قسم به قلم و آنچه می نویسند

قسم به قلم به یکی از موارد قسم در قرآن اطلاق می‌شود. از سوگندهای معجزه آسای قرآن کریم ، قسم به دوات و قلم و نوشته در سوره قلم است.

آن روز که خداوند مرا آفريد و با دست قدرت خويش، بر سينه «لوحم» کشيد تا سرنوشت همگان را بر آن صفحه رقم زنم، موقعيت و منزلتم آن چنان بالا رفت که آفريننده همه آفريده‏ها، بر من و آثارم سوگند ياد کرد و فرمود: «ن وَالقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ؛ سوگند به قلم و آنچه مي‏ نويسند.

“قلم” چشمه است، آن را نخشکانيم. “قلم” چشم است تا قدم از قدم برداريم و پيش پايمان را ببينيم، آن را کور نکنيم. “قلم” عصاست، نه فقط براي پيران که همگان بدان تکيه مي‏کنند. “قلم”، تنها عصاي دست نيست، فرهنگ، انديشه، تفکر و فرهيختگي،همه بر اين عصا تکيه کرده‏اند، اين عصا را نشکنيم. “قلم” زبان است، سخن مي‏ گويد، جنبش دارد، حيات قلم را نگيريم. “قلم” مقدّس است. “قلم” همان وسيله ‏اي است که خداوند با آن تعليم کرد. پس هشدار که قلم را به خواهش‏ هایمان نيالاييم و بي‏حرمتش نسازيم؛ چنان‏چه در کتاب مقدس مي‏خوانيم: “زينهار، تا کلام را به خاطر نان نفروشي و روح را در خدمت جسم در نياوري … اگر مي‏فروشي، همان بِهْ که بازوي خود را، امّا قلم را، هرگز.”

قسم به قلم

قسم به قلم

جايگاه و نقش قلم به اندازه تاريخ تفكر و فرهنگ بشري است

نویسنده استان سمنان در آستانه روز قلم در خصوص اهميت قلم گفت: در اهميت قلم همين بس كه قرآن كريم به آن قسم ياد كرده است و به نظرم قلم از با اهميت‌ترين دستاوردهاي فكري بشر است و بايد بدان بيش از پيش توجه كرد.

سعید نظری افزود: شايد ارزش‌گذاري براي قلم صحيح نباشد، چون ما در ميان مناسبات تجاري نيستيم، اما ارزش آن به فرهنگ‌سازي آن بوده و طبيعتا آن ارزش قلم در نوع تفكر و نگرشي است كه بر آن قلم وجود دارد و با آن همراه است.

وی اظهار داشت: به نظر من جايگاه و نقش قلم به اندازه تاريخ تفكر و فرهنگ بشري است و هرگاه ما مي‌خواهيم سخن از تمدن و فرهنگ داشته باشيم به جايگاه و نقش و اهميت آن پي مي‌بريم و از نقش و تاثيرگذاري آن سخن مي‌گوييم.

قلم ضروري‌ترين عنصر فرهنگ و تاريخ و جامعه است

این نویسنده تاكيد كرد: به همان ميزان كه ما به ضرورت‌هاي زندگي خويش توجه داريم، بايد به اهميت و ضرورت قلم بيانديشيم؛ قلم ضروري‌ترين عنصر فرهنگ و تاريخ و جامعه است اما متاسفانه آن طوري كه بايد، به قلم و اهالي قلم توجه نمي‌شود.

وی با بيان اينكه شايد بيشترين مشكلات اهالي قلم عدم توجه به آثار فكري و فرهنگي آنان است و اينكه از سوي خود آنان نيز بايد به ذائقه مخاطب توجه كنند و ببينند كه مخاطب از آنها چه مي‌خواهد، گفت: اهالي قلم با نوعي خودسانسوري مواجه هستند كه اين به نظر من آفت انديشه و فرهنگ است و بايد كاري كرد كه از اين فضا خارج شوند.

نظری افزود: اصحاب قلم مي‌توانند با ايجاد فضايي ديگر راه را براي صاحبان انديشه و فرهنگ بيش از پيش باز کنند و نكته ديگر اين است كه اهالي قلم بايد خود را از قيود خود ساخته رها سازند و به فكر ترويج انديشه‌هاي ناب خود باشند.

