کارتون های قدیمی تلویزیون

به كودكی سلامی دوباره باید كردجستجو برای یافتن گل سرسبد برنامه های تلویزیون در دهه 60 كار سختی نیست، چون زمان كوتاهی لازم است تا به برنامه های كودك برسیم كه در صدر این جایگاه قرار دارند؛ برنامه هایی كه مخاطب كودك و صدالبته بزرگسال آن دهه را به گونه ای جذب دو شبكه موجود كردند كه میانسالان و بزرگسالان امروز نمی توانند پس از یادآوری آنها، این جمله كلیدی را به زبان نیاورند: یادش بخیر!

در میان برنامه های كودك و نوجوان هرچند سهمی عمده به تولیدات داخلی اعم از برنامه های عروسكی، انیمیشن، مجموعه های داستانی و… اختصاص داشت، اما سریال های انیمیشن خارجی حضوری پررنگ و تاثیرگذارتری داشتند.

در همان سال های آغازین بعد از انقلاب، چند كارتون و انیمیشن كه در فاصله زمانی كوتاه از تلویزیون پخش شده بود، پخش مجدد شدند كه البته این بار ملاحظاتی در پخش و انتظارشان را می كشید.

مجموعه انیمیشن هایی مثل سندباد، پینوكیو و گالیور هم بودند كه با تعدیل، بازپخش شدند و امروز همچنان تماشای آنها جذابیت دارد. چنین وجهی بیش از این كه به تكنیك انیمیشن های آن دوره برگردد ـ كه نسبت به تكنیك انیمیشن های جدید بیشتر به یك شوخی شبیه است ـ به قصه های جذاب، دراماتیك و فانتزی هوشمندانه آنها بازمی گشت كه متكی بر منابع اقتباسی محكم بود و بیشتر آنها ریشه در افسانه های قدیمی یا مجموعه داستان های پرمخاطب آن زمان داشتند.

همان طور كه «گالیور» امروز همچنان در معرض اقتباس های متعدد سینمایی و… قرار دارد و قصه این آدم عادی یا درواقع غول سرزمین لی لی پوت در كنار دشمن همیشگی به نام كاپیتان لیچ برای مخاطب جذابیت دارد.

از پیشینه «سندباد» نیز همین بس كه قصه سفر ماجراجویانه این دریانورد ـ تاجر كه در مجموعه داستان های هزار و یك شب جای دارد تا امروز به شیوه های مختلف بازخوانی و بازنمایی تصویری شده است. در این انیمیشن، سندباد با همراهی پیرمردی به نام علاءالدین، جوانی به نام علی بابا و یك مرغ مینا به نام شیلا، مسیری از واقعیت و تخیل را به گونه ای دراماتیك طی می كرد. او با هوش، صبر و خوش شانسی از دست غول های شنی تا لاشخورها نجات پیدا می كرد و موفق می شد بر همه موانع غلبه كند و به مقصد برسد.

بتدریج كه این انیمیشن های حرفه ای و پرمخاطب، پیوند تماشاگران را با رسانه محكم كردند، پخش كارتون های سریالی جدید ـ اكثرا ژاپنی ـ با دوبله های خاطره انگیز، این عرصه را پربارتر كردند.

ویژگی مهم بخش اعظم این انیمیشن ها، برجسته شدن عنصر خانواده در آنها و تاكید بر روابط و مناسبات میان اعضای خانواده در شرایط و موقعیت های مختلف با فرهنگ و جغرافیای متفاوت بود. این وجه بخصوص در آن دهه كه خانواده های ایرانی وابستگی بیشتری به یكدیگر داشتند، تماشای این مجموعه ها را به تجربه ای جذاب تبدیل می كرد.

مهاجران، بچه های كوه آلپ، خانواده دكتر ارنست و بلفی و لی لی بیت برخی از این سریال ها بودند كه در آنها خانواده و گروه هایی كه دسته جمعی زندگی می كردند، محوریت داشتند.

