تاريخچه اختراع انواع ساعت

invention-clock(5)

ساعت با فرم نوين ۲۴ ساعتي حداقل از قرن پانزدهم مورد استفاده بوده است؛ حدود شش قرن قبل از ميلاد، بابلي ها «در عصر امپراطوري دوم» چند مورد ابداعي از خود به جاي گذاشته اند که امروزه نيز مورد استفاده کليه کشور هاست. مرسوم داشتن هفت روز هفته و تعيين عدد پايه ۶۰ براي ساعت، از يادگارهاي بابلي ها بشمار مي رود. بابلي ها عقيده داشتند چون عدد ۶۰ به اعداد ۱، ۲، ۳، ۵، ۶، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۳۰ قابل تقسيم است. لذا، اين عدد را پايه در نظر گرفته و مبناي تقسيم بندي ساعت قرار دادند. همچنين تقسيم بندي دايره به ۳۶۰ درجه «مضربي از ۶۰» از کارهاي بابلي ها مي باشد.برای دیدن تاریخچه انواع ساعت با آسمونی همراه باشید.

انواع ساعات ابتدائي:

بد نيست بدانيم که در گذشته بشر براي دانستن وقت و ايام، با توجه به تجربه و دانش زمانه، ساعت هائي را اختراع کرده و مورد استفاده قرار داده است که مهم ترين آنها عبارت است از:
ساعت سايه اي:مصريان قديم ساعتي ساختند که به آن ساعت سايه اي مي گفتند. اين ساعت به گونه اي بود که سايه قطعه اي چوب عمودي برروي يک قطعه چوب افقي مي افتاد و زمان را با ان اندازه مي گرفتند.

ساعت آبي:

ساعت آبي نيز توسط مصريان اختراع شد. در اين نوع ساعت، از جريان يک نواخت آب استفاده مي شده، به اين ترتيب که داخل ظرف مدرج سوراخ دار را با آب پر مي کردند که آب قطره قطره از سوراخ کوچک مي چکيده و با توجه به مقدار آب خروجي، زمان تا حدودي معلوم مي شده است.

invention-clock(9)
ساعت آفتابي:

در ساعت خورشيدي، ميله اي عمودي بر سطح افقي نصب مي شده است که با اندازه گيري سايه آن ميله، زمان معلوم مي شده است (در ادامه به اين نوع ساعت بيشتر پرداخته شده است).

invention-clock(1)
ساعت شني يا ماسه اي:

از دو حباب شيشه اي چسبيده به هم تشکيل مي شده که ميان آن، سوراخ باريکي براي رد شدن شن يا ماسه تعبيه مي کردند تا شن ها بتدريج از حباب بالا به حباب پايين جمع شود. بعد ظرف را وارونه مي کردند و همان عمل تکرار مي شد. با معلوم شدن تعداد دفعات جابجا شده شن ها در حباب ها، حدود تقريبي زمان مشخص مي گرديد.

invention-clock(7)

ساعت شمعي:

در اين نوع ساعت، بدنه شمع مدرج مي شد و با سوختن شمع و کوتاه شدن آن زمان را محاسبه مي کردند.

invention-clock

انواع جديدتر ساعت:

با پيشرفت علم و دانش بشري، به تدريج ساعت هاي دقيق تر مکانيکي، وزنه اي، فنردار، برقي، باطري دار و کامپيوتري جاي ساعت هاي آبي، آفتابي و ماسه اي را گرفتند. مخصوصا از زمان استفاده انسان از فنر جهت راه انداختن چرخ هاي دندانه دار، که به ساعت شمار و دقيقه و حتي ثانيه شمار متصل هستند، سنجش دقيق زمان براي همه به طور ساده امکان پذير گرديد

. در اوايل قرن شانزدهم اولين ساعت مچي آهني، که نسبتا زمخت بوده، توسط يک نفر آلماني ساخته شد. بعدها در اواخر قرن هجدهم با استفاده از فنر و چرخ دنده هاي بسيارکوچک، امکان ساختن ساعت هاي مچي ظريف به وجود آمد، به طوري که اولين ساعت هاي مچي شبيه ساعت هاي امروزي، در کشور سوئيس «از سال هاي ۱۷۹۰ به بعد» ساخته شد.

