تازه های آسمونی
صفحه اصلی > دین و اندیشه > دین پژوهی و ادیان > استخاره گرفتن صحیح است یا خیر؟
تبلیغات اینترنتی

استخاره گرفتن صحیح است یا خیر؟

Divination getting is correct استخاره گرفتن صحیح است یا خیر؟

بسیاری از افراد برای انجام کارهایشان از استخاره کمک می گیرند. معمول ترین نوع استخاره، استخاره با قرآن و استخاره با تسبیح است. اما واقعا دلیل افراد برای گرفتن استخاره چیست؟ یعنی اگر استخاره بد آمد هرگز آن کار را انجام نمی دهند؟ اصلا استخاره گرفتن درست است؟ ما در این مقاله از آسمونی به همه این سوالات و همه ابهاماتی که شما در زمینه استخاره دارد پاسخ می دهیم پس تا پایان این مقاله ما را همراهی کنید.

استخاره به معنی طلب خیر از خداوند است. یعنی انسان قبل از انجام کار به درگاه الهی دعا کند و از او در آن کار طلب خیر کند و از او بخواهد اگر این کار به خیر و صلاح اوست او را در انجام آن موفق کند و اسباب و مقدمات آن را مهیا کند و اگر به صلاح او نیست موفق بر انجام آن نشود.

یعنی استخاره یک دعاست و در این زمینه از امامان معصوم دعاهایی رسیده مانند دعای استخاره ی امام سجاد در صحیفه ی سجادیه. اما آنچه که امروزه به استخاره با قرآن مشهور است در واقع تفأل زدن به قرآن است که در این زمینه هم روایاتی هست (جلد 91 ، صفحه 232 بحارالانوار) و در مورد آن باید گفت که ابتدا وظیفه ی شخص این است که در مورد آن کاری که می خواهد استخاره کند تحقیق و مشورت کند اگر باز هم ته دل مکدر بود بر خداوند توکل کند و از خداوند طلب خیر در رجوع به قرآن کند و هر چه آمد عمل کند. البته این نکته را باید یاد آور شد که به نظر تمامى علماى دین و صاحب نظران، استخاره از ادله شرعى نیست؛ یعنى، عمل بر طبق آن هیچ الزام دینى ندارد. بنابراین مخالفت با استخاره اشکال شرعى ندارد. خصوصا که اغلب استخاره‏ هاى مصطلحى که مردم انجام می‏دهند، به مورد و به جا نیست؛ زیرا تا عقل و خرد و مشورت با افراد ذی‏صلاح است، نوبت به استخاره نمی‏رسد. از این رو اگر متقاضى استخاره در تضاد با یکى از احکام شرع و وظایف مکلف باشد، مسلما هیچ گونه اعتبارى ندارد؛ مانند این که شخصى استخاره کند که نماز بخواند یا نه و استخاره بد بیاید و یا استخاره کند که کار حرامى را انجام دهد و خوب بیاید. از این رو استخاره در صورت تضاد با احکام شرعى هیچ اعتبارى ندارد. در صورت متضاد نبودن نیز عمل بر طبق آن واجب نیست.

براى به جا بودن استخاره، باید امور زیر را مورد ملاحظه قرار داد: 1- پیش از استخاره باید درباره خوبی‏ها، بدی‏ها، منافع و مضار کار مورد نظر فکر، تدبر، تعقل و سنجش صورت گیرد. 2- با افرادى که در آن زمینه اطلاعات کافى دارند مشورت شود. 3- آن کار از امورى باشد که انسان خودش می‏خواهد انجام دهد (مثلاً اگر به فلان سفر بروم، خوب است یا نه) نه این که به نیت فال و پیش‏گویى باشد (مثلاً فردا در دادگاه تبرئه می‏شود یا نه و یا در امتحان قبول میشود یا نه؟). اگر شخصى تمام این مراحل را انجام داد و به نتیجه قاطعى نرسید و نتوانست تصمیم‏ گیرى کند، آن وقت نوبت مشورت با خداوند به شکل استخاره میرسد.

اما استخاره با تسبیح بدین صورت است که : تسبیح را به دست گیرد و سه مرتبه صلوات بفرستد.

بعد یک قبضه از تسبیح را در دست بگیرد و دو تا دو تا بشمارد در انتها اگر دو تا باقی ماند بد است و اگر یکی باقی ماند خوب است.