صاحبان قلم خود را از هر پيرايه‌اي بيارايند

این هنرمند افزود: اهميت قلم و نويسندگي بر كسي پوشيده نيست، اهميت قلم بر آن است كه صاحب قلم خود را از هر پيرايه‌اي بيارايند و براي بيان واقعيت‌هاي مفيد جامعه تلاش كنند.

وي با بیان اینکه ارزش قلم به نويسنده آن بستگي دارد و نويسندگان و صاحبان قلم هستند كه به فرهنگ هويت و معنا مي‌دهند افزود: پويايي يك جامعه بسته به صاحبان انديشه و قلم دارد.

نظری اظهار داشت: جايگاه قلم و نقش آن در انديشه نوجوانان و جوانان، در پويايي مردم، فرهنگ و همچنين بيان واقعيت‌های يك جامعه بسيار با اهميت و جايگاه ويژه‌اي را خواهد داشت.

 

اهالی قلم مدافع حقوق توده‌هاي ستمديده و مظلوم‌اند

این نویسنده یاد آور شد: دانشمندان از آغاز، با گراميداشت قلم کوشيده‌اند تا بر دفتر انديشه بشري سطري رقم زنند تا مصداق شايسته‌اي براي “و ما يسطرون” باشد. با چنين هدف مقدسي بود که فرهيختگان، پيشتازان عرصه تربيت و طلايه‌داران صحنه پژوهش شدند و هدايت‌بخش‌ترين و درخشنده‌ترين آثار از خامه پرواپيشه اين پروانه‌هاي سعادت‌خواه، حق‌جو و مردم دوست تراوش کرد و چشمه‌سارهاي “حکمت” و “موعظه” از چکاد برافراشته انديشه پاک آنان جوشيد و بر دشت تشنه دل‌هاي مومنان جاري شد و دامن دامن شکوفه‌هاي عطر آگين معنويت را به بار آورد و تاريخ تفکر بشري را بياراست.

وی افزود: نويسندگان متعهد و بشر دوست که رسالت خود را در قبال اجتماع انساني و فرهنگ متعالي آن شناخته‌اند، با بهره‌مندي هنرمندانه از زبان، خواست‌ها و آرمان‌هاي انسان‌ها را بيان مي‌کنند و با موشکافي قلم، رازگشايي مي‌کند و ضمن روشنگري راه فضيلت و کمال، تاريکي‌هاي ناداني را از فضاي زندگي آنان مي‌زدايند و سختي‌ها و تلخي‌هاي حيات را با زلال انديشه‌هاي حکيمانه و خيرخواهانه خود گوارا مي‌سازند. خلاصه اينان‌اند که عدالت را پشتيبان بوده، نقاب زرين تزوير را از چهره صاحبان زر و زور مي‌زدايند و مدافع حقوق توده‌هاي ستمديده و مظلوم‌اند.

قسم به قلم

قسم به قلم

قلم تقدس خاصي دارد كه صاحبان آن ارزش و اعتبار او را به حق مي‌دانند

نويسنده و شاعر پيشكسوت استان سمنان نیز در زمينه قلم گفت: وقتي شادروان دكتر شريعتي بر حسب اهميت و اعتبار قلم، آن را توتم تنهايي خود مي‌داند و در لحظات حساس تنهايي عقد‌ه‌هايش را بدو مي‌سپارد، پس قلم تقدس خاصي دارد كه صاحبان قلم آن ارزش و اعتبار او را به حق مي‌دانند و هيچ همتايي را برايش جز خودش تصور ندارند.

فرهنگ شكوهي گفت: ارزش قلم هميشه و در هر عصري نمايان است به شرطي كه قلم در دست افرادي باشد كه به اعتبار قلم ارج نهند و از قلم در راه خدمت به خلق و به ويژه افراد محروم و دست تنگ به كار اندازند.

وي با بیان اینکه اگر قلم به دست افراد صاحب قلم و خوش فكر و بلند انديشه باشد جايگاهي رفيع و استوار دارد، اظهار داشت: قلم از ضروريات جامعه و مردم در تهذيب جامعه و نظم و انتظام امور و اخلاقيات و باروري آرمان‌هاي مقدس است.

بسياري از انقلاب‌ها‌ از آثار قلمي نشات مي‌گيرد

این پیشکسوت عرصه قلم، در بيان مشكلات اهل قلم گفت: مشكلات قلم و صاحبان قلم زياد و هميشه بوده و هست اما چنانچه كسي در برابر مشكلات مصدر كاري باشد، كاري درخور اهميت و موثر كرده كه حال قلم به دستان فعلي اينگونه است.

