ثبت نام لاتاری گرین کارت آمریکا ثبت نام لاتاری آمریکا کلیک کنید !

ساز دهنی چیست و چگونه ساز دهنی بزنیم؟

آشنايي با ساز سازدهنی يا Harmonica

هارمونیکا (Harmonica) یا سازدهنی (Mouth Organ) جزو سازهای بادی است و در خانواده سازهای زبانه آزاد (Free Reed Instruments) قرار می گیرد. تولید صوت در این نوع سازها نتیجه ارتعاش یک زبانه (Reed) از جنس فلز است که تنها یک سرآن به بدنه ساز متصل شده و انتهای دیگرش می تواند آزادانه حرکت کند. به ارتعاش درآمدن این زبانه‌ها در اثر عبورجریان هوا موجب تولید صدای ساز می شود.
در دنياي بلوز، پاپ، جـاز و راك، صداي سازدهني‌ ها به گوش مـي ‌رسند. سازي كوچك كه انواع صداها از آن به گوش مي رسد. آنچه كه به وسيله ليتل والتـر(Little Walter)، جونيور ولز (Junior Wells)، هاولين ولف (Howlin’ Wolf)، جيمز كاتن (James Cotton) يا ميك جگر (Mick Jagger) نواخته مي‌شود همگي ساز دهني يا هارمونيكا هستند، اما هر يك صدايي منحصر به خود دارند. هارمونيكا كه نواي آن سالهاست روح و قلب جهانيان را تسخير كرده، سازي ساده و بي‌ تكلّف است. از موسيقي كلاسيك گرفته تا كانتري گاوچران‌ها، از آهنـگهـاي احساسي دور آتش كمـپ گرفته تا هيجان راك اند رول (Rock and Roll)، همه و همه با يك ساز ساده قابل اجرا هستند و كوچك و قابل حمل بودن و راحتي نوازندگي، آن را به يكي از پر طرفدارترين سازها تبديل كرده است. اوتيس اسپن (Otis Span) پيانيست مادي واترز (Muddy Waters) كه يكي از بزرگترين و تاثير گذار ترين آهنگسازهاي سبك بلوز است مي گويد: هارمونيكا مادر گروه موسيقي بلوز است .

 

تاریخچه ساز دهنی

گرچه چینی‌های باستان نوعی سازدهنی با زبانه‌های چوبی داشته‌اند و موتسارت قطعه‏ای برای سازدهنی شیشه‏ای (یک ساز کاملاً متفاوت متشکّل از یک سِری قطعه شیشه‌های کوک شده) نوشت، سازدهنی دیاتونیکی (Diatonic) که ما هم‌اکنون می‏شناسیم، در اوائل قرن نوزدهم، در آلمان ساخته شده است. در سال 1860 وقتی اولین محموله سازدهنی کارخانه Hohner آلمان به آمریکا رسید به سرعت جای خود را بین مردم باز کرد و این ساز به‌وسیله‌ی موج مهاجرین ترک‌کننده‌ی آلمان، به ایالات متّحده و بریتانیای کبیر برده شد و در اواسط قرن نوزدهم، در سراسر جهان، نواخته میشده است. سازدهنی کروماتیک (Chromatic) ، در سال 1918 اختراع شد و از آنجایی که شامل هر دوازده نیم‌پرده‌ی گام کروماتیک می‌باشد، به شما اجازه می‌دهد که آهنگ کاملتری را بنوازید؛ مانند قطعه‌های جاز و کلاسیک؛ و همچنین برای نوازندگی تا حدود زیادی کاملتر است.
Willy Shader, Sonny Terry, Sonny Boy Willamson و دیگران باعث شد تا سازدهنی حتی بعد از الکتریک شدن بلوز و حتی در گروههای بلوز مدرن نقش خود را حفظ کند.

 

طبقه بندی کلی ساز دهنی

سازدهنی را به روش‌های مختلفی طبقه بندی می کنند اما اگر از سازدهنی‌های بیس (Bass) و کورد (Chord) صرف نظر کنیم ، سازدهنی هایی را که بیشتر برای نواختن سولو (Solo) استفاده می شوند می توان در یک طبقه بندی بسیار کلی به 2 گروه اصلی تقسیم کرد:
سازدهنی‌های دو زبانه ای Doble Reed(ed) Harmonicas
سازدهنی‌های تک زبانه ای Single Reed(ed) Harmonicas

 

انواع مختلف سازدهنی و کاربردشان

از انواع مختلف سازدهنی بر حسب قابلیت‌های مختلف و جنس صدایشان در سبک‌های خاصی از موسیقی بیشتر استفاده می‌شود که در اینجا به صورت مختصر و فهرست وار به آنها اشاره می کنیم:
سازدهنی ترمولو و اکتاو : سبک‌های Folk و Pop
سازدهنی دیاتونیک : سبک‌های Blues ، Country ، Rock ، Irish ، Folk و Pop
سازدهنی کروماتیک : سبک‌های Classical ، Jazz ، Irish و Pop
سازدهنی بیس و کورد : سبک‌های Classical و Pop البته بیشتر به صورت گروه نوازی.