«مهاجران» با تكیه بر خانواده ای 6 نفره كه از زادگاه خود به استرالیا مهاجرت می كردند، مشكلات جدا شدن از سرزمین مادری و ریشه دواندن در یك خاك جدید را بر بستر قصه ای ساده و روان روایت می كرد. در این قصه با برجسته شدن شخصیت دو دختر كوچك خانواده به نام های كیت و لوسیمی كه خصوصیاتی متضاد داشتند، این سفر و خو كردن به سرزمین جدید از زاویه دید این دو قهرمان به تصویر كشیده شد كه حاكمیت حال و هوا و شیطنت های كودكانه جذابیت خاصی به كلیت كار بخشید.

در «بچه های كوه آلپ» هرچند خانواده محوریت داشت، اما مرگ مادر فضای كلی حاكم بر مجموعه را غمناك كرده بود و در این میان، حضور پدر در كنار دختر و پسر كوچكش تصویری متفاوت را از خانواده ثبت كرد. در این فضا، رفاقت آنت و لوسین و مجموعه مسائلی كه به نوعی سنگ محك عمق دوستی آنها بود، باعث جذابیت بیشتر مجموعه می شد. حادثه ناخواسته پرت شدن دنی (برادر آنت) به ته دره و مقصر شدن لوسین، یكی از این آزمون ها بود كه این دوستی را در معرض یك آزمون سخت قرار داده و در نهایت به آن نمره قبولی داد.

«خانواده دكتر ارنست» با محوریت یك خانواده پنج نفره كه از یك حادثه دریایی جان سالم به در بردند و در یك جزیره ناشناس مجبور به ادامه زندگی می شدند، از جذابیت مواجهه با شرایط غیرقابل پیش بینی یك سرزمین ناشناخته بهره برد. قهرمان این مجموعه، فلونه دختر كوچك آنها بود كه از زاویه نگاه او، تلاش یك خانواده برای زندگی دوباره در شرایطی متفاوت با نوع زندگی كه به آن خو گرفته بودند، به تصویر كشیده شد.

«بلفی و لی لی بیت» هرچند ریشه افسانه ای داشت و زندگی گروه های مختلف آدم كوتوله ها را به تصویر می كشید، اما جذابیت شخصیت پردازی آدم های این مجموعه و همچنین پهلو زدن به مناسبات و روابط آدم های عادی، قصه زندگی آنها را برای مخاطب جالب كرد. بلفی و لی لی بیت دختر و پسری از یك گروه كوتوله جنگل نشین بودند كه مراسم، جشن ها، عادات و رفتارهای آنها با جزئیات وارد بافت درام شده بود و مخاطب را به همراهی وامی داشت.

در گروهی دیگر از سریال های انیمیشن دهه 60 هرچند خانواده محوریت داشت، اما بستر پرداختن به آن، گروه های مختلف حیوانات بود كه به شكل فانتزی جایگزین روابط اجتماعی انسان ها شده بود. از این جنس مجموعه ها می توان به پسر شجاع و دهكده حیوانات اشاره كرد.

«پسر شجاع» با تكیه بر محوریت خانواده در اجتماعی از حیوانات به زندگی و روابط آنها می پرداخت. قهرمان قصه، یك بچه سگ آبی به نام پسر شجاع بود كه همراه با خانم كوچولو، مشكل گشای حیوانات روستا بودند. پدر پسر شجاع هم كاراكتر بامزه ای بود كه در كنار بسیاری از شخصیت های دیگر این مجموعه بخصوص با تكیه بر دوبله های جذاب در ذهن مخاطبان ماندگار شدند.

در «دهكده حیوانات» هم قهرمان قصه یك بچه خرس به نام میشا بود كه با پدر و مادرش زندگی می كرد. این خانواده همواره در تقابل با خانواده آقای ببر و روباه بود كه هر بار مشكلاتی را برای اهالی دهكده ایجاد می كردند و میشا با كمك پدر و مادرش مشكل را حل می كرد و به نوعی جایگاه و اهمیت خانواده و همكاری اعضا باهم برجسته می شد.

گروهی پرتعداد از سریال های انیمیشن هم بودند كه مولفه مشترك آنها فرزندان دورافتاده از خانواده و بخصوص بدون مادر بودند. مجموعه هایی كه این قصه تلخ را در یك اجتماع انسانی یا بین اجتماع حیوانات روایت می كردند برای یك سویه و غمناك نشدن فضا از عوامل مختلفی استفاده كردند كه مهم ترین آن انتخاب فضا و موقعیتی جدید و كنجكاو برانگیز بود.

