رشته اقیانوس شناسی

کارشناسی اقیانوس شناسی شامل مجموعه ای از فعالیت های آموزشی و پزوهشی در زمینه مسائل اقیانوس شناسی از جمله فیزیک دریا، زمین شناسی دریا،  شیمی دریا، زیست شناسی دریا و آلودگی و حفاظت محیط زیست دریا است. آسمونی در این بخش به معرفی رشته اقیانوس شناسی می پردازد.

با توجه به وسعت حدود ۳۰۰ کیلومتری مرزهای دریایی ایران و اهمیت فعالیتهای اقتصادی ، صنعتی و امور دفاعی ، اهمیت توجه بیشتر به علم اقیانوس شناسی و به خصوص رشته فیزیک دریا در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا به بیش از پیش احساس می گردد.

هدف رشته اقیانوس شناسی

بر اساس برنامه ریزی در مقطع کارشناسی ارشد فیزیک دریا دانش آموختگان رشته اقیانوس شناسی قادر خواهند بود مهارت های علمی و عملی لازم را به گونه ای کسب نمایند که علاوه بر آمادگی برای تحصیلات در مقطع دکترا برای  حل مسائل مطرح در فیزیک دریا به پژوهش و مطالعه بپردازند.

نتایج این پزوهش ها می تواند کاربردهای مهمی نظیر پیش بینی امواح دریا و جذر و مد ، پیش بینی جریانهای دریایی و گردش ترموهالاین ، پیش بینی جریانهای ساحلی برای استفاده در طراحی موج شکن ها و سکوهای دریایی ، توسعه فناوری های کلیدی در زمینه سونار، توسعه فناوریهای کلیدی در زمینه پایگاهای ثابت و متحرک زیر سطحی ، گرفتن انرژی از دریا و موارد بی شمار دیگری داشته باشد.

ضرورت رشته اقیانوس شناسی

امروزه ، با توجه به کاهش روز افزون ذخایر مناطق خشکی نیاز بشر به محیطهای دریایی روز به روز در حال افزایش است . کشور ایران با توجه به مرزهای گسترده ابی در شمال و جنوب دارد و لزوم بهره برداری از منابعی که در محیطهای آبی وجود دارد،نیازمند به بهره گیری از علم نوین فیزیک دریا می باشد.

توانایی دانش آموختگان فیزیک دریا

فارغ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد فیزیک دریا می توانند در مراکز پژوهشی یا ارگانهای مختلف نظیر مرکز ملی اقیانوس شناسی ،  اداره کشتیرانی ، اداره سواحل و بنادر ، سازمان محیط زیست ، سازمان شیلات ، وزارت راه و ترابری ،وزارت جهاد کشاورزی ،وزارت  دفاع ، سازمان هواشناسی  و شرکتهای خدمات مهندسین مشاور فعالیت کنند.

از دیگر توانمندی های این دانش اموختگان می توان به تدریس دروس فیزیک دریا در مقطع کارشناسی ، همکاری در انجام پروژه های مربوط به فیزیک دریا و انتشار مقاله و کتاب در این زمینه می باشد.

همچنین این افراد می توانند در زمینه هایی اعمم از مدل سازی فیزیکی و عددی یرای پیش بینی پدیده های دریایی ، تفسیر مشاهدات میدانی و تصاویر ماهواره ای محیط های دریایی و بررسی الودگی های موجود در محیطهای دریایی فعالیت نمایند.

دانشجویانی که در رشته اقیانوس شناسی ثبت نام می کنند معمولا دانشجویان کارشناسی رشته های علوم پایه : فیزیک ، ریاضی  وهواشناسی  و در علوم  مهندسی : همران ، مکانیک و کامپیوتر می باشند .

دروس طرح شده در ازمون کارشناسی ارشد رشته اقیانوس شناسی عبارتند از :

۱- فیزیک پایه با ضریب ۳

۲- ریاضی و معادلات دیفرانسیل با ضریب ۲

۳- مکانیک سیالات با ضریب ۱

۴- زبان  با ضریب ۱

رشته اقیانوس شناسی هم اکنون در مقطع کارشناسی ارشد هم اکنون در دانشگاههای تربیت مدرس ( نور) دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی ۲- دانشگاه شهید چمران اهواز ، دانشگاه آزاد اسلامی در واحدهای  علوم و تحقیقات تهران و تهران شمال تدریس می گردد

زمین شناسی اقیانوس ها به بررسی ماهیت زمین در اعماق اقیانوسها می پردازد. برای مثال اینکه چگونه حوزه های اقیانوسی ایجاد شده و از بین میروند یا تبادل مواد در اعماق این آبها چگونه صورت می گیرد. رخداد چنین فرایندهایی که بوسیله مشاهدات مستقیم و مدل سازی کامپیوتری مورد مطالعه قرار می گیرد ممکن است چند سال یا میلیونها سال طول بکشد.

