خشم و نفرت قومیتی ، از استادیوم های فوتبال تا جنگ بالکان (بخش دوم)

خشم و نفرت قومیتی ، از استادیوم های فوتبال تا جنگ بالکان (بخش دوم)

خشم و نفرت قومیتی ، از استادیوم های فوتبال تا جنگ بالکان (بخش دوم)

اختصاصی آسمونی / مهدی زارعی

در بخش اول مطلب جنگ بالکان، کتاب روزی روزگاری فوتبال حمیدرضا صدر را مرور کردیم و نفرتی که هرگز از جمع کرواتها و صربها رخت برنبست و نتیجه آن جنگی خونین بود که بعد از چند باره شدن یوگسلاوی در گرفت. در این بخش، نگاهی می اندازیم به شرایط پس از جنگ و رسیدن به این پاسخ که آیا بعد از جنگ داخلی و فروپاشی یوگسلاوی، مشکلات قومیتی به پایان رسید یا خیر؟

دشمنان آشنا

فوتبال یوگسلاوی از حیث صدور بازیکن و مربی نه تنها در اروپای شرقی بلکه در جهان موقعیت ویژه ای داشت. حضور یوگسلاوها در بسیاری از جام های جهانی پس از جنگ دوم، شامل 1950،1954،1957،1974،1982، 1990 و به دست آوردن مقام اول فوتبال المپیک 1960 نشان از توانایی های فوتبال آنها داشت. وقتی فیفا یوگسلاوی را به دلیل فجایع جاری در کرواسی و بوسنی از حضور در دیدارهای جام ملت های اروپا 1994 و دیدارهای مقدماتی جام جهانی 1998 کنار گذاشت، فصل متفاوتی در موضع گیری فیفا در قبال مسائل سیاسی هم گشوده شد.
تشبیه فوتبال به میدان جنگ ترکیب نوینی نبود ولی این تشبیه در مورد فوتبال یوگسلاوی استعاره نبود. قصه نبود. جنگ قومی خوفناکی بود. فوتبال یوگسلاوی، تمرینی برای جنگ های علنی بود. تمرینی برای غارت کردن بود. تمرینی برای تقسیم کردن آدم ها و گروه ها به دو گروه «دوستان» و «دشمنان» یا «ما» و «دیگران» بود. پیش درآمدی بر جنگ بود. نفرت صرب ها و کروات ها همان چیزی بود که بسیار پیش تر در بازی های ستاره سرخ بلگراد در دینامو بخارست عیان شده بود.

پس از جنگ

جنگ در تابستان 1995 در کرواسی و بهار 1996 در بوسنی و هرزگوین تمام شده به نظر می رسید. بی خانمان ها و آواره ها به سرزمین ویران شده خود باز می گشتند. دیدارهای فوتبال نمایانگر تغییرات بنیادین بودند. در کرواسی مدیریت تیم ملی و دیدارهای باشگاهی را حزب ملی سیاسی کرواسی به دست گرفت و کروات ها، سکوهای استادیوم ها را پر کردند. مقوله هویت ناسیونالیستی در میادین از بین رفت و تماشاگران صربی نبودند تا کروات ها با اعتراض به آنها از هویت خویش بگویند. برخوردهای روزمره خشونت بار مسابقات فوتبال کرواسی، قالب محلی و منطقه ای یافت و بین خود کروات ها در خیابان ها و میادین شهرها جاری شدند. در یکی از دیدارهای دیناموزاگرب و هایدوک اسپیلت، هشتاد واقعه خشونت بار منجر به ضرب و جرح ثبت شد و پلیس صدها نفر را بازداشت کرد. یوفا نیز دینامو زاگرب را به دلیل رفتار تند طرفداران آن طی یکی از دیدارهای اروپایی دویست هزار فرانک سوئیس جریمه کرد.

دخالت مستقیم رئیس جمهور کرواسی در فوتبال کشور نشان از اهمیت سیاسی فوتبال در کرواسی داشت. او که یکی از طرفداران قدیمی باشگاه دیناموزاگرب بود پس از نشستن بر مسند قدرت نام باشگاه او را به کرواسیا زاگرب تغییر داد تا نشانه های سیاسی گذشته را محو کند. آن تصمیم خشم طرفداران باشگاه و تیم ملی را برانگیخت. افراد گروه «ب ب ب» رسما با تغییر نام مخالفت کردند و اعلام کردند نام کرواسی فقط به تیم ملی تعلق دارد و هیچ باشگاهی می تواند از آن استفاده کند. به همین دلیل هنوز در جریان مسابقات نام دینامو زاگرب را تکرار می کنند و روی پرچم ها و شال گردن هایشان نام قدیمی را با جمله «آن نام مقدس: دینامو» می نویسند. اعتراض آنها به این امر چنان گسترده بود که در 1993 پلیس در استادیوم زاگرب مجبور به استفاده از اسلحه شد و هزار و دویست نفر از اعضای گروه «ب ب ب» را بازداشت کرد. رئیس جمهور کرواسی طی یک گفت و گوی مطبوعاتی خطاب به مخالفان تغییر نام باشگاه گفت: «…هرگونه استفاده از نام دینامو به غرب خاطرنشان می سازد که هنوز خود را کاملا از میراث بالکان و بلشویک ها رهایی نبخشیده ایم.»
«ب ب ب» ها با بی اعتنایی پاسخ دادند: «آینده نشان خواهد داد نام باشگاه چه خواهد بود.»

حق با آنها بود و نام باشگاه در فوریه 2000 رسما به دینامو زاگرب برگردانده شد. اما در اولین دیدار دینامو زاگرب با نام اصلی اش در نوزده فوریه که به تساوی با تیم وولکووار منجر شد، هواداران ناراضی دینامو به زمین ریختند و با افراد پلیس درگیر شدند. نسل جوان کرواسی که روزهای کودکی اش را در کشاکش جنگ گذرانده بود، پس از حاکمیت دولت کرواسی آینده پیش رویش را کماکان تیره می یافت. اعتراض جوانان کرواسی در استادیوم ها ناسیونالیست های افراطی را هم نشانه رفت. وقتی رئیس جمهور کراسی در جریان یکی از بازی های هایدوک اشپیلت وارد استادیوم شد تماشاگران با دشمنام از او استقبال کردند. واکنش آنها در آمیخته به شورش و طغیان بود. آن ها رژیم تازه پا گرفته را به باد حمله گرفتند و به پرسش های متعددی را در باب گذشته و آینده مطرح ساختند: کجا بودیم و به کجا رسیدیم؟ جوانان کروات پی هویت گمشده ای گشتند که در کشاکش تاریخ بسیار پیچیده بالکان یافتنش محال بود.

0/5 ( 0 نظر )


منبع : ورزشی آسمونی

نظر خودتان را ارسال کنید