 

دختری به نام نل، حنا دختری در مزرعه، بینوایان، رامكال، هاچ زنبور عسل و بنر برخی از این مجموعه ها با محوریت فرزندان دورافتاده از مادر و خانواده بودند كه قصد داشتند روحیه و عزم قهرمانان این كارتون ها یعنی كودكان را به دور از شعارزدگی برجسته كنند.

«دختری به نام نل» جستجوی نل برای رسیدن به پارادایز ـ كه نه یك مكان واقعی بلكه كنایه ای از بهشت بود ـ و پیدا كردن مادر و برادرش را بر بستری پررمز و راز دنبال می كرد. قصه ای كه در انتها، پایان خوش قابل انتظار را نداشت، اما فضای خاصی را در ذهن مخاطب ثبت می كرد، بخصوص با تكیه بر مولفه هایی چون موزیك متن، زوایای خاصی كه كاراكترها به تصویر درمی آمدند و آن جعبه موسیقی كه یادآور مادر نل بود.

«حنا دختری در مزرعه» با محوریت دختری سختكوش و روستایی كه هر كاری از نخ ریسی و بافندگی تا گله داری را بلد بود، به نوعی روحیه قوی او را در شرایطی كه مجبور بود دور از مادرش زندگی كند در ذهن مخاطبان ماندگار كرد.

«بینوایان» هرچند اقتباسی از شاهكار ویكتور هوگو درباره زندگی ژان وال ژان و تقابل دائمی او با بازرس ژاول است، اما در این انیمیشن قصه فرعی، كزت به گونه ای برجسته شده بود كه در ذهن می ماند. به همین دلیل نمی توان این انیمیشن را بدون تصویر دختری كه میان برف مجبور است سطل آب را از جنگل به خانه تناردیه های بدجنس بیاورد، تصور كرد. درواقع بی پناهی كزت كه مادرش قبل از مرگ او را به ژان وال ژان سپرده بود، به خط قصه فرعی تبدیل شد و زندگی قهرمان را تحت تاثیر قرار داد.

«رامكال» هم داستان پسری به نام استرلینگ بود كه مادرش را بر اثر بیماری از دست داد و در این بحران و تنهایی یك راكون به نام رامكال به دوست و همدم تنهایی هایش تبدیل شد. در این كارتون تلفیق رئالیته با جذابیت رابطه یك انسان و حیوان باعث شد فضا تا حد زیادی تعدیل شود و فضا و جغرافیا نیز از پس تصاویر انیمیشنی واجد جذابیت شوند.

«هاچ زنبور عسل» گل سرسبد انیمیشن های در فراق مادر بود كه محوریت آن جستجوی هاچ برای پیدا كردن مادرش بود كه این تم در قالب طنز و جدی مورد توجه بسیاری قرار گرفت. هاچ هرجا می رفت، سراغ مادرش را می گرفت و در این مسیر، مناسبات درونی اجتماع زنبورها و جزئیاتی جذاب از این روابط در قالبی دراماتیك به تصویر درآمد و باعث شد این كارتون و قهرمانش مظهر كودكان بی مادر شود.

«بنر» هم سنجاب كوچولویی بود كه بدون مادر و در آغوش یك گربه بزرگ شده بود و آشنا نبودن او به عادات و رفتارهای زندگی سنجاب ها ورود او را به جمع سنجاب های جنگلی با مشكلاتی مواجه كرد، اما او یكه و تنها با صبر و حوصله توانست شرایط را به نفع خود تغییر دهد و وارد این جمع شود.

در میان مجموعه هایی كه در دهه 60 سفره برنامه های كودك را در دو شبكه رنگین كردند، سریال های دیگری هم بودند كه با كمی اغماض، اغلب در همین قالب گروه بندی می شدند و كاركردشان در همین خصوص بود.

