تازه های آسمونی
صفحه اصلی > مناسبت های روز > روز کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ای
تبلیغات اینترنتی

روز کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ای

 

ششم مردادماه مصادف با «روز ملی کارآفرینی و ترویج آموزش‌های فنی و حرفه‌ای» است.

day entrepreneurial and vocational training 1 روز کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ای

 سال‌‏‌ها از تدوین نظری سرمایه انسانی می‌‌‏گذرد. در این مدت، نقش و اهمیت آموزش‌‏های فنی و حرفه‌‏ای در توسعه اقتصادی نزد کشورهای توسعه‌‏یافته و بسیاری از کشورهای در حال توسعه، شناخته شده است؛ به‌‏گونه‌‏ای‌‏که بسیاری از کشور‌ها برای ایجاد تحول در توسعه اقتصادی به‌‏عنوان پیش‏‌زمینه و اولین گام، اقدام به اصلاح نظام آموزش فنی و حرفه‌‏ای خود و سرمایه‌‏گذاری در آن می‌‏‌نمایند. آموزش‌های فنی و حرفه‌‏ای، آموزش‌‏هایی هستند که انتظار می‌‌‏رود دانش‌‏آموختگان آن در زمان ورود به دنیای کار از سازگاری نسبی در مقایسه با دانش‌‏آموختگان رشته‌‏های نظری برخوردار باشند. به‌عبارت دیگر، این دانش‏‌آموختگان باید توانایی لازم را برای اشتغال داشته باشند. نیروی انسانی در اثر تربیت و آموزش می‌‌‏تواند نگرش، دانش و مهارت لازم را به‌‏دست آورد. به‌‏همین علت، در اغلب کشورهای اروپایی و صنعتی بعد از دهه ۱۹۹۰م، توسعه صنعتی را در آموزش فنی و حرفه‌‏ای می‌‏‌دانند و در بهبود و رشد آن تأکید بسیار دارند.

•«شاید بنیادی‌‏‌ترین مانع در راه گسترش آموزش فنی در برخی از کشورهای در حال رشد، همان‌‏گونه که در بسیاری از کشورهای پیشرفته نیز چنین است، وجود نگرش منفی بسیاری از افراد نسبت به این آموزش است. کار دستی و فنی از قدیم به‌‏مثابه کاری خوار و پست و فقط درخور افراد بی‌‏سواد در نظر گرفته شده است. درنتیجه، در بسیاری از کشور‌ها وضعی موجود است که در اثر آن درصد بزرگی از کسانی که دوره دبیرستان را به پایان می‌برند یا حتی فارغ‏‌التحصیل دانشگاه‌ها هستند، صرفاً به این دلیل که شغل‌‏های اداری کافی برای آنان وجود ندارد، بیکار می‌‌‏مانند. روشن است که نمی‌‌‏توان نگرش‌‌ها را یک‌‌شبه دگرگون کرد، اما با آموزش فنی به‌‏عنوان عنصر مکمل نظام آموزشی و با آگاه‌‏سازی مردم نسبت به امکاناتی که آموزش فنی و حرفه‌‏ای در اختیار افراد قرار می‌‌‏دهد، تغییر نگرش‌‏‌ها خیلی سریع انجام خواهد گرفت.» (یونسکو، ۱۹۷۳م)

•آموزش فنی و حرفه‌‏ای بایستی از تربیت افراد برای شغلی ویژه با فراهم کردن مهارت‏‌‌ها و دانش لازم، پا فرا‌تر بگذارد و همراه با آموزش عمومی، شخصیت و منش افراد را نیز پرورش دهد و توانایی درک، داوری، اظهار وجود و سازگاری با محیط‌‏های گوناگون را در آنان تقویت کند. برای رسیدن به چنین هدفی، محتوای فرهنگی آموزش فنی و حرفه‌‏ای باید در سطحی باشد که تخصصی شدن گریزناپذیر در آموزش فنی و حرفه‌‏ای، راه دیگر علاقه‌‏‌ها را سد نکند. آموزش فنی و حرفه‌‏ای، در جنبه‌‏های علمی‌‏‌تر خود از سال‌‏های تحصیلی مدارس فرا‌تر می‌‌‏رود و وارد عرصه صنعت می‌‌‏شود. از این‌‏رو با در نظر داشتن مهارت‏‌‌ها و فنون، ممکن است مدارس، پایه‌‏های اساسی لازم را در اختیار بگذارند، اما این صنعت است که باید کارکنان جدید خود را در زمینه‌‏های خاصی که در زندگی کاری از آنان انتظار می‌‌‏رود، آموزش دهد و پیوسته دانش آن‌‏‌ها را مطابق با پیشرفت‌‏های زمان ارتقا دهد.

