زندگینامه مختار ثقفی

تولد مختار

ابو اسحاق، مختار بن ابی عبید ملقب به کیسان، در سال اول هجری به دنیا آمد. دقیقا در سال اول هجری! 

لقب

لقب مختار «کیسان» به معنی زیرک و تیزهوش بود که قبیله کیسانی رامنسوب به او دانسته اند. در روایتی نقل شده است که این لقب را امیرالمومنین علیه السلام به او دادند.

خانواده مختار

مادر او چنان که در تاریخ اشاره شده است زنی باهوش،صاحب عقل و دارای فصاحت و بلاغت بود. نقل شده است که مادر مختار وقتی او را حامله بود در خواب دید که بشارت پسری شجاع را به او می دهند او همچنین بعد ازتولد مختار خوابی مشابه در مورد او دید. هنگامي که ارتش اسلام براي جنگ با ارتش کسري از مدينه به طرف عراق و ايران حرکت کرد، فرماندهي اين لشکر از طرف خليفه دوم به ابوعبيد، پدر مختار واگذار شده بود.

ابوعبيد، مختار را نيز براي جهاد در اين بسيج شرکت داد و بدين وسيله مختار 13ساله از جمله رزمندگان شدکه براي اولين بار درجنگي عظيم شرکت مي کرد. پدر و دوبرادر مختار در جنگ با ایران در روزی که به یوم الجسرمعروف است کشته شدند و مختار که در آن زمان 13 سال داشت تحت تکفل عمویش سعد ثقفی در آمد. سعد از طرف حضرت امیر علیه السلام فرماندارمداین شد و تا زمان امام حسن علیه السلام بر این سمت بود و به‌ دليل حسن سلوك و رفتار نيكويش با مردم محلي شهرت داشت. اوهمچنین یکی از فرماندهان سپاه امیرالمومنین در جنگ صفین بود. مختار نیز به همراه عمویش به مداین رفت.

مختار خواهری داشت به نام صفیه که این خواهر بعدا باعبدالله ابن عمر پسر خلیفه دوم ازدواج کرد. و همین عبدالله بواسطه احترامی که عرب برای او قائل بودند دوبار باعث آزادی مختار از زندان شد.

همسران مختار

همسران مختار به نام‌های عُمره، دختر نعمان ‏بن بشیرانصاری و ام‏ثابت، دختر سمرة ‏بن جُندَب بودند که هنگام دستگیری،از لعن او سر باز زده و گفتند: «چگونه ازمردی بیزاری بجوییم که به ربوبیت خدا معترف، روزها روزه و شب‌ها به نمازمشغول بود.خونش را در راه خدا ورسول و برای کشتن قاتلان فرزند پیامبر واصحابو یاران آن بزرگوار، بذل کرد و خداوند وی را بر آن نامردمان مسلّط ساخت و با کشتن آنها دل‌ها را شفا داد.»به فرمان عبدالله ‏بن زبیرآن دوزن، بین لعن مختار یا مرگ مخیّر شدند… پدر عمره، نعمان‏بن بشیرانصاری همان کسی بود که پیراهن عثمان را به شام بردو در جنگ صفین در کنار معاویه و علیه امام شمشیر زدو از طرف معاویه و فرزندش یزید،والی بود. خداونداز چنین پدری منحرف، چنین دختری با ایمان به دنیاآورد.

 محل زندگی مختار

او از مردم شهر طائف و از قبیله بنی ثقیف بود که در خلافت عمربن الخطاب،همراه پدرش به مدینه رفت. مختار درزمان خلافت امیرالمومنین علی علیه السلام،با آن حضرت در عراق بود و بعد از شهادت حضرت، در بصره ساکن شد.

مختار و دعوت امام حسین علیه السلام

در سال 61، زماني كه مسلم بن عقيل علیه السلام به كوفه آمد تا براي حضرت ابا عبدالله علیه السلام بيعت بگيرد، او اولين نفري بود كه با مسلم علیه السلام پيمان بست، سپس خانه اش را در اختيار مسلم قرار داد تا در آنجا، مسلم از مردم بيعت بگيرد. هنگام دستگیرى مسلم و هانى، مختار در كوفه نبود و او براى جذب نیرو به اطراف شهر رفته بود و وقتى خبر ناگوار دستگیرى مسلم را شنید، بـا جمعى از افراد و یارانش به كوفه آمد. هنگام ورود به شهر، با نیروهاى مسلح ابن زیاد برخورد كرد و در پى یک گفت و گوى لفظى شدید، بین آنان و مختار و افرادش درگیرى پـیـش آمـد و فـرمـانـده آن گـروه مـسـلح كـشته شد و افراد مختار متفرق شدند؛ زیرا مقاومت را به صـلاح نـدیـدنـد؛ مـخـتـار از آنـان خـواست محل را ترک گویند تا ببینند چه پیش خواهد آمد. مختار به حمایت عمرو نزد ابن زیاد رفت. 