در این میان نمی توان از یك مجموعه انیمیشن خاص در میان سریال های دهه 60 یادی نكرد؛ یعنی «تام و جری». انیمیشنی با تكیه بر دو قهرمان كلاسیك و قصه هایی كه پایانش محتوم بود، اما آنچنان هوشمندی در شخصیت پردازی این دو كاراكتر و داستان هر قسمت از مجموعه به كار رفته بود كه نه تنها از جذابیت آن در طول این سال ها كاسته نشد، بلكه باید لقب (انیمیشنی برای تمام فصول) را به آن داد. آن چیزی كه وجه مشخصه این برنامه ها بود، سختكوشی شخصیت های این برنامه برای رسیدن به اهدافشان بود كه هر كدام از اینها از هاچ زنبور عسل گرفته تا پسر شجاع برای هدف خود، نهایت تلاش و درایت را به كار می بستند و تلاش می كردند مفید واقع شوند، هرچند خودشان به دردسر بیفتند. به عبارت دیگر شرایط اجتماعی آن روزهای ایران با شرایط محتوایی برنامه های كودك همخوانی شگرفی داشت كه نباید آن را نادیده گرفت و از كنار آن بسادگی گذشت.

پینوكیو و فرشته مهربون «پینوكیو» قصه هوشمندانه كارلو كولودی، همان طور كه منبع الهام مجموعه های انیمیشن متعدد از زندگی این عروسك چوبی شد، در والت دیزنی نیز محور یك انیمیشن جذاب گردید و هنوز هم تم این داستان اصیل به شیوه های مختلف مورد اقتباس قرار می گیرد. در این انیمیشن، پینوكیو با همراهی جوجه اردكی به نام جینا، مرتب گول گربه نره و روباه مكار را می خورد و درنهایت پدر ژپتو را در شكم نهنگ پیدا كرد و آرزویش برای تبدیل شدن به یك بچه واقعی برآورده شد. رابطه دروغ گفتن با طول بینی پینوكیو یكی از جذابیت های این كارتون بود كه یك وجه درونی را با كمك فانتزی به یك نشانه بیرونی مرتبط می كرد و در طول كار به شكلی هوشمندانه در آن استفاده شد. از دیگر وجوه جذاب این انیمیشن، كلیشه زدایی از چهره فرشته مهربون بود كه به جای یك فرشته سفیدپوش و زیبا ـ مثل نسخه والت دیزنی ـ به یك زن مو آبی تبدیل شده بود.

 لیستی از کارتون های قدیمی تلویزیون :

کارتون جذاب فوتبالیست ها

کارتون مگ مگ و دوستان

کارتون میتی کومان

مامور مخصوص حاکم بزرگ

کارتون جیمبو – 17 قسمت

کارتون دور دنیا در 80 روز

کارتون جذاب رامکال

بچه های کوه آلپ

کارآگاه گجت

کارتون جذاب ممول

کارتون لولک و بولک

کارتون آنی شرلی

دختری با موهای قرمز

کارتون دیدنی مارکوپولو

بلیک و مورتیمر

کارتون دوقلوهای افسانه ای

مجموعه کامل پلنگ صورتی

مجموعه کامل تن تن

کارتون بابا لنگ دراز

کارتون دختری بنام نل

کارتون بلفی و لی لی بیت

کارتون هاکلبری فین

لوک خوش شانس

کارتون دیدنی زبل خان

کارتون یوگی و دوستانش

کارتون سندباد و علی بابا

مجموعه کامل کارتون پینوکیو

کارتون بی نظیر معاون کلانتر

بامزی قویترین خرس دنیا

کارتون گوریل انگوری

کارتون گربه سگ

0/5 ( 0 نظر )


دیدگاه های این مطلب

  1. نویسنده دیدگاه: حسام
    09 دی 1397

    سلام به همه اسم یه کارتونی خیلی ذهنم مشغول کرده دهه شصت پخش میشد یه سری حیوون بودن که هر کدوم که ماموریتشونودرست انجام میدادن حلقه گل کردنشون مینداختن ممنون میشم اسمشوبگین

  2. نویسنده دیدگاه: کیانا
    24 مرداد 1394

    سلام به همه ممنون واقعا از سایت عالیتون یه سر به بچگیام زدم ، خوش گذشت.
    یه انیمیشن بود که پسره موهاش بلند بود تیر انداز بود بعد میرفت تو جنگل وقتی تیر میزد مو هاش میومد تو صورتش ، اسم این انیمیشن چیه خیلی لازم دارم ممنون