آموزش ساز دهنی

از اين كه يك نت را به صدا در آوريد، بياييد بررسي كنيم يك سازدهني چگونه كار مي‌كند. شما مي‌بينيد كه اين ساز 10 سوراخ دارد كه از شماره‌ي 1 تاشماره‌ي 10 نامگذاري شده‌اند. هركدام از اين سوراخها مي‌توانند دو نتبا كشيدن (خروج هوا از سازدهني)؛ بنابراين، تنها با 10 سوراخ مـي‌توانيد20 نت را در بازه‌ي سه اكتاو (Octave) پوشش دهيد.
بياييد در ابتدا به اكتاو پاييني نگاهي بياندازيم. سازدهني را در دست چپ، ميان شصت و انگشت اشاره به سمتي كه شماره‌ها رو به بالا باشند قرار دهيد.

حالا، كمي دهان را باز نموده؛ دهان و فك كاملاّ ريلكس، لبهامرطوب، سوراخهاي 1، 2 و 3 را پوشش داده، و به آرامي بدميد. هرموقع ماگفتيم در هارپ بدميد، بايد بدانيد اين كار كمي قوي‌تر از دميدن معموليا‌ست. هنگامي كه تنفّس مي‌كنيد، هوا از درون قفسه‌ي سينه‌ي شما، يعني ازديافراگم بيرون مي‌آيد. تأمّل كنيد كه قبل از به خواب فـرورفتن، چگونه نفس میکشید، اين تنفّس از ديافراگم است. ما بعداً راجع به كنترل نفس بيشتر ازاينها صحبت خواهيم كرد؛ چون اين امر در نواختن سازدهني تأثير به‌سزاييدارد.

تمام اين نكات را هنگامي كه سوراخهاي 1، 2 و 3 را مي‌كشيد، نيز در ذهنداشته باشيد. در ابتدا، شما براي صحيح قرار دادن لبها روي سوراخهاي موردنظر، نياز به تمركز زيادي داريد. اجازه دهيد لبها در حالت طبيعي رويسوراخها قرار گيرند. 
هرگاه ليزي ساز در دهان شما همانند ليزي يك ماهي قزل آلا شد، قرار گيري ساز در دهانتان صحيح مي‌باشد. اگر صداي نتها كمي ریش ریشو غيرطبيعي بود، احتمالاً دليل‌اش اين است كه لبهاي شما به طورمناسبدرزگيري ننموده و مقداري هوا از بالا يا پايين لبانتان خارج مي‌شود.

آن قدر با هارپ تمرين كنيد تا درزگيري مناسب بدون احساس ناراحتي درقرارگیریلبها در دور سوراخها را فرا گيريد؛ احساس ناراحتي در قرارگيريلبها تنها باعث اشتباهات بعدي خواهد شد.

هنگامي كه در سوراخهاي 1، 2 و 3؛ دم يا بازدم مي‌كنيد، زبانتان را درپايين دهان قرار دهيد. شما متوجّه خواهيد شد حركت دادن زبان به اطراف،باعث تغيير صداي نت مي‌شود. ما تأثير حركات زبان را در حين نواختن بعداًموقعي كه راجع به تأثير زبان، انحراف نتها و ساير افكتهاي ويژه صحبت می کنیم، خواهيم گفت. امّا ما اكنون فقط يك صداي خالص و ثابت مي‌خواهيم.براي تحقّق اين امر، تصوّر كنيد كاري كه از آن متنفّريد را به شما محولكرده‌اند و شما با ناراحتي مي‌گوييد:«اَه!»

 

– پیشنهاد میکنیم مطلب زیر را نیز ببینید :

آشنایی با سبک ساز دهنی راک

0/5 ( 0 نظر )


دیدگاه های این مطلب

  1. نویسنده دیدگاه: محمد
    06 مهر 1395

    سلام لطفا راجع ساز دهنی بلوز و تفاوتش با بقیه توضیح بدید خیلی ممنون از سایت عالی تون

  2. نویسنده دیدگاه: ehsan
    20 فروردین 1393

    مرسی‌ از سایتتون اگه می‌شه از هرمونیکا برای سبک راک بیشتر توضیح بدید ممنون میشم.

    • نویسنده دیدگاه: --> آسمونی
      21 فروردین 1393

      درج شد دوست عزیز، روی لینک انتهای مطلب کلیک نمایید

  3. نویسنده دیدگاه: فرشته
    25 مهر 1392

    مطالبی جالبی بود. 😛

نظر خودتان را ارسال کنید