شکوهی مي‌گويد: همانطور كه مي‌دانيم هر اثري خواسته باشد خلق شود، ابتدا از آثار قلم و تتبع و كوشش اهل قلم اين اثر خلق مي‌شود و هر مطلبي در هر سطح و خواننده‌اي خواسته باشد به وجود بيايد، بايد قلم‌ها به تكاپو افتاده و اثر به وجود آيد.

وی گفت: در ارزش قلم همين بس كه بسياري از انقلاب‌ها‌، نهضت‌ها،‌ تحولات فرهنگي اجتماعي از آثار قلمي نشات مي‌گيرد؛ اگر عميق به مسئله توجه كنيم، ابتداي هر حركتي از قلم و آثار قلمي شكل مي‌گيرد، پس از ارزش زيادي برخوردار است.

نبود حمايت‌ مسئولان از  مشكلات اهل قلم

این شاعر با بیان اینکه در قرآن و روايات اسلامي و حتي در ميان متفكران و صاحب نظران به ارزش قلم اشارات زيادي شده است، اظهار داشت: در قرآن تحت عنوان “القلم و مايسطرون” و در روايات قلم برابر با خون شهدا تعبير شده و از اين رو، از ارزش زيادي برخوردار است.

شکوهی افزود: براي انعكاس مسائل سياسي، اجتماعي و مشكلات مردم حتماً بايد مباحث توسط صاحبان قلم و اهل تحقيق انعكاس پيدا كند و يكي از همين راه‌ها نوشتن مقالات، كتب و … است كه توسط اهل قلم بايد نوشته شود.

وی نبودن حمايت‌هاي لازم توسط مسئولان و دست‌اندركاران را از مشكلات اهل قلم بيان كرد و گفت: ارزش قائل شدن به آثار و برداشتن موانع در برابر اهل قلم در براي چاپ و انتشار آثار آنان و همچنين معرفي و تبليغ آثار چاپ شده توسط دست‌اندركاران به منظور معرفي و ارزش كار صاحب قلم يكي از راه‌هاي رفع مشكلات است.

نقش قلم در زندگي انسان ضرورت دارد

این نویسنده پیشکسوت گفت:قلم، سرچشمه تمدن‌هاي بشري و منشا پيشرفت و تکامل علوم، نو بيداري انديشه‌ها و افکار و شکل گرفتن مذاهب، و منشا هدايت و آگاهي بشر بوده است، بدان حد که دوران زندگي بشر با پيدايش قلم(خط) به دوران “تاريخي” و دوران “ماقبل تاريخ” تقسيم مي‌شود.

وی زمان اختراع خط را آغازگر دوران تاريخ زندگي انسان برشمرد و افزود: زماني که انسان توانست ماجراي زندگي‌اش را بر صفحات نقش نمايد و سطوري بر صفحه کاغذ و شبيه آن به يادگار گذارد. قلم، حافظ علوم و معارف، پاسدار افکار انديشمندان، حلقه اتصال فکري علما و پل ارتباطي گذشته و آينده است، و حتي ارتباط آسمان و زمين نيز از طريق لوح و قلم حاصل شده است.

شکوهی افزود: قلم؛ حامل و ناقل افکار و انديشه‌هاست. گلوله کلمات هنگامي که از نوک قله نشانه‌گيري مي‌شود، مي‌تواند سينه سياهي را بشکافد و تاريکي و سياهي جهل و ناآگاهي را به صبح اميد و پيروزي تحويل دهد.

ارزش هر قلم به نويسنده‌اش است

یکی دیگر از نويسندگان و رئيس انجمن فرهنگ، زبان و ادبيات كومش استان سمنان هم گفت: قلم از چنان اهميتي برخوردار است كه خداوند سوگند به آن را جايز دانسته و همين اهميت بوده كه نوشتن و آنچه مي نويسد نيز مهم است.

اسماعیل همتي هر قلم را دارای ارزش خاص خود دانست و افزود: ارزش هر قلم به نويسنده‌اش است به همين دليل رسم است كه گاهي به جاي اين كه بگويند نوشته‌هاي فلان نويسنده خوب است، مي‌گويند قلم او خوب است.

