيوانات و پرندگان ساخته شده و بيشتر آنها در خراسان و همدان و ری و سمرقند به دست آمده است .

گلیم بافی

آسودن بر روی کف پوشی گرم و نرم در پی روزی پرکار و سخت ، اميد و توانی است برای برخوردی دوباره با واقعيتهای سخت و شيرين کار روزمره و تأمين معيشت خانواده . نخستين کف پوش بشر اوليه پوست حيوانات بود ولی پس از گذشت هزاران سال وقتی توانست کم کم مواد اوليه طبيعت را به ميل خود شکل دهد ، به فکر ساخت بالاپوشی برای خود و کف پوشی برای محل سکونتش افتاد . اولين کف پوشهای ساخته انسان حصير و بورياست و به تدريج بافت زيراندازهای پشمی را نيز آموخت . در کاوش های باستان شناسی در شرق جزيره آناتومی و بقايای يک گليم 7700 ساله به دست آمده است ولی به طور کامل به علت آسيب پذيری مواد اوليه گليم و نمونه های چندانی از گذشته های دور موجود نيست . قديمی ترين نمونه به دست آمده گليم ايران و قطعه گليمی متعلق به دوره اشکانی است .

معرق

هنر معرق روی چوب ، يکی از رشته های پر پيشينه صنايع دستی ايران است که به نسبت ساير صنايع چوب از قبيل خاتم ، منبت ، نازک کاری چوب ، خراطی و بافت سبد و حصير دارای قدمت بيشتری است و طبق اسناد و مدارک موجود با وجودی که زادگاهش هند است اما از روزگارانی خيلی دور به ايران راه يافته و هنرمندان و صنعتگران ايرانی تکميل کننده و گسترش دهنده آن بوده اند . اين “هنر صنعت” که در ابتدا تلفيقی از چوب و فلز بود ، به کمک ذوق و انديشه معرق سازان هنرمند ايرانی تغيير شکل داد و صنعتگران کشورمان به جای يک نوع چوب که معمولاً متن اصلی دست ساخته ها را تشکيل ميداد ، به استفاده از انواع چوب با رنگهای مختلف پرداختند .

منبت کاری

منبت کاری هنری است مشتمل بر حکاکی و کنده کاری بر روی چوب بر اساس نقشه ای دقيق اين تعريف اصولی منبت کاری است .

مینیاتور

واژه مينياتور که مخفف شده کلمه فرانسوی “مينی موم ناتورال” و به معنی طبيعت کوچک و ظريف است و در نيمه اول قرن اخير و حدوداً از دوره قاجاريان وارد زبان فارسی شده ، اصولاً به هر نوع پديده هنری ظريف (به هر شيوه ای که ساخته شده باشد) اطلاق می شود و در ايران برای شناسايی نوعی نقاشی که دارای سابقه و قدمتی بسيار طولانی است به کار می رود .

نمدمالی

نمد ساده ترين نوع کف پوش است و ساخت آن احتياج به دستگاه خاصی دارد . در نمد مالی در واقع از خاصيت طبيعی پشم که عبارت از در هم پيچيدن الياف آن در اثر رطوبت و فشار است استفاده می شود . احتمال دارد که اولين بار بافندگانی که الياف پشمی خود را شسته و برای گرفتن رطوبت آن با چوبدستی ضربه هايی به پشم می زده اند ، موفق به کشف اين خصوصيت پشم و در نتيجه موفق به بوجود آوردن صنعت نمدمالی شده باشند .

قالی

نمونه‌ای از فرش قشقایی استان فارس قالی نوعی گستردنی بافته شده از الیاف پنبه، پشم و در بعضی موارد ابریشم است که معمولاً برای پوشش زمین به کار می‌رود. از آنجا که قالی و فرش همیشه نقش‌های زیبا بر خود داشته‌اند، امروزه به جنبه‌ٔ تزئینی آن نیز توجه می‌شود.

 گبه

گبه استان فارس گـبه یا قالیچه خرسک، فرشی از جنس قالی است که معمولاً در اندازه کوچک توسط عشایر لر و قشقایی بافته می‌شود.

گیوه‌بافی

گیوه آباده گیوه‌بافی یا گیوه‌دوزی از قدیمی ترین صنایع دستی سرزمین پارس است و طبق سندهای تاریخی بدست آمده پیشینهٔ این صنعت به حدود ۱۰۰۰ سال پیش باز می‌گردد.

بوریابافی کازرون

بوریابافی از نی و علف، صنعتی است که حتی از صنعت پارچه‌بافی هم کهن‌تر است.

حصیربافی کازرون

حصیربافی به معنی بافت رشته‌های حاصل از الیاف گیاهی (سلولزی) به کمک دست و ابزار ساده دستی است که طی آن محصولات مختلفی مانند زیرانداز، سفرهٔ حصیری، انواع سبد، انواع ظرف و… تولید می‌شود. حصیربافی خود بامبوبافی، مرواربافی، ترکه بافی، چم بافی و سبد بافی را نیز شامل می‌شود.

نقره‌کاری

شیراز نقره‌کاری هنری از شاخه فلزکاری است که در آن با شکل‌دهی و کار روی مصنوع نقره یا ایجاد روکشی از آن جنس اثر هنری ایجاد می‌کنند.

0/5 ( 0 نظر )


نظر خودتان را ارسال کنید