زمین شناسی اقیانوسها مطالعه ژئولوژی زمین هایی است که با آب پوشیده شده اند. زمین شناسان دریایی به جمع آوری اطلاعات در مورد توپوگرافی و نیز شکل کف اقیانوسها ، توزیع و انواع رسوبات این اعماق ، ترکیب و ساختار زیرین اقیانوسها و فرایندهای زمین شناسی ( تئوری تکتونیک صفحه ای ) می پردازد. با کمک این داده های اطلاعاتی ، آنها منابع معدنی موجود در کف اقیانوسها را ارزیابی . احتمال رویداد خطرات را پیش بینی می کنند. همین طور به مطالعه فرایندهای زمین شناسی می پردازند و درک علمی بشر را از زمین بالا می برند.

این دوره کارشناسی به صورت مجموعه ای اموزشی و پژوهشی با تاکید بر اموزش، تشکیل شده از دروس نظری، کاربردی، آزمایشگاهی و برنامه تحقیقاتی ارائه می شود. مقصود از مرحله کارشناسی اقیانوس شناسی تربیت انسان هایی است که با دانش کافی از اصول علمی اقیانوس ها و شناخت از مسائل علوم دریایی توانایی  انجام خدمات زیر را داشته باشند؛

  1. شناخت و تحقیق مسائل علمی در خصوص شیمی دریا، زمین شناسی دریا، فیزیک دریا، و زیست شناسی دریا
  2. اماده شدن برای ادامه تحصیل در مقطع های بالاتر در باره هر یک از گرایش های مرتبط با دانش های دریایی.

اهمیت بسیار زیاد دریا در تعاملات تجاری و اقتصادی و تاثیر پدیده های دریایی بر روی قاره ها و نقش آن ها در زندگی انسان نیاز به مطالعات دریایی و ارتقاء سطح کیفی دانش دریای را در جهت بهره وری بهینه از دریا محسوس تر می نماید. خصوصاً اینکه کشور ایران دارای حدوداً بیش از ۲۰۰۰۰ کیلومتر مرز آبی است.

شمار واحد ها برای دانشجویان ورودی ۹۰ و ۹۱،  ۱۳۴ واحد و شمار واحد دانشجویان ورودی ۹۲ به بعد ۱۳۵ واحد می باشد(بر اساس سرفصل بازنگری شده).

دانشجویان این دوره بسته به دروس تخصصی و اختیاری ارائه شده؛ در ۴ گرایش فیزیک دریا، زمین شناسی دریا، شیمی دریا، یا زیست شناسی دریا ادامه تحصیل دهند. ارائه واحد های تخصصی و اختیاری بسته به امکانات و سیاست های دانشگاه مربوطه و نیز میل دانشجویان دانشگاه می باشد.

توانایی های لازم رشته اقیانوس شناسی

متقاضی رشته اقیانوس شناسی باید به دریا علاقه داشته باشد همچنین روحیه پژوهشی و جست و جویی نیز لازم است . شما باید با دریا سازگار باشید و بتوانید با آن ارتباط برقرار کنید علاوه بر آن می بایست بتوانید محسبات و پیشبینی های لازم را برای امور مرتبط به دریا انجام دهید.

یک نکته در مورد رشته اقیانوس شناسی

امروزه ، با توجه به کاهش روز افزون ذخایر مناطق خشکی نیاز انسان به محیطهای دریایی روز به روز در حال فزون است . کشور ایران با توجه به مرزهای گسترده ابی در شمال و جنوب دارد و لزوم بهره برداری از منابعی که در محیط های آبی وجود دارد،نیازمند به بهره گیری از علم نوین فیزیک دریا می باشد.

توانایی دانش آموختگان فیزیک دریا

فارغ تحصیلان دوره کارشناسی ارشد فیزیک دریا می توانند در مراکز پژوهشی یا ارگان های مختلف نظیر مرکز ملی اقیانوس شناسی ،  اداره سواحل و بنادر ، اداره کشتیرانی ،  سازمان شیلات ، سازمان محیط زیست ،  وزارت راه و ترابری ،وزارت جهاد کشاورزی ،وزارت  دفاع ، سازمان هواشناسی  و شرکت های خدمات مهندسین مشاور فعالیت کنند.

از دیگر توانمندی های این دانش اموختگان می توان به تدریس درس های فیزیک دریا در مرحله کارشناسی ، همکاری در انجام پروژه های مربوط به فیزیک دریا و انتشار مقاله و کتب در این زمینه می باشد.

همچنین این افراد می توانند در زمینه هایی اعمم از مدل سازی فیزیکی و عددی یرای پیش بینی پدیده های دریایی ، مشاهدات میدانی ،  تفسیر تصاویر ماهواره ای محیط های دریایی و بررسی آلودگی های موجود در محیط های دریایی فعالیت کنند.