همانطور که گفته شد استخاره در اصل به معنای طلب خیر نمودن است. واژه استخاره در منابع حدیثی شیعه و سنی معمولا به دو معنا بکار رفته است: نخست :به معنای عام یعنی طلب خیر نمودن از خدا در تمام امور، اینکه برای مومن بهتر است در کارها و تصمیمات خود از خدا طلب خیر کند و در قلب و نیت و عملش امور را به خدا واگذار کند و از او بخواهد امورش ختم به خیر شود. طبق این معنا، استخاره به زمان و مکان و شرایط خاصی اختصاص ندارد. این استخاره در واقع نوعی دعا است نه مشاوره. در حدیثی از امام صادق (ع) آمده است که فرمودند: یقول الله عز و جل: من شقاء عبدی ان یعمل الاعمال و لا یستخیرنی (وسائل الشیعه، ج8، ص79)

دوم :استخاره به معنای خاص؛ در این معنا مومن با انجام یکسری اعمال در پی این است که بداند کاری که می خواهد انجام دهد آیا به خیر اوست یا نه. این استخاره در حقیقت نوعی مشورت با خداست. معمولا این نوع از استخاره میان عموم مردم شایع است. از دیرباز محققان زیادی در خصوص ماهیت و آداب و روش های این نوع استخاره کتاب ها و رساله ها نوشته اند.

شایسته است اشاره ای هم به تفأل داشته باشم. تفأل یعنی تعبیری خاص از آیات قرآن یا عبارات کتب بزرگان. در بیشتر روایات استخاره از واژه تفأل نیز استفاده شده و به نوعی مترادف و معادل آن استعمال شده است. استخاره و تفال به قرآن با هم تفاوتی ندارند و هر دو یک چیز است. البته روایتی از امام صادق (ع) داریم که فرمودند: لا تتفال بالقرآن (کافی، ج2، ص629) که فقط همین یک روایت نقل شده و از نظر سند هم ضعیف است و برخی از علما وجه آن را بیان کرده اند (الوافی، ملامحسن فیض کاشانی، ج9 ، ص1409)

در روایات اسلامی تفال به معنای خاص دیگری نیز بکار رفته و از آن نهی شده است و آن معنای تشاءم (تعبیر به شوم کردن) است یعنی همان فال بد زدن و اینکه برخی از امور یا زمان ها و مکان ها نحس شمرده شود. در روایات از این تفال نهی شده است. البته این ربطی به تفال به معنای استخاره ندارد.

استخاره در روایات چه جایگاهی دارد؟

استخاره به معنای خاص آن نزد عموم فرقه های اسلامی مورد پذیرش است. روایات زیادی درباره آن وجود دارد و و نوعی اجماع از ناحیه محققان شیعه و سنی درباره آن می توان مشاهده کرد. در روایات استخاره روش های مختلفی ذکر شده است: استخاره به قرآن (با بیش از 5 روش)، استخاره با تسبیح (با بیش از 6 روش)، استخاره با رقعه- برگ کاغذ- (با بیش از 9 روش)، استخاره با نماز و دعا (با بیش از 5 روش)، استخاره با بندق – گل خشک شده شبیه مهر- (با بیش از 4 روش)، استخاره با سنگ ریزه (با بیش از 5 روش) و استخاره به روش استشاره. شایع ترین نوع استخاره، استخاره با قرآن و تسبیح است که در کتب روایی درباره آنها صحبت شده و مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی نمونه های خوبی از روایات را بیان کرده است.

استخاره در چه اموری و در چه زمان هایی جایز است؟ آیا برای انجام همه امور می توان دست به استخاره زد؟

در این راستا باید گفت استخاره درباره واجبات و محرمات وجهی ندارد. حتی در امور مکروه نیز معنا ندارد؛ استخاره درباره امور بی اهمیت و پیش پاافتاده نیز صحیح نیست. همچنین در کاری که می توان با عقل و مشورت و علم به آن رسید، استخاره جایگاهی ندارد. بنابراین استخاره باید بعد از تعقل و مشورت و طی کردن راه حل های معمول مسائل و مشکلات باشد و اگر شخص به مرز تحیر و سرگردانی رسید آنگاه به استخاره رو آورد.

باید این نکته را مد نظر داشت که بیشتر روایات فقط به آداب استخاره پرداخته اند. در روایات استخاره، امام معصوم به نتیجه داشتن یا نداشتن استخاره اشاره ای نکرده و عمدتا بحث از خیر بودن یا نبودن و یا اقدام کردن و یا نکردن به میان آمده نه فراتر از آن. بنابراین استخاره گر نمی تواند کشف نفع یا ضرر مادی خود در قبال کار یا تصمیمش را از استخاره انتظار داشته باشد بلکه استخاره به مجموع خیر و مصلحت دنیوی و اخروی شخص در انجام یا ترک کار اشاره دارد. پس مفهوم خوب آمدن استخاره این نیست که استخاره کننده در انجام آن کار حتما به نتیجه مطلوب خودش می رسد یا هیچ ضرری به او نخواهد رسید، بلکه به این معناست که آن تصمیم یا کار مورد نظر در مجموع به صلاح دنیوی و اخروی اوست و به خیر و سعادت او ختم می شود، اگرچه ممکن است با ضرر و بلا قرین باشد. امام صادق(ع) فرمودند: “و لتکن استخارتک فی عافیه فانه ربما خیر للرجل فی قطع یده و موت ولده و ذهاب ماله.” (کافی، ج3، ص472)

