تازه های آسمونی
صفحه اصلی > سبک زندگی > آداب و اخلاق > رابطه زبان با فکر و اخلاق
تبلیغات اینترنتی

رابطه زبان با فکر و اخلاق

relationship with language thought and ethics رابطه زبان با فكر و اخلاق

 

بى شک زبان دریچه روح آدمى است، یعنى از لابه‏لاى کلمات هر کس بخوبى مى‏توان به اعماق درون او پى برد; و بعکس سخنان و کلمات هر کس در روح و جان او اثر مى‏گذارد و تدریجا آن را به رنگ خود در مى‏آورد و به این ترتیب این دو در یکدیگر تاثیر متقابل دارند.

از میان آیات قرآن مجید، آیه‏30 سوره محمد صلى الله علیه و آله گواه بر این است که میان زبان و فکر و اخلاق، رابطه خاصى است‏به گونه‏اى که با توجه به کلماتى که بر زبان جارى مى‏شود مى‏توان اعماق ضمیر انسان را کاوش کرد، وبا استفاده از همین رابطه از قدیمترین ایام و بویژه امروز، براى پى بردن به نیات، افکار و اسرار درون اشخاص از بازجویى‏هاى ماهرانه و حساب شده استفاده کرده و مى‏کنند.

در این آیه که درباره منافقین آمده چنین مى‏خوانیم: «و لو نشاء لاریناکهم فلعرفتهم بسیماهم و لتعرفنهم فى لحن القول و الله یعلم اعمالکم; اگر بخواهیم آنها را به تو نشان مى‏دهیم، تا آنها را با قیافه‏هایشان بشناسى (ولى این کار لزومى ندارد) تو مى‏توانى آنها را از سخنانشان بشناسى، و خداوند اعمال همه شما را مى‏داند.»

به گفته «راغب‏» در «مفردات‏»، «لحن‏» به معنى منحرف ساختن سخن از قواعد و سنن خاص آن است; یا اعراب غلطى به آن بدهند و یا از صورت صراحت‏به کنایه و اشاره بکشانند، و منظور از «لحن‏القول‏» در آیه‏شریفه همین معنى اخیر است، یعنى از کنایه‏ها و تعبیرات دو پهلو یا موذیانه منافقان مى‏توانى آنها را بشناسى و به اسرار درون آنها پى‏ببرى!

در حدیثى از «ابو سعید خدرى‏» آمده است که مى‏گوید: «لحن القول بغضهم على بن ابیطالب، و کنا نعرف المنافقین على عهد رسول‏الله ببغ-ضهم على بن ابیطالب; منظور از لحن قول کینه و عداوت على‏بن‏ابیطالب علیه السلام است (یعنى یکى از مصداقهاى روشن آن، ابراز و دشمنى با آن حضرت مى‏باشد.) و ما منافقان را در عصر پیامبر صلى الله علیه و آله از کینه توزى آنها با على علیه السلام مى‏شناختیم.» 

در روایات اسلامى بطور گسترده به رابطه این دو اشاره شده است از جمله:

1- در حدیث معروفى از امام على‏بن‏ابیطالب علیهما السلام مى‏خوانیم:

«ما اضمر احد شیئا الا ظهر فى فلتات لسانه و صفحات وجهه; هیچ انسانى چیزى را در درون خود پنهان نمى‏کند مگر این که در سخنانى که از دهان او مى‏پرد، یا آثارى که در چهره و قیافه او منعکس مى‏گردد، آشکار مى‏شود!»

این سخن که مى‏تواند یکى از پایه‏هاى روانکاوى و روانشناسى را تشکیل دهد گویاى این حقیقت است که زبان آیینه تمام نماى روح آدمى است.

2- در حدیث دیگرى از همان حضرت مى‏خوانیم: الانسان لبه لسانه; خلاصه وجود انسان در زبان اوست!» 