وي اظهار داشت: خوشبختانه قلم در استان سمنان از ديرباز جايگاه شايسته‌اي دارد و نويسندگان بسيار خوبي هستند كه آثاري ارزشمند در زمينه‌هاي مختلف دارند، به خصوص جوان‌ها، اما با اينكه امكانات انتشار آثار نويسندگان استان بيش از پيش فراهم بوده، اما هنوز بسياري از آثار در خانه‌ها مانده است.

قسم به قلم

قسم به قلم

نداشتن تعريف شغلي و وجود ضعف اقتصادي، مهم‌ترين مشكل دهه اخير اهل قلم 

همتي مي‌گويد: در جوامع امروز همانطور كه بسياري از پديده‌ها دگرگون شده، معيارهاي تمدن و فرهنگ نيز عوض شده، مثلاً‌ آمار تعداد كتاب‌هاي منتشر شده يك كشور در هر سال به نسبت جمعيت آن كشور از شاخص‌هاي پيشرفت فرهنگي است.

این نویسنده گفت: از اين رو، ضروريات وجود قلم و نوشتن و مكتوب كردن و ثبت و انتشار آثار در همه زمينه‌ها بيش از گذشته اثبات شده است.

وی با بيان اينكه مشكلات اهل قلم همواره وجود داشته و مثل هر پديده و شغل اجتماعي ديگر، مشكلاتش كم و بيش در هر دوره متفاوت مي‌شود، گفت: مهم‌ترين مشكل دهه اخير اهل قلم نداشتن تعريف شغلي و به تبع آن ضعف اقتصادي است.

آثار ادبي و مكتوب داراي بازده اقتصادي نيستند

همتي افزود: آثار ادبي و مكتوب به نسبت زمان و انرژي كه براي توليد آنها صرف مي‌شود، داراي بازده اقتصادي نيستند و به همين دليل خوشبختانه يا متاسفانه لزوم حمايت مراكز فرهنگي دولت را يادآوري مي‌كند.

این نویسنده يادآور شد: چنانكه در بيشتر جوامع اين حمايت به جز در زمينه‌هايي كه در آنها تيراژ كتاب بسيار بالاست وجود دارد و موجب پديده آمدن آثار ارزشمند و نو نيز شده است.

وی مشكل ديگر امروز اهل قلم را تعامل نامتعادل با بعضي مسئولان فرهنگي در سطوح پايين دانست كه خودشان را نوعي ارباب و عقل كل مي‌دانند و اين تهديدي است كه مي‌تواند سبزه‌هاي نورس را بخشكاند.

قلم مي‌توان واقعيت‌هاي پنهان جامعه را اعلام كند

یکی دیگر از نویسندگان استان سمنان با بیان اینکه جايگاه و اهميت قلم در عرصه‌هاي فرهنگي و اجتماعي و غيره بر كسي پوشيده نخواهد بود ميگويد: با قلم مي‌توان واقعيت‌هاي پنهان در جامعه را اعلام كرد و در ارتقاي فرهنگ مردم تلاش ارزنده‌اي را مي‌توان داشت.

محمد ابراهیم همتي اظهار داشت: در قرآن تاكيد شده است كه قسم به قلم و آنچه مي‌نويسد و خواهند نوشت، بنابراين ارزش قلم بسته به نحوه بيان مطلب است كه اين مطلب مي‌تواند حقايق‌ها را براي افراد جامعه بيان كند.

وي همچنین با بیان اینکه نقش قلم و دستاوردهاي بشريت در اين خصوص بسيار بالاست گفت: خدمت‌هاي شايسته‌اي را قلم به انسان در تمام عرصه‌‌هاي علمي و فرهنگي كرده است؛ بنابراين چنانچه به صاحبان قلم و انديشه توجه شود مي‌توانند در پويايي جامعه و حركت رو به رشد جامعه تاثيرگذار بوده و در ميان عناصر فرهنگي جامعه تاثيرات شاياني داشته باشند.

این نویسنده گفت: ضرورت قلم بدين خصوص است كه در بسياري از وقت‌ها حقايق گفته نمي‌شوند و براي روشن شدن تنوير افكار عمومي نياز به داشتن و آگاهي است، قلم مي‌تواند در اين خصوص بسيار كوشا باشد و تاثير آن نيز زياد است.

همتی در خاتمه تاكيد كرد: براي اينكه جامعه‌اي به توسعه فرهنگي برسد بايد به صاحبان قلم، نويسندگان در عرصه فرهنگ و ادب اهميت خاصي بدهد.

5/5 ( 1 نظر )


نظر خودتان را ارسال کنید