تازه های آسمونی
صفحه اصلی > سبک زندگی > آداب و اخلاق > پیوند مسائل اخلاقى با یکدیگر
تبلیغات اینترنتی

پیوند مسائل اخلاقى با یکدیگر

فضایل اخلاقى غالبا با یکدیگر مربوطند همان‏گونه که رابطه نزدیکى در میان رذایل اخلاقى دیده مى‏شود. به همین دلیل، جدائى کامل آنها از یکدیگر غالبا امکان پذیرنیست.

این پیوند و ارتباط گاهى به خاطر ریشه‏هاى مشترک آنها است و گاه به خاطر پیوند ثمرات و نتایج آنها با یکدیگر.

 

ethical issues associated with each پيوند مسائل اخلاقى با يكديگر

 

در قسمت اول یعنى پیوند ریشه‏ها، مثالهاى روشنى داریم; غیبت کردن در بسیارى از موارد زائیده صفت رذیله حسد است، شخص حسود مى‏کوشد با غیبت کردن کسى که مورد حسد اوست، آبروى او را ببرد و شخصیتش را درهم بشکند; تهمت و افتراء، تکبر و خودبرتربینى، تحقیر و کوچک شمردن دیگران نیز بسیار مى‏شود که از همان رذیله حسد سرچشمه مى‏گیرد.

بعکس، علو طبع همان‏گونه که جلو طمع را مى‏گیرد، با حسد و کبر و غرور و تملق و چاپلوسى نیز مبارزه مى‏کند.

در مورد نتائج و ثمرات نیز این پیوند بخوبى دیده مى‏شود، یک دروغ ممکن است‏سرچشمه دروغهاى دیگر شود، و گاه براى توجیه آن دست‏به گناهان و خطاهاى دیگرى بیالاید; و یا با انجام یک جرم، جرائم دیگرى انجام دهد تا آثار جرم اول را بپوشاند; و بعکس، انجام یک عمل اخلاقى مانند رعایت امانت، منتهى به محبت و دوستى و پیوند در میان افراد یا تعاون اجتماعى و مانند آن مى‏شود.

 

در روایات اسلامى نیز اشارات لطیفى به این امر مهم آمده است; در حدیثى از على علیه السلام مى‏خوانیم که فرمود: «اذا کان فى‏الرجل خله رائعه فانتظر اخواتها; هنگامى که در کسى صفت جالب و زیبایى ببینى، در انتظار بقیه صفات نیک او، باش!» 

 

در حدیث دیگرى از امام صادق علیه السلام مى‏خوانیم که فرمود: «ان خصال المکارم بعضها مقید ببعض; صفات شایسته با یکدیگر مربوط و مقیدند.» و در ذیل همین حدیث اشاره شده است‏به «صدق الحدیث وصدق الباس واعطاء السائل والمکافات بالصنایع واداء الامانه وصله الرحم والتودد الى الجار والصاحب وقرى الضیف وراسهن الحیاء; راستگویى، مقاومت در میدان جنگ، بخشش به درخواست کننده، پاداش نیکى به نیکى، اداى امانت، صله رحم، محبت نسبت‏به همسایه و دوست، و پذیرایى شایسته از مهمان، و در راس همه آنها حیاء قرار گرفته است.» 

 

در واقع حیا که روح آن تنفر از گناه و زشتیها است مى‏تواند سرچشمه تمام افعال اخلاقى بالا بشود، همان‏گونه که صداقت پیوند نزدیکى با امانت و مقاومت در میدان مبارزه و پیوند و محبت و دوستى با بستگان و دوستان و همسایگان دارد.

 

در حدیث‏سومى از امام باقر علیه السلام مى‏خوانیم: «ان الله عزوجل جعل للشر اقفالا وجعل مفاتیح تلک الاقفال‏الشراب، والکذب شر من الشراب; خداوند براى بدیها قفلهایى قرار داده و کلید آن قفلها را شراب قرار داده است و دروغ از شراب بدتر است.» اشاره به این که دروغ مى‏تواند سرچشمه انواع گناهان شود.

شبیه همین معنى به صورت فشرده‏ترى در حدیث امام حسن عسکرى علیه السلام آمده است آنجا که فرمود: «جعلت الخبائث کلها فى‏بیت وجعل مفتاحها الکذب; تمام زشتیها و بدیها در اطاقى قرار داده شده (که در آن بسته است) و کلید آن دروغ است.»

 

این سخن را با حدیثى از پیامبراکرم صلى الله علیه و آله پایان مى‏دهیم:

در روایتى آمده است، مردى خدمت رسول‏خدا صلى الله علیه و آله آمد و عرض کرد: یارسول‏الله! من در پنهانى مرتکب چهار گناه مى‏شوم، زنا و شرب خمر و سرقت و دروغ، فایتهن شئت ترکتها لک; هر یک از آنها را که بفرمایى به خاطر تو آن را ترک مى‏کنم! (گویا آماده ترک همه آنها نبود، مى‏خواست‏یکى را به خاطر رسول‏خدا صلى الله علیه و آله ترک کند. )

پیامبر صلى الله علیه و آله به او فرمود: «دع الکذب; دروغ را رها کن!»

آن مرد از خدمت پیامبر صلى الله علیه و آله بازگشت; هنگامى که تصمیم گرفت‏به سراغ عمل منافى عفت‏برود، به خودش گفت اگر این کار را انجام دهم ممکن است پیامبر صلى الله علیه و آله از من سؤال کند، اگر راست گویم حد بر من جارى مى‏کند، و اگر دروغ بگویم پیمان خود را با او شکسته‏ام (ناچار این عمل را ترک کرد).

سپس تصمیم به سرقت و شرب خمر گرفت، باز همین فکر براى او پیش آمد، به خدمت پیامبر صلى الله علیه و آله برگشت و گفت:

«قد اخذت على السبیل کله فقد ترکتهن اجمع; شما تمام راهها را بر من بستى، به همین جهت من تمام این گناهان را ترک خواهم نمود!» 

از مجموع آنچه گفته شد مى‏توان نتیجه گرفت که در بسیارى از موارد براى تربیت نفوس و تهذیب اخلاق و مخصوصا اصلاح بعضى از خلق و خوها باید از امورى که پیوسته و وابسته به آن است‏شروع کرد، و از مقارنات و خلق و خوهاى دیگر که با آن مرتبط است کمک گرفت.

< اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی >

🔗 لینک کوتاه: http://www.asemooni.com/?p=17164
تبلیغات اینترنتی

اینم جالبه !

a-few-bad-habits

چند عادت ناپسند اجتماعی

به نام یگانه عالم دراین مطلب به چند عادت ناپسند اجتماعی اشاره می کنیم که …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.