    • نویسنده دیدگاه: مهدی
      22 اردیبهشت 1396

      سلام
      کماندار نوجوان

  3. نویسنده دیدگاه: پروین
    16 بهمن 1393

    خیلی کارتون آموزشی کایلو رو لازم دارم اگ میشه بزارینش داخل سایتی جایی.البته با دوبله فارسی

  4. نویسنده دیدگاه: شیما رضوی
    16 دی 1393

    واقعا ممنون یه کارتون بود حدود سالای هشتاد و سه به اسم فک کنم خانواده ی شرینگز یه پسر بند انگشتی داشتن به اسم جونیور شرینگز اول که شروع میشد خودشو خونوادشو معرفی میکرد پدرش که ریش پروفسوری داشت براش یه ماشین همه کاره مثل بشقاب پرنده درست کرده بود که همه ی درد سرا رو با همون پشت سر میزاشت یه داداشم داشت به اسم فک کنم جک یا جو

  5. نویسنده دیدگاه: فرهمند
    24 فروردین 1393

    واقعاً جالب بود…

  6. نویسنده دیدگاه: فرشته
    13 آذر 1392

    دوستان عزیز من یه سوال داشتم آخر فوتبالیست ها چیشد؟؟؟
    یاد وخاطره همه این کارتون ها گرامی باد!! :mrgreen:
    ممنون میشم اگه جواب بدین!!

    • نویسنده دیدگاه: ناشناس
      11 دی 1393

      تیم شاهین میبره

  7. نویسنده دیدگاه: هانيه سليمی فردين
    13 آذر 1392

    با تشکر ياد بچه گی هايم افتادم

    • نویسنده دیدگاه: رضا
      04 بهمن 1394

      سلام مگه شما چندسالته

  8. نویسنده دیدگاه: مهسا
    11 آذر 1392

    ّبه قول دوست خوبم طراحی سایت واقعا عالی شده.ابن مطلبتونم که اصن حرف نداشت ممنون.

    • نویسنده دیدگاه: ساحل
      11 آذر 1392

      فدای تو دوست عزیزومهربون آسمونیم

  9. نویسنده دیدگاه: ساحل
    11 آذر 1392

    وای خدای من چقدر زیباست طراحی پورتال آسمونی عزیزم خیلی عالیه دستتون دردنکنه بسیارممنونم وهمچنین این مطلب درمورد کارتن ها وتصاویر زیبا وخاطرانگیز دوستداشتنی خیلی عالیه بسیارممنونم الان دلم برای آسمونی عزیزم تنگ شد با این صفحه زیبا روبه روشدم ومطلبی بسیارجالب رو دیدم هم طاراحی سایت وهم موضوع این پست خیلی زیبا وجذاب وفوق العاده بود بسیارممنونم

    • نویسنده دیدگاه: مهسا
      11 آذر 1392

      سلام ساحل جان خوبی دوست گلم دلم برات خیلی تنگ شده بود

      • نویسنده دیدگاه: ساحل
        11 آذر 1392

        سلام مهساجان فدات خوبی دوست عزیزم بسیارممنونم منم برای شما دوست عزیزوگل آسمونیم دلم خیلی تنگ شده یک دنیا ممنونم بسیارخوشحالم دوستان گل ومهربونی چون شما مهسا جون دارم روز شماری میکنم تاهر چی زودتر بیام پیش شما دوستان گل آسمونیم مهسا جان وهمچنین دنیای زیبا ودوستداشتنی آسمونی عزیزمون مهسا جون همیشه بیادتم دوست عزیزوگل آسمونیم

        • نویسنده دیدگاه: مهسا
          11 آذر 1392

          قربونت برم ساحل جون.ایشالا موفق باشی دوست گلم.خیلی برام عزیزی

          • نویسنده دیدگاه: ساحل
            11 آذر 1392

            مهسا جون دوست عزیزآسمونیم یک دنیا ممنونم از قلب پراز مهربونی ووجود پراز صفایت عزیزمی دوست گلم فدات

نظر خودتان را ارسال کنید