وقـتـى چـشـم ابـن زیاد به مختار افتاد، فریاد زد: تو همانى كه به یارى پسر عقیل شتافتى؟ مختار قسم یاد كرد كه من در شهر نبودم و شب را هم نزد عمرو بن حریث به سر بردم.

ابن زیاد كه عصبانى بود، عصاى خود را محكم به صورت مختار كوبید به طورى كه از نـاحیه یک چشم صدمه دید. عمرو برخاست و از مختار دفاع كرد و شهادت داد كه او در ماجرا نبوده و بـه وى پناهنده شده است. ابن زیاد كمى آرام گرفت و گفت: اگر شهادت عمرو نبود، گردنت را مى‌زدم. و دستورداد مختار را به زندان افكندند. مختار همچنان در زندان بود تا امام حسین علیه السلام به شهادت رسید.

قیام مختار

وی پنج سال بعد از حادثه خونین کربلا و یکسال بعد ازنهضت «توابین» باهدف خونخواهی حضرت سیدالشهدا علیه السلام وانتقام از قاتلان شهدای کربلا قیام کرد. 14 ربیع الاول سال 66 هـ ق، در کوفه به پا خاست و عبدالله بن مطیع را که کارگزار عبدالله بن زبیربود بیرون کرد. قیام و جهت گیری اصلی جنبش مختار با شعار «یا منصورامت» و «یا لثارات الحسین» بود. درگیری های سختی در محله ها و میدان های کوفه شد، گروههایی کشته وگروههایی تسلیم شدند و مختار وارد قصر کوفه شد.اشراف کوفه با او بیعت کردند. اغلب سپاه مختار ازموالی ایرانی بودند. مختار بعد از تسلط بر حکومت، قاتلان واقعه کربلا را کشت ونیروهایی به اطراف فرستاد تا هم در مناطق دیگر غالب شده و هم جنایتکاران آنجا رابه کیفرشان برساند. مدتها این تحرکات و نبرد با طرفداران بنی امیه به طول انجامید.

ایرانیان در قیام مختار

پيوستن نيروهاي ايراني به مختار چندان دامنه دار بود كه وقتي سفيري از شام براي مذاكره با ابراهيم بن مالك اشتر وارد اردوي سپاه مختار شد، از زماني كه ازدروازه اردو گذشت تا وقتي كه با خودِ ابراهيم مذاكره كرد، يك كلمه عربي نشنيد.به همين دليل هم به تدريج گروه‌هاي عربي كه هوادار وي بودند و به سنت جاهلي اشرافيت اعراب باور داشتند،به تدريج از گرد اوپراكنده شدند. 

نظر ائمه علیهم السلام درباره قیام مختار

از مجموع قرائن و روايات به دست می آيد كه خروج و قيام مختار، مورد رضايت خداوند و چهارده معصوم بوده است و شواهد زيادي بيانگراين امر است. مثلا يكي ازقرائن اين است؛ زماني كه ميثم تمار به همراه مختار در زندان به سر مي برد، ميثم به او خبر داد كه او بر عليه قاتلين كربلا قيام خواهد نمود، بي شك اگر قيام او مورد رضايت اهل بيت علیهم السلام نبود، ميثم اين امر را به مختار گوشزد مي كرد. از ظاهر برخي ديگر از روايات به دست مي آيد كه قيام او با اذن و اجازه خاص امام سجاد علیه السلام بوده است. از جمله اين روايات، اجازه اي است كه وي از محمد بن حنفيه گرفته است. ممكن است گفته شود اجازه ازمحمد حنفيه دليل بررضايت ائمه از قيام او متار نمي شود، ولي با توجه به اينكه از طرفي، مختار مي دانست هر گونه حكومت و سياستي جز به فرمان معصوم صحيح نيست، و از سوي ديگر با توجه به شخصيت و تقواي محمد اوبدون اذن امام زمانش،اجازه چنين كاري را صادر نمي كند، و عدم اذن مستقيم از امام علیه السلام به خاطر رعايت شرايط تقيه بوده است؛ او براي گرفتن اجازه به سراغ محمد بن حنفيه مي رود، در اين ديدار محمد بن حنفيه او را به تقواسفارش مي كند و با رعايت شرايط تقيه، سخناني ميگويدكه  ختار از آن، اجازه براي قيام مي فهمد و باتوجه به شخصيت معنوي محمد بن حنفيه، مي توان گفت اجازه او با اذن امام سجاد بوده است.