دانشجو هایی که در رشته اقیانوس شناسی ثبت نام می کنند معمولا دانشجویان کارشناسی رشته های علوم پایه : ریاضی  وهواشناسی  ، فیزیک و در علوم  مهندسی : همران ، مکانیک و کامپیوتر می باشند .

زمین شناسی اقیانوس ها به بررسی ماهیت زمین در اعماق اقیانوس ها می پردازد. برای مثال اینکه چه گونه حوزه های اقیانوسی ایجاد شده و از بین میروند یا تبادل مواد در اعماق این آب ها چگونه رخ می دهد. رخداد چنین فرایندهایی که بوسیله مشاهدات مستقیم و مدل سازی کامپیوتری مورد مطالعه قرار می گیرد ممکن است چند سال یا میلیون ها سال طول بکشد.

زمین شناسی اقیانوس ها مطالعه ژئولوژی زمین هایی است که با آب پوشیده شده اند. زمین شناسان دریایی به جمع آوری اطلاعات در باره توپوگرافی و نیز شکل کف اقیانوسها ،  انواع رسوبات این اعماق ، ترکیب و ساختار زیرین اقیانوسها و فرایندهای زمین شناسی ( تئوری تکتونیک صفحه ای ) می پردازد. با کمک این داده های اطلاعاتی ، آن ها ذخایر معدنی موجود در کف اقیانوس ها را سنجش . احتمال رویداد خطرات را پیش بینی می کنند. ایضا به مطالعه فرایندهای زمین شناسی می پردازند و درک علمی انسان را از زمین بالا می برند.

اقیانوس شناسی زمین شناختی در رشته اقیانوس شناسی

رسوب گذاری دریایی- در این گرایش  به مطالعه توزیع رسوب هایی ساحلی و دریایی مربوط به هیدرودینامیک های حاضر ونیز سیر شکل گیری رسوبات کواترنری در محیطهای انتقالی و دریایی و نیز رفتار سطوح آبی در برابر نوسانهایی که در نواحی رسوبی رخ می دهد، می پردازد.

دیرینه شناسی دریایی : درآزمایشگاه های دیرینه شناسی خرد از روزنه داران و استراکوداها به عنوان شاخص های زیستی برای توصیف ومطالعه کیفیت محیط های دریایی در نواحی ساحلی و برکه هایی با عمق کم استفاده می شود چرا که این ارگانیسم ها به صورت  مستقیم نسبت به تغییرات پارامترهای زیست محیطی واکنش نشان می دهند.

چینه شناسی دریایی کواترنری: مقصود از انجام این مطالعات درک تغییرات زیست محیطی است که دردوره پلیستوسن و هولوسن صورت میگیرند و این کار با استفاده ازداده های حاصل از انالیزهای رسوب شناسی ،زمین شناسی ،چینه شناسی زیستی و نیز چینه شناسی لرزه ای انجام میشود. از اهداف دیگر این مطالعات درک سیر تکاملی زمین شناختی محیط های رسوبی نواحی ساحلی و قاره ای در قسمت شمالی کشور برزیل است ( دمای ۱۵ تا ۲۹ )درجه سانتی گراد.

فرآیندهای اقیانوسی در رشته اقیانوس شناسی

افرادی که در سواحل دریا زندگی می کنند می باید بتوانندرفتار فرایندهای ژئولوژیکی ساحلی را پیش بینی کنند .مثلا فرسایش طبیعی در سواحل عموما به کندی صورت می گیرد.صخره های دریایی آرام آرام بر هثر برخورد با موجهای مستقیم عقب نشینی می کنند یا زلزله ها پدیده ای مخربی هستند که شدت تخریب ان در سواحل بیشتر است.امواج لرزهای دریا (تسونامی) ناشی از یک زلزله می تواند تا هزاران مایل در اقیانوس ها پیش برود و موجب ویرانی سواحل شود.متخصصان تا کنون نتوانسته اند به موقع هجوم این امواج را پیش بینی کنند اما امواج محلی که که بر اثر لغزشهای زمینی زیر دریایی ایجاد می شوند از نشانه های پنهان این پدیده می باشد.

نتیجه گیری در مورد رشته اقیانوس شناسی

رشته اقیانوس شناسی رشته خوبی برا افراد علاقه من به دریا و آب هاست . ومیتواند زمینه شغلی خوبی به وسیله ان ایجاد نمود چرا که کشور ایران هنوز به ارتقای کامل در بخش صنایع دریایی نرسیده ولی باید به این نکته هم توجه کرد که رشته اقیانوس شناسی باید با توانایی های متقاضی هماهنگ باشد.

 

0/5 ( 0 نظر )


نیازمندی های مرتبط

لطفاً هنگام تماس اعلام نمایید که در آسمونی شماره تلفن را دیده اید

نظر خودتان را ارسال کنید