تازه های آسمونی
صفحه اصلی > مناسبت های روز > امام موسی کاظم علیه السلام
تبلیغات اینترنتی

امام موسی کاظم علیه السلام

شهادت امام هفتم شیعان امام کاظم علیه السلام را به شما تسلیت میگویم.

در همین راستا مطالبی را در رابطه با امام کاظم تهیه کرده ایم.

Untitled 1 22 امام موسی کاظم علیه السلام

  موسی بن جعفر ملقب به کاظم، امام هفتم شیعیان، متولد سال ۱۲۸ قمری در قریه «ابواء» (میان مکه و مدینه). آن حضرت پس از شهادت پدرش امام جعفر صادق(ع)، از سال ۱۴۸ تا ۱۸۳، به مدت ۳۵ سال امامت شیعیان را بر عهده داشت و در بیست و پنجم رجب سال ۱۸۳ در زندان بغداد به دست سندی بن شاهک مسموم شد و به شهادت رسید.

 ابن حجر هیثمی(درگذشت ۹۷۴ق)، از علمای اهل سنت می‌گوید: او را به سبب گذشت و بردباری بسیارش، “کاظم” خواندند و در نزد عراقیان به باب قضاء الحوائج عندالله معروف و عابدترین، داناترین و بخشنده‌ترین مردم زمانه‌اش بود.

گفته‌اند که امام کاظم(ع) ۳۷ فرزند داشته است. معروف‌ترین پسران وی امام رضا(ع)، احمد، حمزه، محمد و معروف‌ترین دختر وی، حضرت معصومه(س) است.

نسب، کنیه‌ها و القاب

نسب امام کاظم(ع) چنین است: موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب(ع). نام مادرش حمیده بربریهو کنیه‌های وی، ابوابراهیم، ابوالحسن اول، ابوالحسن ماضی و ابوعلی است. آن حضرت به سبب کثرت زهد و عبادت به «عبد صالح» معروف بود و او را از آن جهت که در برابر بدرفتاری دیگران، خشم خویش را فروبرده، صبر پیشه می‌کرد «کاظم» می‌گفتند. از القاب دیگر آن حضرت «باب الحوائج» است.

ولادت و درگذشت

امام کاظم(ع) در سال ۱۲۸ یا ۱۲۹ه‍.ق هنگام بازگشت امام صادق(ع) و همسرش حمیده از حجدر قریه ابواء -محلی بین مکه و مدینه- به دنیا آمد.برخی مکان ولادت او را مدینه ذکر کرده‌اند.بنا به روایت برقی در محاسن، امام صادق(ع) پس از ولادت این نوزاد، سه روز پیاپی ضیافت برپا کرد و به مردم طعام داد.در مورد ماه و روز ولادت اختلاف است، بعضی بدون ذکر ماه و روز، فقط به مکان ولادت اشاره کرده‌اند برخی گفته‌اند: ماه تولد در هیچ منبعی نیامده و تنها به سال اکتفا شده‌است. ولی این سخن، درست نیست چون برخی از جمله طبری آن را در ماه ذی الحجه و بعضی از جمله طبرسی آن را در هفتم ماه صفر می‌دانند.

شهادت امام کاظم(ع) در ۲۵ رجب سال ۱۸۳ه‍.ق. در بغداد رخ داد.

همسران و فرزندان

تعداد همسران امام روشن نیست اما نقل شده بیشتر آنان کنیزانی بودند که حضرت آنها را می‌خرید و آزاد می‌کرد و یا با آنان عقد می‌بست. نخستین آنها، نجمه مادر امام رضا(ع) است.

در مورد فرزندان نیز گزارش‌های تاریخی متفاوتی وجود دارد. به گزارش شیخ مفید، امام کاظم ۳۷ فرزند داشته است. وی، ۱۸ پسر و ۱۹ دختر را برای ایشان نام می‌برد:

  1. علی بن موسی(ع) که مادرشنجمه خاتون بود.
  2. ابراهیم
  3. عباس
  4. قاسم.
  5. اسماعیل
  6. جعفر
  7. هارون
  8. حسین
  9. احمد
  10. محمد
  11. حمزه
  12. عبدالله
  13. اسحاق
  14. عبیدالله
  15. زید
  16. حسن
  17. فضل
  18. سلیمان
  19. فاطمه کُبری ملقب به حضرت معصومه(س) که مادرش، نجمه خاتون (مادر امام رضا) بود.
  20. فاطمه صغری
  21. رقیه
  22. حکیمه
  23. ام ابیها
  24. رقیه صغری
  25. کلثوم
  26. ام جعفر
  27. لبابه
  28. زینب
  29. خدیجه
  30. علیه
  31. آمنه
  32. حسنه
  33. بریهه
  34. عائشه
  35. ام سلمه
  36. میمونه
  37. ام کلثوم