بين سال هاي ۱۸۶۵ تا ۱۸۶۸ بزرگ ترين، حجيم ترين و جسيم ترين ساعت ديواري جهان، در کليساي سن پير در فرانسه نصب گرديد. ارتفاع ساعت ۱/۱۲ متر عرض آن ۰۹/۶ متر و ضخامتش ۷/۲ متر بوده که از ۹۰۰۰۰ قطعه تشکيل شده است. در مقابل بزرگ ترين ساعت، ظريف ترين ساعت دنيا فقط ۹۸/۰ ميلي متر قطر دارد.

invention-clock(8)

ساعت هايي با تکنولوژي هاي جديد:

تکنولوژي امروزي، انسان را قادر ساخته ساعت هاي بسيار ظريف و دقيق مکانيکي، تمام الکترونيکي، کامپيوتري و حتي اتمي بسازد.

ساعت آفتابي:

توالي فصل ها و تأثير آن بر زندگي انسان ها از زمان هاي دور، دانش تقويم را به نيازي اصلي براي انسان در تمدن هاي بزرگ تبديل کرد. موضوع اصلي تقويم سنجش و اندازه گيري زمان بود و در اين ميان دانستن مدت روز و داشتن زمان آن بسيار مهم مي نمود. حضور خورشيد در آسمان و تکرار روز و شب انديشهٔ ساخت نخستين ابزار براي سنجش زمان را در انسان ايجاد کرد و به اين ترتيب ساعت هاي آفتابي به عنوان اولين ساعت ها ساخته شد و با درک بهتر انسان از کارايي کرهٔ آسماني پيشرفت بيشتري کرد.

براساس نوشته هاي هرودوت قدمت اين ساعت ها به ۵۰۰۰ سال قبل برمي گردد و او ساخت اين ابزار را به سومري ها و کلداني ها نسبت مي دهد، اقوامي که در منطقهٔ بين النهرين مي زيستند.

Sun clock

بر مبناي مدارک موجود نخستين کسي که به محاسبات نظري ساعت هاي آفتابي توجه کرد و باعث رواج آن ها شد، آنکسيماندر اهل ملطيه در قرن ۶ پيش از ميلاد بود. در اين دوران بود که ساعت هاي آفتابي در نقاط مختلف امپراطوري يونان گسترش يافت. خارج از تمدن يونان، در حدود ۳۴۰ سال پيش از ميلاد ستاره شناسي کلداني به نام بروسوس نخستين ساعت آفتابي کروي را طراحي کرد. در اين ساعت آفتابي جذاب شاخص درون نيمکره اي واقع بود که علاوه بر نشان دادن زمان بر حسب يک تقسيم بندي ۱۲ ساعتهٔ طول روز، بلنداي سايه و نيز فصل ها را مشخص مي کرد.

نخستين ساعت هاي آفتابي که شايد حتي پيش از اين اقوام نيز بوده است، تنها گذر خورشيد را از نصف النهار ناظر مشخص مي کرد که همان ظهر شرعي است. سومري ها اين ساعت را گسترش دادند و اولين نمونه ساعت هاي آفتابي عمودي را ساختند. در اين ساعت ها که ساده ترين نوع ساعت هاي آفتابي است، يک شاخص عمودي سايه اي بر صفحه اي مي اندازد که تقسيم بندي آن نشانگر ساعت هاي روز است.

ساعت آفتابي وسيله اي است که زمان را با استفاده از مکان خورشيد در آسمان مي سنجد. معمول ترين نوع ساعت آفتابي از ميله اي ساخته شده است که روي صفحه اي قرار دارد و ساعت هاي شبانه روز روي صفحه نشانه گذاري شده اند. وقتي مکان خورشيد در آسمان عوض مي شود، مکان سايهٔ ميله هم روي صفحه جابه جا مي شود و ساعت را نشان مي دهد.

invention-clock(10)

ساعت هاي آفتابي در فرهنگ مردم:

در بيشتر شهرهاي بزرگ اين ساعت ها در ميدان اصلي نصب مي شد تا مردم ساعت را بدانند. نمونه هاي بسياري از اولين ساعت هاي آفتابي تا امروز وجود دارد که با پيشرفت علم و دانش انسان در زمينهٔ رياضيات، کامل تر و دقيق تر شده است و امروزه اين ساعت ها به عنوان نمادي از تمدن هر سرزمين مورد توجه قرار مي گيرند.

