تازه های آسمونی
صفحه اصلی > فرهنگ و هنر > تاریخ ایران و جهان > پادشاه زن در ایران باستان
تبلیغات اینترنتی

پادشاه زن در ایران باستان

women in iran ancient king پادشاه زن در ایران باستان

تاریخچه فمنیسم در دنیا به بیش از 150 سال نمی رسد، اما «پوران دخت»، پادشاه ایرانی دوره ساسانی 1400 سال پیش اولین سخن «فمنیستی» ایرانی را بیان کرد. «پادشاه چه زن باشد چه مرد باید سرزمینش را نگاه دارد و با عدل و انصاف رفتار کند.
پوراندخت در نامه ای که به سپاهیانش نوشته بود جمله فمنیستی خود را بیان کرد و خود را در لیست اولین پیروان تساوی حقوق زن و مرد قرار داد.

پس از کشتن خسروپرویز به دست پسرش شیرویه در سال 628 م، شیرویه بیش از شش ماه حکومت نکرد و دختر بزرگ خسروپرویز پوراندخت به سلطنت نشست.

«محمد باقر وثوقی»، استاد تاریخ باستان دانشگاه تهران درباره پوران دخت می گوید: «بر خلاف دوره حکومت هخامنشیان که جنسیت اهمیت زیادی نداشت، دوره حکومت ساسانیان دوره تفوق و برتری مرد بر زن بود. در دوران هخامنشیان، سرپرست کارگاه های تخت جمشید، بیشتر زن بودند. عده ای از زنان دو برابر مردان حقوق می گرفتند. این زنان، مهندسان و طراحانی بودند که بهترین و زیباترین هنرها را در تخت جمشید آفریدند. حتی زنان در این دوره جیره زایمان می گرفتند. دوره ساسانی کاملا متفاوت از دوره هخامنشیان بود. در امپراطوری ساسانی، زن شخصیت حقوقی نداشت و فرد محسوب نمی شد. زن از هر نظر تحت سرپرستی «کتک ختای» یا کدخدای خانواده بود. در چنین شرایطی پوران دخت در تیسفون تاج بر سر گذاشت و بدون توجه به جنسیت خود، قدرت را بار دیگر به خاندان از هم پاشیده ساسانی بازگرداند.»

وثوقی، درباره شرایط آن دوران گفت: «البته هنگامی که شیرویه و پسرش اردشیر مردند، مردان و سران ساسانی در مدائن، از میان خاندان شاهی، هیچ مردی را نیافتند که به تخت سلطنت بنشانند پس به ناچار دختر پرویز را به سلطنت نشاندند. شرایط آن زمان نشان می دهد که حتی کودکی برای پادشاهی باقی نمانده بود زیرا خاندان های حکومتگر به جان هم افتاده و کشت و کشتار بزرگی راه انداخته بودند.»

فردوسی هم در اشعار خود گفته است:

یکی دختری بود پوران بنام چون زن شاه شد کارها گشت خام
پوران دخت با تمام آشفتگی ها و طرز فکرهایی که درباره زنان در آن زمان رواج داشت تصمیم گرفت تا اوضاع کشور را سر و سامان دهد. نخست یک سال مالیات را بر مردم بخشید. با “هراکلیوس”، قیصر رم معاهده صلحی امضا کرد.

برگرداندن صلیب مقدس حضرت عیسی به اورشلیم یکی دیگر از اقدامات مهم او بود. به افتخار بازگرداندن این صلیب در اورشلیم جشن باشکوهی گرفته شد. حتی فردوسی که با به سلطنت نشستن زنان مخالف است مجبور شد در اشعارش به اقدامات او اشاره کند.

کسی را که درویش باشد، ز گنج توانگر کنم، تا نماند به رنج

ز کشور کنم دور بدخواه را بر آیین شاهان کنم راه را

پوران دخت به معنای دختری با چهره گلگون، نخستین زن ایرانی است که به مقام سلطنت رسید. دوران سلطنت او مصادف بود با اواخر خلافت ابوبکر و اوایل خلافت عمر.

در کتب مختلف او را زنی عاقل، عادل و نیکو سیرت آورده اند که چون شاه شد در میان رعایا عدل را گسترش داد. وی زمانی که سپاهی برای جنگ با اعراب فرستاد در مداین بیمار شد و در همانجا درگذشت.

در دوران آشفتگی دربار ساسانی او تنها حاکمی بود که به مرگ طبیعی درگذشت. زمان حکومت او یک سال و چهار ماه بود. بسیاری معتقدند که اگر پوران دخت زمان دیگری به حکومت می رسید کفایت و لیاقت بیشتری از خود نشان می داد.

< اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی >

🔗 لینک کوتاه: http://www.asemooni.com/?p=21515
تبلیغات اینترنتی

اینم جالبه !

students-day2

روز دانشجو چه روزی است

روز شانزدهم آذر ماه در تقویم کشور به عنوان روز دانشجو نام گذاری شده است …

10 نظرات

  1. سلام این موضوع بسیار جالب بود من تا حالا فکر نمیکردم که پادشاه زن در ایران سرزمین خوبم داشته باشم

  2. سپاس .بسیار زیبا.این موضوعیه ک هنوز اروپا هم چنین عدالتی بین زن و مرد نتونسته برقرار کند.درووووووود بر همه ایرانیا

  3. سلام
    من اینو متوجه نمیشم چطور میشه پوراندخت دختر خسروپرویز باشه (1)،سلطنتش همزمان با خلافت ابوبکر و عمر باشه(2) و با هراکلیتوس هم همزمان باشه(3)؟؟!!!! هراکلیتوس قبل از میلاد مسیح بوده!!

  4. واقعا جالبه من تا حالا نمیدونستم اصلا پادشاه زن هم در ایران داشتیم پس هنوزم میشه کمی امیدوار بود 💡 ممنون آسمونی جون عالی بود 😉

  5. سلام
    من این مطلب رو نمیدونستم و الان واقعا خوشحالم که موضوع به این مهمی رو فهمیدم ما زنان ایرانی که چنین اجداد افتخار آفرینی داریم باید به خودمون افتخار کنیم و نذاریم اهداف چنین انسانهای با ارزشی پایمال بشه! ما از نسل پوران دخت و از نسل کوروش بزرگ شاه شاهان شاه چهار گوشه جهان هستیم! نباید فراموش کنیه پس پیش به سوی جهانی پوران دختی و کوروشی….

  6. مرجان حقيقي

    ازشمابه خاطرارسال پیام به ایمیلم سپاسگزارم

  7. مرجان حقيقي

    پرتو حق است زن معشوق نیست
    خالق است اوگوییامخلوق نیست
    باسپاس ازشما من درمسافرتی که به یزد رفتم درنوروز 91به منطقه ایی به نام توران پشت رفتم این منطقه درحال حاضر به روستای کوچکی تبدیل شده که درگمنامی خودمیسوزد این روستادرزمان خودآبادبوده ورونق داشته که توسط پوراندخت ساخته شده است واین بانوی شهریارساسانی درآن دوران سیستم فاضلاب شهری رادرتوران پشت ساخته است

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.