 قبر دختر امام کاظم با نام فاطمه در قم از زیارتگاه‌های معروف شیعیان است که فاطمه کبری بوده و در آثار محدثان بزرگ شیعه از جمله شیخ صدوق و ابن قولویه قمی روایاتی درمورد ثواب زیارت وی نقل شده که با عنوان فاطمه دختر موسی از وی یاد شده است.فاطمه‌ی دیگری مشهور به فاطمه صغری دختر موسی بن جعفر(ع) وجود داشته که بنا بر نقلی در باکو مدفون است و به بی‌بی هیبت شهرت دارد.

امامت

 

 
 

 ایشان پس از شهادت پدر در سال ۱۴۸ه‍.ق. امامت شیعیان را به مدت ۳۵ سال بر عهده گرفت. هر چند امام صادق(ع) برای از بین بردن توطئه خلیفه عباسی در به قتل رساندن امام کاظم(ع)، پنج وصی، از جمله خود خلیفه را معرفی کرد اما شیعیان واقعی، امامت امام کاظم را پذیرفتند.

دلائل امامت

 برخی از خواص فقهاء و یاران مورد اعتماد امام صادق(ع) سخنان وی بر امامت امام کاظم(ع) را نقل کرده‌اند. از جمله: مفضل بن عمر جعفی، معاذ بن کثیر، عبدالرحمن بن حجاج، فیض بن مختار، یعقوب سراج، سلیمان بن خالد، صفوان جمال.

 در روایتی آمده است که امام صادق(ع) فرمودند: خداوند به من پسری عطا کرد که بهترین مخلوقات خداست و در حدیث دیگری فرمود: دوست داشتم غیر از او فرزند دیگری نداشتم تا هیچ کس در علاقه‌ام به موسی شریک نمی‌شد.

خلفای معاصر

امام کاظم(ع) در دوران امامت خویش با چهار تن از خلفای عباسی معاصر بود:

  • منصور دوانیقی (حکومت۱۳۶-۱۵۸ق)
  • مهدی عباسی (حکومت۱۵۸-۱۶۹ق)
  • هادی عباسی (حکومت۱۶۹-۱۷۰ق)
  • هارون الرشید (حکومت۱۷۰-۱۹۳ق)

انشعابات شیعیان

نوشتار‌های اصلی: ناووسیه، اسماعیلیه، فطحیه و واقفیه

 برخی از شیعیان در زمان حیات امام صادق(ع) معتقد به امامت اسماعیل بودند و با اینکه وی در زمان حیات پدرش از دنیا رفت، مرگش را باور نکردند و او را همچنان امام می‌دانستند. پس از شهادت امام صادق(ع)، عده‌ای که از حیات اسماعیل مأیوس گردیدند پسر وی «محمد بن اسماعیل» را امام دانستند که به فرقه «اسماعیلیه» شهرت یافتند.

 برخی دیگر از شیعیان، پس از شهادت امام صادق(ع)، جانب عبدالله افطح را گرفتند و از او پیروی کردند که به «فَطَحیه» موسوم هستند. از دیگر فرقه‌های عصر امام می‌توان از «ناووسیه» پیروان شخصی به نام ناووس که در امامت امام صادق(ع) توقف کردند و همچنین عده‌ای که به امامت محمد بن جعفر معروف به دیباج معتقد شدند، نام برد.

 پس از شهادت امام کاظم(ع) نیز، کسانی که به امامت امام رضا(ع) اعتقاد نداشتند، بر امامت موسی بن جعفر(ع) توقف کردند و بر مهدویت و قائم بودن او معتقد بودند که «واقفه» نامیده شدند.جریان مهدویت و قائمیت، برخاسته از اصول اساسی شیعیان و برگرفته از روایات معصومین(ع) است که فردی با عنوان «قائم» و «مهدی» از خاندان پیامبر(ص)، عدالت را در جهان می‌گستراند.

قیام‌های شیعی در زمان امام کاظم(ع)

نوشتار اصلی: واقعه فخ

حسین بن علی بن حسن مثنی معروف به شهید فخّ علیه عباسیان قیام کرد ولی نهضتش با شکست مواجه شد. هر چند امام(ع) امر به قیام نکرد اما از شکل‌گیری آن آگاه و با حسین بن علی در ارتباط بود. توصیه امام(ع) به کوشا بودن در پیکار و جهاد و خبر از شهادت او، نشان از آگاهی امام(ع) نسبت به قیام شهید فخ دارد.