•آموزش‏‌های رسمی و فنی و حرفه‌‏ای در ایران با ایجاد «دارالفنون» آغاز شد. در این مدرسه که در سال ۱۲۳۸ق به‌‏منظور تربیت نیروی انسانی لازم در زمینه‌‏های اداری، علمی، فنی و پزشکی تأسیس شد؛ شاگردان هم درس‌‏های نظری داشتند و هم درس‌‏های عملی. در زمینه آموزش صنعت، در سال ۱۲۸۶ق، اولین هنرستان فنی با نام «مدرسه ایران و کمال» شروع به‌‌کار کرد و در سال ۱۳۰۳ به هنرستان صنعتی تبدیل شد. در زمینه کشاورزی، در سال ۱۲۹۷ق دبستان برزگر شروع به‌‌کار کرد که پس از انحلال به‌‏جای آن، مدرسه فلاحت در تهران تأسیس شد. در زمینه آموزش خدمات در سال ۱۲۹۸ق، «مدرسه صنایع مستظرفه تهران» به ریاست کمال‌‏الملک در رشته‌‏های هنری گشایش یافت. در سال ۱۳۴۹ با تصویب قانون کارآموزی، آموزش در صنعت به صندوق کارآموزی واگذار گردید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی به‌‏لحاظ اهمیت یافتن بحث استقلال و خودکفایی کشور، سامان بخشیدن به آموزش‌‏های فنی و حرفه‌‏ای، مورد توجه خاص قرار گرفت و به‌‏همین منظور، شورای عالی هماهنگی آموزش‌های فنی و حرفه‌‏ای کشور در راستای جهت‏‌دهی به تشکیلات و پوشش دستگاه‌‏های متعدد به‌‏عنوان مجری این نوع آموزش‌‏‌ها در سال ۱۳۵۹ش تشکیل شد.

day entrepreneurial and vocational training 2 روز کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ای

•یکی دیگر از ابعاد اهمیت آموزش‌‏های فنی و حرفه‌ای، نقش فرهنگی و اجتماعی آن است. از جمله نمودهای نابرابری‌‏های اجتماعی، محرومیت از تحصیل به علل گوناگون است. برخورداری توده‌‏های وسیع مردم از آموزش‏‌های فنی و حرفه‌‏ای باعث می‌‌‏شود که فاصله قشرهای اجتماعی تا حدودی کم‌‏‌تر شود. توان کاری افراد بالا رود و درنتیجه، گروه کثیری از مردم در تولید اجتماعی شرکت کنند. اگر آموزش فنی و حرفه‌‏ای در آموزش و پرورش، باکیفیت گسترش یابد و کار یدی و مغزی هر دو در پیوند باهم اهمیت پیدا کنند، ارزش‌‏های نوینی در جامعه پدیدار می‌‏‌گردد. یعنی کار یدی کوچک شمرده نمی‌‌‏گردد و به کار اداری یا صرفاً فکری بیش از حد ارج نهاده نمی‌‌‏شود و این ممکن نخواهد شد مگر این‏‌که اقتصاد وابسته به صنایع خارجی رفته‌‏رفته جای خود را به اقتصاد مستقل و تولیدی بدهد و در این صورت است که با اهمیت پیدا کردن کار مولد، در مقابل دلالی و واسطه‌‏گری، ارزش‌‏های واقعی صنعت‌‏گران و صاحبان حرفه‌‏های گوناگون نمود پیدا می‌‌‏کند و بسیاری از مفاسد اجتماعی به‌‏خصوص ناامیدی‌‏های جوانان کم‌‏رنگ‌‏‌تر شده و جای آن را فعالیت‌‏های مولد اجتماعی خواهد گرفت. اکنون کوشش بر این است که آموزش و پرورش از صورت صرفاً نظری بیرون آورده شود و آن را به‌‏صورت آموزش توأم با کار مبدل سازند. چنین کاری علاوه بر داشتن اهمیت اقتصادی، بی‌‏تردید در تعدیل فاصله‌‏های میان طبقات و قشرهای اجتماعی می‌‌‏تواند مؤثر باشد. گسترش آموزش و پرورش و در کنار آن توسعه آموزش فنی و حرفه‌‏ای و مشغول داشتن گروه کثیری از دانش‏‌آموزان کشور در این شاخه تحصیلی، می‌‏تواند سرآغاز بازگشت به خود و یافتن هویت فرهنگی خویش گردد. وقتی شمار زیادی از مردم جامعه مشغول کار مفید و مناسب شوند، به جامعه و ارزش‌‏های اجتماعی حاکم ارج می‌‌‏نهند.

