تروفو، چهارصد ضربه و موج نو در سينماي فرانسه

نوشته از لاله عالم

اختصاصی آسمونی

 

فیلم چهارصد ضربه

فیلم چهارصد ضربه

 

فیلم چهارصد ضربه

فيلم “چهارصد ضربه “اثر “فرانسوا تروفو “از خيلي جهات قابل بررسي است. اول اينكه ، اين فيلم يكي از نخستين و مهم ترين آثاري است كه نشات گرفته از موج نوي سينماي فرانسه است.      در حقيقت “ترفو “و چند كارگردان جوان ديگر آغاز كننده اين موج در سينماي فرانسه شدند. سينماي مدرن يا موج نوي فرانسه ، جرياني بود كه برعليه سينماي از نفس افتاده فرانسه قيام كرد. كارگردانان مكتب موج نو معتقد بودند كه بايد از سينماي اقتباسي و پرخرج آن زمان فرانسه كه ديگر تماشاگر و مخاطبي ندارد، فاصله بگيرند و هر كارگرداني حرف خود را با دوربين به تصوير بكشد.

آنها مي گفتند، فيلمبرداري بايد از صحنه هاي جنگي يا درون استوديو ها خارج شود و به زندگي ساده شهري بپردازد و هر كارگردان بايد تفكرات خود را به تصوير بكشد.  همچنين “فرانسوا تروفو “در اين زمينه از فيلمساز مولف صحبت مي كند و مي نويسد و با همين ديدگاه “چهارصد ضربه” را مي سازد، مي گويند كه اين فيلم برداشتي بوده است از زندگي خود كارگردان.

در اين فيلم آنچه “تروفو” و ديگر نويسندگان منتقد سينمايي مد نظر داشتند، قابل مشاهده است. فيلمنامه اين فيلم محصول مشترك كارگردان و شخص ديگرى بوده و چون براساس زندگي و ديدگاه كارگردان است، بنابراين منطبق با نظريه كارگردان_مولف است. همچنين اكثر نماهاي فيلم، تصاوير از شهر پاريس است و بنابراين فيلم در استوديو ساخته نشده است. همچنين طبق نظر طرفداران موج نوي سينماي فرانسه، اين فيلم كم خرج است، زيرا نه چندان بازيگران مشهوري دارد ونه دكور و طراحي صحنه پرخرج و نه پربازيگر است.

 کارگردان فرانسوا تروفو

کارگردان فرانسوا تروفو

 

فقط تعداد زيادي كودك به عنوان همكلاسي هاي شخصيت اصلي داستان در فيلم به عنوان سياهي لشگر حضور دارند كه گفته مي شود، آنها همه بچه هايي بودند كه براي بازيگري در نقش اصلي آمده بودند و از آنها تست بازيگري گرفته شده بود اما كارگردان نهايتا “ژان پير لئو “را انتخاب مي كند. یکی ديگر از ويژگيهاي موج نو، استفاده از دوربين پويا به جاي دوربين ثابت است، كه در فيلمبرداري “چهارصد ضربه” نيز قابل مشاهده است، خصوصا در نماهايي كه شهر را نشان مي دهد.

يا در آن صحنه گريز” انتوان” از مركز بازپروي تا لب دريا كه دوربين همراه او حركت مي كند. همچنين استفاده از فريز فريم يكي ديگر از مختصات فيلم هاى اين مكتب است كه در چهارصد ضربه رعايت شده است، نماي اخر فيلم جايي كه قهرمان ما بين خشكي و دريا ايستاده است و به دوربين نگاه مي كند. يكي ديگر از دلايل مهم بودن فيلم “چهارصد ضربه “، مطرح بودن آن به عنوان يكي از فيلم هاي ماندگار سينماست. اين فيلم در ليست انتخاب ١٠٠ فيلم برتر تاريخ سينما به انتخاب خيلي از نشريات سينمايي و منتقدان بوده است.

اين فيلم همچنين در سال ١٩٥٩ جايزه بهترين كارگرداني را از جشنواره كن دريافت كرده است. اما از همه مهمتر بايد اهميت اين فيلم را در نگاه جامعه شناختي و روانشناسي كارگردان دانست. اين فيلم داستان كودك/نوجواني است كه بزهكار مي شود.

در حقيقت كارگردان به زيبايي يك حقيقت تلخ را به تصوير مي كشد و بدون آنكه شعار دهد يا مفاهيمي كه مي خواهد بيان كند، گل درشت باشد، تاثير جامعه را برشكل گيري بزهكاري نشان مي دهد، بيننده كاملا مي تواند رنج و درد و غم “آنتوان “را زماني كه توسط معلم غير متعهد تحقير مي شود، درك كند. شايد خيلي از افراد در مدرسه با چنين صحنه ها يا افرادي مواجه شده اند. گرچه بسياري از آموزگاران، افراد زحمتكشي هستند كه براي تعليم و تربيت كودكان بسيار تلاش مي كنند اما بعضا ادم هايي مثل معلم انتوان هم پيدا مي شوند كه تاثير مخرب بر روح و روان دانش آموزان دارند.

 نقش اصلی ژان پیر لئو

نقش اصلی ژان پیر لئو

 

“آنتوان” قهرمان فيلم مدرن چهارصد ضربه، بسان ديگر شخصيت هاي فيلم هاي غير كلاسيك، يك آدم معمولي هست با ظرفيت و توان معمولي، آدمي كه در شرايط رئاليستي زندگي مي كند. او نوجواني است كه از پس ضربه هاي هولناك خانوادگي و اجتماع، نمي تواند سربلند بيرون بيايد ،در خانه با مادر و ناپدري اش زندگي مي كند.

او خانواده گرمي ندارد و شاهد مشاجرات آنها هست، همچنين مي فهمد كه مادرش آدم خيانتكاري است.
ناپدري اش او را جدي نمي گيرد و براي او دلسوزي نمي كند، حتي در پاسخ به بازيگوشي هاى وي او را تهديد مي كند.”آنتوان” در مدرسه نيز تحقير مي شود، آموزگار ناراحت مرتب سربه سرش مي گذارد. در ابتدا “آنتوان “سعي مي كند از خانه به مدرسه پناه ببرد و بالعكس. اما نهايتا از هردو سرخورده مي شود.
او در اين ميان به ادبيات و سينما پناه مي برد. اما بازهم نهايتا در مدرسه متهم مي شود كه انشائي كه نوشته يك سرقت ادبي است.
“چهارصد ضربه “يك فيلم تلخ است و ديدن آن به تمام افرادي كه فرزند دارند، توصيه مي شود. همچنين آموزگاران، مديران و تمام كساني كه در ارتباط با آموزش و پروش كودكان نقش دارند.

نقد از لاله عالم

 

0/5 ( 0 نظر )


منبع : سینمای فرانسه

نظر خودتان را ارسال کنید