مرقد مختار بن ابی عبید ثقفی

پس از شهادت مختار توسط مصعب بن الزبیر، جسد پاک او در دیوار قصر الاماره نزدیک مسجد مدفون شد , این قبر مخفی ماند تا اینکه آیة الله العظمی سید مهدی بحر العلوم در زمان خود به جستوجو وآشنایی با آثار ومحرابهای مسجد پرداخت , سید در آن زمان ترجیح داد,مسجد کوفه با خاک پاک مدفون شود چون زمین مسجد پائین تر از دیگر سرزمین های منطقه بود ودر نتیجه آبهای سطحی در آن جریان پیدا می گرد, پیرو دستور آیت الله بحر العلوم زمین مسجد کوفه که عمق آن مساوی مقام پیامبر وخانه حضرت نوح بود با خاک پاکسپرشد تا از آلودگی ها در امان نگه داشته شود در جای همان محراب ها بر روی خاک محرابهای جدید ساخته شد همانگونه که اکنون هم نمایان است.
در زمان بررسی ها جستجوی آثار مسجد که از طرف سید وجمعی از علما صورت گرفت, سید قبر شریف پنهان شده ای را پیدا کرد وجایگاه آن قبر انتهای راه رو در زیر زمین وبه طرف خارج مسجد به سمت قصر الأماره بود وبر آن قبر سنگی یافتند که بر آن اسم ولقب مختار نوشته شده بود .
پس از یافتن قبر, (محسن الحاج عبود شلاش ) ساختن حرم جدید وبزرگی برای مختار را بر عهده گرفت وآن را به رواق حرم حضرت مسلم از سمت جنوب ملحق کرد , وبرای قبر پنجره ای آهنین قرار داد ودرب راه رو که در حجره ای در کنج مسجد کوفه قرار داشت را مسدود کرد .

 

همچنین مشاهده بفرمایید:

بیوگرافی فریبرز عرب نیا، بازیگر نقش مختار

0/5 ( 0 نظر )


دیدگاه های این مطلب

  1. نویسنده دیدگاه: هدیه
    29 مهر 1397

    هربار که این فیلمو میبینم باز،برام تازگی داره وپراز لذته مرسی که راجب مختار نوشتین میشه گفت بزرگترین وبهترین مرد تاریخه

  2. نویسنده دیدگاه: ناشناس
    25 مهر 1397

    صمد هستم.دمت گرم ابو اصحاق.واقعا عالی بود همچنین کیان عزیزمان.وبنکامه شاکری عزیز. …دوستون دارم .یالثارات الحسن.

  3. نویسنده دیدگاه: مهسا
    23 مهر 1397

    خیلی فیلم خـــــــــوبـــــی بود ولی خیلی دلم برای مظلومیت مختار سوخت😢😢😢😢

  4. نویسنده دیدگاه: ثریا صمدی
    20 آبان 1396

    عالی بود عالی، دلم سوخت برای مظلومانه به شهادت رسیدن مختار

  5. نویسنده دیدگاه: بیتا
    07 آذر 1395

    عالی بود ….. فقط در فیلم مختار نامه ام ثابت به مختار لعنت فرستاده بود و زبیریان عمره را بهشهادت رسناده بودند …نه هر دو را

  6. نویسنده دیدگاه: محسن
    08 شهریور 1395

    تاریخ و زمان های نوشته شده با فیلم مختار مغایرت دارد

  7. نویسنده دیدگاه: حامد
    27 دی 1394

    بد نبود ام یخده کم بودخواب تش دسدون مرسی

  8. نویسنده دیدگاه: تهمینه بلندرفتار
    15 آذر 1394

    سلام بر مختار و ارتش ایرانی او که روی سیاه تاریخ را پاک نمودند

  9. نویسنده دیدگاه: مهدی
    29 آبان 1394

    با سلام. این مطالب رو از چه سایت و منبعی اوردید؟ ایا کاملا. ایا حقیقت داره که پدر مختار جزو سرداران عرب در زمان حمله به اعراب به ایران و قتل عام ایرانیان بوده است؟ و مختار هم در کشتار ایرانیان شرکت داشته است؟ ایا درست است که مختار با قیام توابین و شیعیان همکاری نکرد و شیعیان را متفرق ساخت؟ و درست است امام سجاد (ع)به مختار را تحویل نگرفتند ولی او به دروغ امام سجاد را موافق جنگ دانست و پیروانی برای خود جمع کرد؟ و درست است که در خونخواهی امام حسین (ع) مصوبین را ابتدا دست و پا و زبانشان را میبریدند و زنده زنده در اتش یا روغن مذاب میانداختند و با قصاوت میکشتند … البته حقشون بوده. ولی درسته؟

    • نویسنده دیدگاه: سعید زنگنه
      15 آذر 1394

      پورتال آسمونی
      چنین موضوعی رو داخل مطلب ننوشتیم دوست عزیز!
      و صحت ندارد