•برای بررسی راه‌‏های جذب دانش‌‏آموزان مستعد به هنرستان‏‌های فنی و حرفه‌‏ای و نیز عواملی که در انتخاب رشته دانش‌‏آموزان تأثیرگذارند، تحقیقات و پژوهش‌هایی به‌‏عمل آمده است. در پژوهشی، «عوامل شخصی و فردی» از قبیل علاقه به دروس عملی، کارگاهی و حرفه و فن و کنجکاوی نسبت به طرز کار وسائل فنی از جمله عوامل مؤثر در گرایش دانش‌‏آموزان به رشته‌‏های فنی و حرفه‌‏ای برشمرده شده است. «عوامل آموزشگاهی» مانند میزان آگاهی از هزینه‌‏های تحصیلی رشته‌‏های فنی و حرفه‌‏ای، تنوع رشته‌‏های فنی و حرفه‌‏ای، تجهیزات و امکانات کارگاهی آموزشگاه‌‏‌ها، دوری و نزدیکی محل مراکز آموزشی هنرستان‌‏‌ها و وجود مربیان فنی و شایسته می‌‌‏باشد. هم‌‏چنین امید زود دست یافتن به اشتغال، کسب درآمد و بهبود وضعیت اقتصادی خانواده از عوامل گرایش دانش‌‏آموزان به شاخه کار و دانش به‌‏شمار می‌آید. «عوامل اجتماعی» شامل میزان تخصصی بودن مشاغل، موفقیت فارغ‌‏التحصیلان در شغل و زندگی، میزان درآمد، جایگاه و ارزش اجتماعی، ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلی بالا‌تر، تأثیر رسانه‌‏های گروهی از جمله تلویزیون، اختصاص امتیازات شغلی، اولویت استخدام، وام خوداشتغالی و هم‏‌چنین نیاز جامعه به رشته‌‏های خاص است. «عوامل پرورشی» هم‌چون میزان آگاهی دانش‌‏آموزان از میزان فعالیت‏‌های ورزشی، برگزاری کلاس‏‌های فوق برنامه و فعالیت‏‌های مذهبی در هنرستان‌‏های فنی و حرفه‌‏ای است. «عوامل خانوادگی» مانند سطح سواد پدر، جنسیت دانش‌‏آموزان، رشته تحصیلی خواهر و برادر نیز در انتخاب رشته شخص تأثیر به‌‏سزائی دارد.

•دلایل عدم تمایل دانش‏‌آموزان مستعد به شاخه فنی و حرفه‌‏ای را نیز می‌‏‌توان چنین بیان کرد: دانش‌‏آموزان مستعد، اطلاعات زیادی راجع به رشته‌‏های فنی و حرفه‌‏ای ندارند. به‌‌نظر آنان، علاقه‌‏مندان به رشته‌‏های فنی بدون وارد شدن به هنرستان هم می‌‌‏توانند به اهداف خود برسند و خانواده‌‏های دانش‌‏آموزان مستعد ترجیح می‌‌‏دهند فرزندانشان در دبیرستان تحصیل کنند. به‌‌خاطر داشته باشیم که شرایط موجود در مدرسه، معلمان و مشاوران تا حد زیادی در انگیزه‌‏های دانش‌‏آموزان برای ادامه تحصیل و انتخاب رشته تحصیلی آن‌ها مؤثر هستند. دوستان و هم‌‏سالان نیز با توجه به نزدیکی خاص به یک‌‏دیگر و یا وابستگی‏‌های عاطفی‌‏شان، در انتخاب رشته تأثیر خاصی بر دانش‌‏آموز دارند. نظر والدین نیز در انتخاب رشته دانش‌‏آموز نقش تعیین‌‏کننده‌‏ای دارد.

•«هیچ ملتی نمی‌‌‏تواند اثر تکنولوژی را در جهان امروز انکار کند. درحقیقت، پیشرفت‌‏های پرشتاب در همه رشته‌‏های فنی و صنعتی در دهه‌‏های اخیر، خطوط اساسی تمدن کنونی را تعیین کرده است. اگر قرار باشد که از تکنولوژی به‌‏درستی و در جهت رفاه انسان، نه انهدام او، حداکثر بهره را ببریم، لازم است پابه‌‌پای این دگرگونی‏‌‌ها، در آموزش فنی و حرفه‌‏ای نیز به پیشرفت‌‏هایی دست یابیم. خوار شمردن آموزش فنی و حرفه‌‏ای به بهانه این‌‏که ماهیتی فرومایه دارد، درواقع، ستیز با واقعیت‌‏های زندگی نوین و روی گرداندن از مجال‌‏هایی است که برای بهتر کردن این زندگی پیش می‌‌‏آید. توصیه یونسکو درباره آموزش فنی و حرفه‌‏ای این است که: آموزش فنی و حرفه‌‏ای باید بخش مکمل نظام آموزشی همه‌‏جانبه باشد، و به این سبب باید به محتوای فرهنگی آن توجه کافی بشود.» (یونسکو، ۱۹۷۳م)

< اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی >

🔗 لینک کوتاه: http://www.asemooni.com/?p=38609
تبلیغات اینترنتی

اینم جالبه !

Wheelchair profile

روز جهانی معلولان

  طی دو جنگ جهانی اول و دوم، با نام پیشرفت اراضی و توسعه اقلیمها، …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.