چه کسانی صلاحیت انجام استخاره را دارند؟

اینکه درباره مطالبی که استخاره کننده از گذشته یا آینده شخص و یا از نحوه پیشرفت کار او بیان می کند توجه به این دو نکته مهم است: نخست آن که استخاره کننده گاه مطالب را از سیاق آیات استنباط می کند؛ این ممکن و مجاز است و به مرتبه روحی خاصی مشروط نیست. هر چند باید شرایطی که در روایات برای استخاره آمده را رعایت کند و مخصوصا اخلاص مورد تاکید است. استخاره کننده گاه در کنار استخاره به قرآن از نیروی باطنی و شهودی خودش کمک گرفته و مطالبی را از آینده خبر می دهد؛ این صورت تنها مخصوص اولیای الهی است و باید از افراد متظاهر و عوام فریب دوری جست. از آنچه گفته شد روشن می شود به چه کسانی باید برای استخاره مراجعه کرد.

آیا عمل به استخاره الزامی است؟

هیچ الزامی در عمل به آن نیست و ترک عمل به استخاره حرام نیست، هرچند علما گفته اند اگر استخاره کرد افضل و بهتر است برخلاف آن عمل نشود.

استخاره با قرآن‏

استخاره با قرآن این است که اگر واقعاً انسان بر سر دو راه متحیر ماند بعد از طلب خیر از خدا و مشورت با اهلش و … باز هم نتوانست راهی را انتخاب کند قرآن را باز کند راهش را خدا نشان می‏‌دهد.

از امام صادق علیه السلام حکایت شده: ” اگر نتوانستی کاری را تشخیص دهی قرآن را باز کن اولین چیزی که به چشمت آمد طبق آن عمل کن. مثلًا اگر آیه‏ بهشت بود طبقش عمل کن، اگر آیه‏ عذاب بود طبقش عمل نکن6″.

دلایل جواز استخاره با قرآن

درباره‌ی استخاره با قرآن روایاتی از پیشوایان معصوم علیهم السلام نقل شده است که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

روایت شده است که: یسع بن عبدالله قمی به امام صادق(ع)عرض کرد: گاهی می‌خواهم کاری انجام دهم ولی متحیر هستم که آیا انجام دهم یا نه؟ امام صادق (ع)به او فرمود: “هنگام نماز که شیطان از هر وقت دیگر از انسان دورتر است قرآن را بگشا، اولین آیه‌ای که در آغاز صفحه دست راست می‌بینی، عمل کن7”.

همچنین از رسول خدا(ص)نقل شده است که فرمود: هنگام استخاره با قرآن، ابتدا سه بار سوره‌ی توحید را بخوان سپس سه بار صلوات بر محمد و آلش بفرست، سپس بگو: «اللهم تفألت بکتابک و توکلت علیک فأرنی من کتابک ماهو مکتوم من سرک المکنون فی غیبک». یعنی: “خدایا به کتاب تو تفأل می‌زنم، و بر تو توکل می‌کنم و از کتابت آن‌چه را که در نهان غیب تو، پوشیده شده به من بنمایان.» پس از این دعا، قرآن را بگشا و از سطر اول، صفحه‌ی سمت راست، مقصود خود را به دست آور.8”

در جایی دیگر نقل شده که وقتی خبر تولد زید را به پدر بزرگوارش امام سجاد(ع) دادند، امام به اصحاب خود رو کرد و فرمود: نام این کودک را چه بگذارم؟ هر کس، نامی گفت، حضرت قرآن طلبید قرآنی را به آن حضرت دادند، به قران تفأل زد، این آیه آمد: «وفضل الله المجاهدین علی القاعدین اجراً عظیماً».بار دیگر قرآن را گشود، این بار در آغاز صفحه‌ی اول قرآن، این آیه آمد: «ان الله اشتری من المؤمنین انفسهم و اموالهم بان لهم الجنه یقاتلون فی سبیل الله… وذلک هو الفوز العظیم».امام سجاد (ع)به این دو آیه نظر انداخت و دید هر دو در مورد جهاد در راه خدا است و از آنچه که رسول خدا (ص) در مورد «زید» فرموده بودند که در صلب امام سجاد (ع)پدید می‌آید، دریافت که این کودک همان زید است، آن‌گاه مکرّر به حاضران فرمود: “سوگند به خدا این همان «زید» است9” و نام او را زید گذاشت.

< اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی >

🔗 لینک کوتاه: http://www.asemooni.com/?p=193313
تبلیغات اینترنتی

اینم جالبه !

secularism1

سکولاریسم چیست

سکولاریسم عقیده‌ای مبنی بر جدا شدن نهادهای حکومت از نهادهای مذهبی و مقام‌های مذهبی است. …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.