نوشتار اصلی: ادریسیان

از دیگر قیامهای سادات علوی می‌توان به قیام یحیی بن عبدالله و ادریس بن عبدالله اشاره کرد.

دستگیری و زندان

 نقل قولهای متفاوتی از علت دستگیری امام کاظم(ع) بیان شده است که جایگاه و موقعیت موسی بن جعفر(ع) در میان شیعیان را روشن می‌سازد. بنا بر گزارش تاریخ نویسان علت دستگیری امام(ع)، بدگویی یحیی برمکی یا یکی از برادران امام نزد هارون بود. امام کاظم(ع) دو بار به دست هارون به زندان افتاد که درباره اولین بار آن، مدت زمانی قید نشده ولی مرتبه دوم را از سال ۱۷۹ق تا ۱۸۳ق ذکر می‌کنند که به شهادت آن امام منجر شده است.

هارون الرشید، امام را در سال ۱۷۹ق در مدینه دستگیر کرد. ایشان هفتم ذی حجّه در زندان بصره، معروف به زندان عیسی بن جعفر، محبوس گردید. سپس وی را به زندان فضل بن ربیع در بغداد روانه کردند. زندان فضل بن یحیی و زندان سندی بن شاهک، زندانهایی بود که حضرت تا پایان عمر در آن زندانی بود.

چگونگی شهادت

 شهادت امام کاظم(ع) در ۲۵ رجب سال ۱۸۳ در بغداد و زندان سِندی بن شاهک رخ داد. پس از شهادت امام(ع)، سِندی دستور داد جنازه امام را روی پل بغداد نهادند و به مردم اعلام کرد که به مرگ طبیعی از دنیا رفته است.در باب شهادت امام کاظم(ع) نقلهای متفاوتی است. بیشتر تاریخ نویسان قائل به مسمومیت امام(ع) شده و یحیی بن خالد و سندی بن شاهک را قاتل او معرفی می‌کنند اما برخی گفته‌اند: با پیچیدن در فرش، وی را خفه کردند و عده‌ای نیز قائل به ریخته شدن سرب گداخته در حلق امام کاظم(ع) شده‌اند.

مدفن و ثواب زیارت

نوشتار اصلی: حرم کاظمین

 شیعیان پس از دریافت خبر شهادت امام کاظم(ع) پیکر او را تشییع و در قبرستانی معروف به «قبرستان قریش» بغداد دفن کردند که امروزه در شهر کاظمین قرار دارد. امام رضا(ع) می‌فرماید: «کسی که قبر پدرم را زیارت کند مانند آن است که قبر رسول خدا(ص) و علی بن ابی طالب(ع) را زیارت کرده است» و در بیانی دیگر اجر زیارت قبر پدر خویش را بسان ثواب زیارت قبر امام حسین(ع) می‌شمارد.

سخن خطیب بغدادی

 خطیب بغدادی از حسن بن ابراهیم ابوعلی خلال -شیخ حنبلی‌ها در زمان خودش- نقل می‌کند که:

 «هیچ مشکلی برایم پیش نیامد که کنار قبر موسی بن جعفر بروم و بدو متوسل شوم مگر اینکه خدای تعالی آنچه را دوست داشتم برایم آسان می‌نمود.»

اصحاب و راویان

  اسامی اصحاب و راویان فراوانی که از امام(ع) حدیث نقل کرده‌اند در کتب معتبر نقل شده است. شیخ مفید می‌گوید: امام هفتم فقیه‌ترین عالم زمان خود بود و مردم روایات بسیاری از وی نقل می‌کردند. شیخ طوسی تعداد راویان و اصحاب امام کاظم را ۲۷۲ نفر ذکر می‌کند.

برخی از مهمترین آنها عبارتند از:

  • حماد بن عیسی
  • علی بن یقطین
  • هشام بن حکم
  • ابو صلت هروی
  • صفوان بن مهران
  • صفوان بن یحیی
  • محمد بن ابی عمیر ازدی
  • ابان بن عثمان
  • مفضل بن عمر.

< اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی >

🔗 لینک کوتاه: http://www.asemooni.com/?p=144361
تبلیغات اینترنتی

اینم جالبه !

studant

روز دانشجو

کاربران شبکه اجتماعی اینستاگرام با انتشار پست های مختلف و جالب این روز را تبریک …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.