دقت ساعت هاي آفتابي:

بيشتر ساعت هاي آفتابي تزئيني براي عرض جغرافيايي ۴۵ درجه طراحي مي شوند. اگر بخواهيم چنين ساعت هايي را براي عرض هاي جغرافيايي ديگر به کار ببريم، بايد صفحهٔ ساعت را کج کنيم تا محور ساعت (راستاي ميلهٔ ساعت) موازي با محور چرخش زمين قرار بگيرد و راستايش (در نيم کرهٔ شمالي) به سمت قطب شمال باشد. ساعت هاي آفتابي معمولي، زمان ظاهري خورشيدي را نشان مي دهند. اين زمان با زماني که از ساعت مي خوانيم کمي فرق دارد و در طول سال تا حدود ۱۵ دقيقه جابه جا مي شود. اين ساعت ها تنها ۴ روز در طول سال با ساعت هاي مکانيکي مطابقت دارند (۱۶ آوريل، ۱۴ ژوئن، ۲ سپتامبر و ۲۵ دسامبر).

invention-clock(11)

اين پديده به اين خاطر است که راستاي محور چرخش زمين به دور خود کاملاً ثابت نيست و زمين هنگام چرخش به دور خود کمي تاب مي خورد. ساعت هاي آفتابي دقيق هميشه جدول يا نموداري در کنار خود دارند که اين اختلاف زمان را در ماه هاي مختلف سال تصحيح مي کند. برخي ديگر از ساعت هاي آفتابي پيچيده نيز با خميده کردن خط ساعت ها روي صفحهٔ خود يا با روش هاي ديگر مستقيماً ساعت درست را نشان مي دهند.

انواع جديدتر ساعت:

با پيشرفت علم و دانش بشري، به تدريج ساعت هاي دقيق تر مکانيکي، وزنه اي، فنردار، برقي، باطري دار و کامپيوتري جاي ساعت هاي آبي، آفتابي و ماسه اي را گرفتند. مخصوصا از زمان استفاده انسان از فنر جهت راه انداختن چرخ هاي دندانه دار، که به ساعت شمار و دقيقه و حتي ثانيه شمار متصل هستند، سنجش دقيق زمان براي همه به طور ساده امکان پذير گرديد.

در اوايل قرن شانزدهم اولين ساعت مچي آهني، که نسبتا زمخت بوده، توسط يک نفر آلماني ساخته شد. بعدها در اواخر قرن هجدهم با استفاده از فنر و چرخ دنده هاي بسيارکوچک، امکان ساختن ساعت هاي مچي ظريف به وجود آمد، به طوري که اولين ساعت هاي مچي شبيه ساعت هاي امروزي، در کشور سوئيس «از سال هاي ۱۷۹۰ به بعد» ساخته شد.

invention-clock(2)

بين سال هاي ۱۸۶۵ تا ۱۸۶۸ بزرگ ترين، حجيم ترين و جسيم ترين ساعت ديواري جهان، در کليساي سن پير در فرانسه نصب گرديد. ارتفاع ساعت ۱/۱۲ متر عرض آن ۰۹/۶ متر و ضخامتش ۷/۲ متر بوده که از ۹۰۰۰۰ قطعه تشکيل شده است. در مقابل بزرگ ترين ساعت، ظريف ترين ساعت دنيا فقط ۹۸/۰ ميلي متر قطر دارد.

ساعت هايي با تکنولوژي هاي جديد:

تکنولوژي امروزي، انسان را قادر ساخته ساعت هاي بسيار ظريف و دقيق مکانيکي، تمام الکترونيکي، کامپيوتري و حتي اتمي بسازد.
ساعت با فرم نوين ۲۴ ساعتي حداقل از قرن پانزدهم مورد استفاده بوده است؛ حدود شش قرن قبل از ميلاد، بابلي ها «در عصر امپراطوري دوم» چند مورد ابداعي از خود به جاي گذاشته اند که امروزه نيز مورد استفاده کليه کشور هاست. مرسوم داشتن هفت روز هفته و تعيين عدد پايه ۶۰ براي ساعت، از يادگارهاي بابلي ها بشمار مي رود. بابلي ها عقيده داشتند چون عدد ۶۰ به اعداد ۱، ۲، ۳، ۵، ۶، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۳۰ قابل تقسيم است. لذا، اين عدد را پايه در نظر گرفته و مبناي تقسيم بندي ساعت قرار دادند. همچنين تقسيم بندي دايره به ۳۶۰ درجه «مضربي از ۶۰» از کارهاي بابلي ها مي باشد.

همچنین مطلب زیر را ببینید:

تصاویری از ساعت های دیواری مدرن

0/5 ( 0 نظر )


نظر خودتان را ارسال کنید