    • نویسنده دیدگاه: مصطفی
      04 اردیبهشت 1395

      بله درسته با کمی تحقیق بیشتر در اینترنت پی خواهید برد

  10. نویسنده دیدگاه: رضا
    28 آبان 1394

    خیییییییییییلیییییییی عالی بودممنون

  11. نویسنده دیدگاه: فاطی و رضا
    01 آبان 1394

    بسیار متشکرم واقغا عالی
    دوستون دارم مررررررررررررررررسی

  12. نویسنده دیدگاه: عالی
    18 مهر 1394

    عالی بود ممنون که درباره مرد بزرگی مثل مختار نوشتی

  13. نویسنده دیدگاه: علی
    18 مرداد 1394

    به هرحال در طول تاریخ مردان بسیاری قیام کردند مختار هم یکی از همین مردان با این فرق که به خونخواهی کسی رفت که پدرش سرور مردان زمین است

  14. نویسنده دیدگاه: شایان
    28 اردیبهشت 1394

    خوب بود

  15. نویسنده دیدگاه: شایان
    28 اردیبهشت 1394

    مختار انسان بزرگی است. خدا ماروهم به راه راست هدایت کنه

  16. نویسنده دیدگاه: مرتضی
    12 فروردین 1394

    باید اعتراف کنم که ازاین مرد بزرگ چیز های زیاذی میشه یاد گرفت.ا ن شاالله خداروحش را با مولام علی محشور کنه.درودخداوندبراوکهتسکینی برآلاماهل بیت شد.

  17. نویسنده دیدگاه: حبیب
    05 آذر 1393

    خدا رحمتش کند در صف یاران امام حسین ع بودند ولی از شرایط و قسمتی که داشتند این بود که در ان روز در زندان باشند تا بعدا بیاید خونخواهی حسین ع را بکند و دل عاشقان اباعبدالله را شاد کند.

  18. نویسنده دیدگاه: komeil
    14 آبان 1393

    عالی بود خسته نباشی

  19. نویسنده دیدگاه: ali
    10 آبان 1393

    خیلی خوب بود ممنون

  20. نویسنده دیدگاه: بنیامین بخشی
    07 آبان 1393

    ممنون .من 12سالمه اطلاعات خوبی به من دادین.خسته نباشید.

  21. نویسنده دیدگاه: محمد
    14 آذر 1392

    عالی بود

  22. نویسنده دیدگاه: علی
    09 آذر 1392

    عالی بود عزیزم…………………………………………………….مرسی که این قدرخوب نوشتی.

    • نویسنده دیدگاه: --> آسمونی
      10 آذر 1392

      قربونه شما

      • نویسنده دیدگاه: ناشناس
        17 اسفند 1392

        خیلی بدبود

        • نویسنده دیدگاه: مح
          14 اردیبهشت 1393

          شکر نگو

  23. نویسنده دیدگاه: مهسا
    30 آبان 1392

    سلام آسمونی جون وسلام دوستان آسمونی.این دو روزی که نبودم دلم بدجوری واستون تنگ شده بود.الانم که کامپیوتر رو روشن کردم از دیدن این تغییرات شوکه شدم واقعا عالیه ایشالا همیشه موفق باشین خیلی زحمت کشیدین ممنون.راستی آسمونی عزیز زندگی نامه مختارثقفی هم خیلی عالی بود.فذات.

  24. نویسنده دیدگاه: غزل
    30 آبان 1392

    من خیلی به دنبال این چیزا میرم اما این یکی کمی بهتر بود اما یه اشکالی که داشت این بود که خخخخخخخخخخخخخخخخییییییییییییییییییییلللللللللللللللللللللللییییییییییییییییییییییییییی کوتاه بود ولی یه چیز خوبی که داشت این بود که من خیلی از داستانای مذهبی خوندم اما این بهترین زندگی نامه بود چون از همه ی جزئیات مختار ثقفی نوشته اید خلاصه خیلی چیزا یاد گرفتم ممنون از مطالب آموزند تون التماس دعا

  25. نویسنده دیدگاه: زهرا
    30 آبان 1392

    ممنون از وب تون من مختار را نمی شناختم بعد از این که فیلم مختار نامه رو اقای میر باقری ساخت من شخصیت مختار و شناختم الانم عاشقشم و دوست دارم بیشتر از اینها در باره ا شبدانم

    • نویسنده دیدگاه: محمد
      22 تیر 1394

      دوستت دارم

  26. نویسنده دیدگاه: الهه
    29 آبان 1392

    آسمونی جون ممنون…خسته نباشی عزیزم!!
    اطلاعات خوبی روبه من دادین..

  27. نویسنده دیدگاه: ghazal
    29 آبان 1392

    ععععععااااااااااااااااللللللللللللیییییییییییی عالی 🙂 😡 8) عالی 😀 🙂 8) عالی 😮 😀 8) عالی 😮 😀 8) عالی 😀 🙂 8)

نظر خودتان را ارسال کنید