3- در حدیث جالب دیگرى از همان بزرگوار آمده است که فرمود:«قلت اربعا، انزل الله تصدیقى بها فى کتابه، قلت المرء مخبوء تحت لسانه فاذا تکلم ظهر، فانزل الله تعالى و لتعرفن-هم فى لحن القول، قلت فمن جهل شیئا عاداه، فانزل الله، بل کذبوا بما لم یحیطوا بعلمه، و قلت قیمه کل امرء ما یحسن، فانزل الله فى قص-ه طالوت ان الله اصطفاه علیکم و زاده بسطه فى‏العلم والجسم، و قلت القتل یقل القتل، فانزل الله و لکم فى القصاص حیاه یا اولى الالباب; من چهار سخن (در عهد رسول‏خدا صلى الله علیه و آله)گفتم و خداوند (این افتخار را به من داد که) تصدیق آن را در کتابش نازل فرمود; من گفتم (شخصیت) انسان زیر زبانش نهفته شده است و هنگامى که سخن بگوید ظاهر مى‏شود، خداوند متعال در این زمینه چنین نازل فرمود: آنها (منافقان) را از طرز سخنانشان مى‏شناسى (ولتعرفنهم فى لحن القول; من گفتم هر کسى نسبت‏به چیزى جاهل است، دشمن آن است; و خداوند نازل فرمود: بلکه آنها تکذیب کردند چیزى را که بر آن آگاهى نداشتند. (بل کذبوا بما لم یحیطوا بعلمه; من گفتم قیمت هر کسى به اندازه کار خوبى است که مى‏تواند انجام دهد، و خداوند در قصه طالوت چنین نازل فرمود: خداوند او را از میان شما برگزیده، و او را در علم و توانایى‏جسمى وسعت‏بخشیده است. (ان الله اصطفاه علیکم و زاده بسطه فى العلم والجسم; من گفتم کشتن سبب مى‏شود که کشتن کم شود (قصاص سبب کاهش آدم کشى است.)، خداوند چنین نازل فرمود: براى شما در قصاص حیات و زندگى است اى صاحبان عقل!» (و لکم فى القصاص حیاه یا اولى الالباب 

4- در حدیث دیگرى از همان حضرت آمده است: یستدل على ع-قل کل ام-رء بما یجرى على لسانه; آنچه بر زبان هر کس جارى مى‏شود، دلیل بر میزان عقل اوست!»

باز از همان امام بزرگوار علیه السلام جمله گویا و پر معنى دیگرى در این زمینه وارد شده است آنجا که مى‏فرماید: «ایاک و الکلام فى مالا تعرف طریقته و لا تعلم حقیقته فان قولک یدل على عقلک و عبادتک تنبؤ عن معرفتک; بر حذر باش از این که درباره چیزى سخن بگویى که راه و رسم آن را نمى‏دانى و از حقیقت آن آگاه نیستى، زیرا گفتار تو دلیل بر میزان عقل توست، و چگونگى عبادت تو از میزان معرفت تو خبر مى‏دهد!»

کوتاه سخن این که، اهمیت زبان و نقش بسیار حساس و مؤثر آن در ساخت‏شخصیت‏بشر و جامعه انسانى بقدرى زیاد است که بر هیچ کس پوشیده نیست; به همین دلیل، در آیات و روایات اسلامى بازتاب گسترده‏اى دارد و آنچه در بالا آمد تنها بخشى از آن‏بود.

بدیهى است نعمتهاى بزرگ الهى سرمایه عظیمى هستند که خطرات و آفات آن نیز به همان اندازه عظیم است; کوهها هر چه عظیمتر و بلندتر باشند برکات و آثار آنها بیشتر است; ولى به همان نسبت، سقوط از آنها نیز خطرناکتر مى‏باشد.

معروف است: «در کنار کوههاى بلند دره‏هاى عمیق وجود دارد» و به همین ترتیب در کنار نعمتهاى بزرگ خطرات بزرگى نهفته شده است. نیروى اتم اگر در مسیر سازندگى قرار گیرد دنیایى را مى‏تواند آباد کند، و اگر مبدل به بمبهاى ویرانگر شود قادر است در مدت کوتاهى جهان را به ویرانى کشاند و از همین جا دریچه‏اى به سوى آفات زبان مى‏گشاییم.

< اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی >

🔗 لینک کوتاه: http://www.asemooni.com/?p=15793
تبلیغات اینترنتی

اینم جالبه !

vanette

حراجه حراج، خونه دار و بچه دار! زنبیل و بردار و بیار

تردد مستمر وانت بارهایی که برای خرید و فروش اقلام و کالا روزانه به کوچه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.